کورش شیرانی؛ مرتضی خداقلی؛ رستم خلیفه زاده
چکیده
آگاهی از وضعیت کربن آلی خاک مراتع به منظور کنترل فرسایش و مدیریت حفاظت خاک از اهمیت ویژهای برخوردار میباشد. هدف این پژوهش الویتبندی عوامل موثر، مدلسازی و پیشبینی میزان کربن آلی با استفاده از تصاویر ماهوارهای لندست 8، دادههای رقومی ارتفاعی دقیق سنجنده ALOS و بکارگیری تلفیقی روش تجزیه عاملی و رگرسیون چندمتغیره در حوزه آبخیز ...
بیشتر
آگاهی از وضعیت کربن آلی خاک مراتع به منظور کنترل فرسایش و مدیریت حفاظت خاک از اهمیت ویژهای برخوردار میباشد. هدف این پژوهش الویتبندی عوامل موثر، مدلسازی و پیشبینی میزان کربن آلی با استفاده از تصاویر ماهوارهای لندست 8، دادههای رقومی ارتفاعی دقیق سنجنده ALOS و بکارگیری تلفیقی روش تجزیه عاملی و رگرسیون چندمتغیره در حوزه آبخیز سمیرم واقع در جنوب استان اصفهان میباشد. بدینمنظور پس از تعیین واحدهای همگن و برداشت منظم تصادفی و مرکب 218 نمونه خاک از این واحدها، میزان کربن آلی، درصدهای شن، سیلت و رس در آزمایشگاه تعیین گردیدند. توسعه روش تلفیقی مذکور با استفاده از 15 متغیر طیفی و غیرطیفی و دودسته داده آموزشی (70درصد) و آزمایشی (30 درصد) نمونههای خاک به ترتیب به منظور اجرا و اعتبارسنجی مدل انجام شد. سپس الویتبندی عوامل، تعیین مولفههای اصلی و نقشه پهنهبندی مکانی میزان کربن آلی خاک تهیه گردید. درنهایت با استفاده از معیارهای اندازهگیری خطا اقدام به اعتبارسنجی و ارزیابی دقت مدل در مرحله آموزشی و آزمایشی گردید. نتایج نشان داد پانزده متغیر مستقل در قالب شش مولفه اصلی به ترتیب بنامهای پوشش گیاهی، اندازه ذرات خاک، بازتابش سطحی، شکل سطح زمین، ذخیره رطوبتی و ویژگی شیمیایی بیشترین سهم را در ذخیره کربن آلی خاک دارد و با توجه به معیارهای خطا و ضرایب همبستگی، مرحله اجرای مدل نسبت به پیشبینی با خطای کمتر، کارآمدی بیشتر، تغییرات بالاتری از کربن آلی در خاک را برآورد مینماید. همچنین طبقات میزان درصد کربن آلی خاک 0.70-0.80 و 1.20-2.35 بهترتیب با مساحت 24 و 6 درصد بیشترین و کمترین رخنمون سطح خاکهای منطقه مورد مطالعه را به خود اختصاص میدهند.
