محمدرضا طاطیان؛ الهه شایسته؛ رضا تمرتاش؛ محمدرضا شوشتری؛ ناطق لشکری
چکیده
هدف این پژوهش، ارزیابی تغییرات کیفیت علوفه گونههای Bromus tomentellus، Festuca ovina و Stipa lessingiana در مراتع گونبان هرسین استان کرمانشاه، در سه مرحله فنولوژیکی (رشد رویشی، گلدهی و بذردهی) بود. برای این منظور، نمونهبرداری تصادفی از هر گونه در سه تکرار و در هر مرحله رویشی انجام شد. نمونهها پس از خشکشدن و آسیاب، بهوسیله طیفسنج مادون قرمز نزدیک ...
بیشتر
هدف این پژوهش، ارزیابی تغییرات کیفیت علوفه گونههای Bromus tomentellus، Festuca ovina و Stipa lessingiana در مراتع گونبان هرسین استان کرمانشاه، در سه مرحله فنولوژیکی (رشد رویشی، گلدهی و بذردهی) بود. برای این منظور، نمونهبرداری تصادفی از هر گونه در سه تکرار و در هر مرحله رویشی انجام شد. نمونهها پس از خشکشدن و آسیاب، بهوسیله طیفسنج مادون قرمز نزدیک برای تعیین مقادیر پروتئین خام، هضمپذیری ماده خشک، کربوهیدراتهای محلول در آب، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی و خنثی، خاکستر، ازت، فسفر، پتاسیم و انرژی متابولیسمی آنالیز شدند. دادهها با استفاده از آنالیز واریانس یکطرفه و آزمون مقایسه میانگین دانکن در نرمافزار R تحلیل گردید. نتایج نشان داد که تمامی شاخصهای کیفیت علوفه گونههای گیاهی در طی مراحل فنولوژیکی تغییرات معنیدار داشتند (p<0.05 یا p<0.01). با پیشرفت مراحل فنولوژیکی از رویشی به بذردهی، درصد DMD، CP، ME، خاکستر و ازت در هر سه گونه کاهش یافت، در حالی که مقادیر WSC، ADF و NDF افزایش پیدا کرد. در مرحله بذردهی، بیشترین کاهش CP در B. tomentellus (02/68 درصد) و بیشترین کاهش DMD و ME به ترتیب با 73/30 و 75/38 درصد در F. ovina ثبت گردید. در مقابل، WSC در S. lessingiana افزایش 77/17 درصد داشت. مقایسه بین گونهای نشان داد که بهدلیل مقادیر بالاتر ME، DMD، WSC و میزان دیواره سلولی بدون همیسلولز کمتر در گونه B. tomentellus در مراحل فنولوژیکی، این گونه از ارزش غذایی بالاتری برخوردار است. این نتایج تأکید میکند که برای دستیابی به بالاترین ارزش غذایی و حفظ پایداری مرتع، مدیریت چرای دام باید بر اساس مرحله فنولوژیکی گونههای غالب برنامهریزی شود. بر اساس نتایج، گونه B. tomentellus در مرحله رویشی بیشترین پتانسیل تغذیهای را دارد، در حالی که S. lessingiana، بهرغم کیفیت پایینتر، بهدلیل مقاومت بالاتر به چرا و نقش حفاظتی در خاک، گونهای ارزشمند برای تثبیت و احیای مراتع است.
روح اله زینی وند؛ مجید آجورلو؛ علی آریاپور
چکیده
هدف این مطالعه بررسی اثر شدت چرای دام (سبک، متوسط و سنگین و قرق کوتاه مدت) بر تنوع و ترکیب گونههای علفی (گندمیان و پهنبرگان علفی) زیراشکوب درختان بلوط و بنه در مراتع مشجّر دامنههای کبیرکوه شهرستان درهشهر، استان ایلام است. نمونهبرداری از گونههای علفی به روش تصادفی- منظم در زمان گلدهی گونههای غالب در اردیبهشت سال 1396 انجام ...
بیشتر
هدف این مطالعه بررسی اثر شدت چرای دام (سبک، متوسط و سنگین و قرق کوتاه مدت) بر تنوع و ترکیب گونههای علفی (گندمیان و پهنبرگان علفی) زیراشکوب درختان بلوط و بنه در مراتع مشجّر دامنههای کبیرکوه شهرستان درهشهر، استان ایلام است. نمونهبرداری از گونههای علفی به روش تصادفی- منظم در زمان گلدهی گونههای غالب در اردیبهشت سال 1396 انجام شد. در داخل هر قاب، تعداد و نام گونه، تراکم، فرم رویشی و خوشخوراکی برای گیاهان علفی ثبت شد. تنوع گونهای با شاخصهای سیمپسون و شانون-وینر، غنای گونهای با شاخصهای مارگالف و منهینک و یکنواختی با شاخصهای پیت و شلدون در نرمافزار Ecological Methodology نسخه 6.1.4 محاسبه شدند. بیشترین مقدار شاخص سیمپسون برای گونههای گندمیان و پهن برگان علفی به ترتیب 972/0 (چرای متوسط) و 969/0 (قرق) بود. همچنین، بیشترین مقدار شاخص شانون برای گندمیان و پهن برگان علفی به ترتیب 51/4 (چرای سنگین) و 56/4 (چرای سنگین) بود. بیشترین غنای گونههای گندمیان و پهن برگان علفی به ترتیب در منطقۀ چرا شده با شدت متوسط دام و منطقۀ قرق مشاهده شد. در منطقۀ بدون چرا، غنای پهنبرگان علفی براساس شاخصهای مارگالف و منهینک به ترتیب 4/4 و 75/2 بود. مقدار شاخص غنای مارگالف و منهینک برای گندمیان در منطقۀ چرا شده با شدت متوسط 18 و 15 درصد بیشتر از منطقۀ چرا شده با شدت سنگین بود. بیشترین مقدار شاخصهای یکنواختی پیت و شلدون برای گندمیان و پهنبرگان علفی در منطقۀ چرا شده با شدت سنگین بود.
سپیده فاضلیان؛ پژمان طهماسبی؛ حمزه علی شیرمردی؛ اسماعیل اسدی
چکیده
اندوزوخوری یکی از روشهای پراکنش بذر است. در این روش بذر از طریق گذر از سیستم گوارش دام انتقال و جوانهزنی و استقرار گیاهان افزایش مییابد. هدف از این مطالعه بررسی رابطه بین خصوصیات بذر و گذر از دستگاه گوارش دام به وسیلة حیوانات اهلی مختلف (گاو، گوسفند، و بز) در هفت گونه گراس چندساله، هشت گونه فورب چندساله، و سه گونه فورب ...
بیشتر
اندوزوخوری یکی از روشهای پراکنش بذر است. در این روش بذر از طریق گذر از سیستم گوارش دام انتقال و جوانهزنی و استقرار گیاهان افزایش مییابد. هدف از این مطالعه بررسی رابطه بین خصوصیات بذر و گذر از دستگاه گوارش دام به وسیلة حیوانات اهلی مختلف (گاو، گوسفند، و بز) در هفت گونه گراس چندساله، هشت گونه فورب چندساله، و سه گونه فورب یکساله در مراتع نیمهاستپی چهارمحال و بختیاری است. نخست خصوصیات مورفولوژیک بذرـ شامل وزن، طول، عرض، و شکل بذرـ اندازهگیری شد. سپس، به دامهای مورد بررسی (تیمارهای حیوانی) بذر خورانده و مدفوع آنها جمعآوری شد و پس از اعمال تیمار سرما، به مدت چهار ماه در شرایط گلخانه نگهداری و جوانهزنی آنها ثبت شد. با استفاده از مدلهای رگرسیونی مختلف ارتباط بین خصوصیات بذر و درصد موفقیت جوانهزنی بررسی شد و برای حیوانات مختلف مقایسه گردید. نتایج حاصل از رگرسیون خطی ساده نشان داد که بین درصد جوانهزنی بذرها پس از عبور از دستگاه گوارش دام و خصوصیات اندازهگیریشده ارتباطی وجود ندارد و اندازه، وزن، طول، و عرض بذر تأثیری در عبور از دستگاه گوارش دام ندارد. همچنین، نتایج حاصل از رگرسیون لگاریتمی نشان داد که برای گراسهای چندساله بین طول بذر و درصد جوانهزنی در همة تیمارهای حیوانی رابطة مستقیمی وجود دارد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که رابطة مستقیم و خطی بین ویژگیهای مورفولوژیک بذر و گذر از دستگاه گوارش دام وجود ندارد.
