دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 78 4 2026 01 01 Geomorphological Changes Analysis of Abarkouh Salt playa Using Spectral Remote Sensing Techniques بررسی تغییرات ژئومرفولوژیک پلایای ابرکوه با بهره‌گیری از تکنیک‌های طیفی سنجش از دور 451 470 105460 10.22059/jrwm.2025.392746.1817 FA مهران فاطمی گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران عاطفه جبالی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان یزد، یزد، ایران اصغر زارع چاهوکی گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع‌طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران Journal Article 2025 04 10 Salt playas in arid regions are unique and sensitive ecosystems, playing a crucial role in environmental balance and ecological sustainability. This study aimed to evaluate the geomorphological change trends in the Abarkouh salt playa by employing advanced remote sensing techniques within the Google Earth Engine (GEE) platform. The research monitored geomorphological facies and environmental changes in the playa from 2002 to 2024 using Landsat 5 and 8 satellite imagery. Spectral indices for vegetation (NDVI, SAVI, EVI, and TSAVI), water (MNDWI), soil moisture (NDMI), and soil salinity (SI) were analyzed to assess these changes. The results reveal substantial geomorphological alterations in the playa over the study period. Specifically, water bodies and vegetation cover decreased by approximately 65% and 51%, respectively, from the initial year, while saline, clay, and sandy lands expanded by about 23%, 66%, and 103%. Spectral index analyses further indicated a significant decline in water levels and a significant rise in soil salinity, both at the 1% and 5% significance levels, respectively. Notably, a key finding of this study is the contradiction between the spectral indices and the classification maps. Despite a significant upward trend in all vegetation indices, the classification maps consistently showed a decrease in vegetation cover. This discrepancy highlights that in this arid environment, the vegetation indices are influenced by the spectral reflectance of salt and gypsum rather than actual vegetation, leading to a false positive signal. The study concludes that the boundaries of geomorphological facies within the Abarkouh salt playa have undergone significant changes, largely driven by drought and human activities. کویرهای نمکی در مناطق خشک، به‌عنوان اکوسیستمی‌ منحصربه‌فرد و حساس نقش حیاتی در تعادل محیطی و پایداری اکولوژیکی دارند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی روند تغییرات ژئومورفولوژیکی کویر نمکی ابرکوه تلاش نموده تا با بهره‌گیری از تکنیک‌های جدید سنجش از دوری در محیط گوگل ارث انجین (GEE) به پایش تغییرات پوشش اراضی و تغییرات محیطی در منطقه کویر نمکی ابرکوه در بازۀ زمانی 2002 تا 2024 بپردازد. بدین‌منظور، از تصاویر ماهواره‌ای لندست 5 و 8 برای تهیه نقشه‌های طبقه‌بندی رخساره‌های ژئومورفولوژیکی و تحلیل شاخص‌های طیفی پوشش‌گیاهی (NDVI)، آب (MNDWI)، رطوبت خاک (NDMI) و شوری خاک (SI) استفاده گردید. نتایج نشان داد که رخساره‌های ژئومورفولوژیکی این کویر در طی سال‌های اخیر دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است. کاهش سطح پهنه‌های آبی، پوشش‌گیاهی به ترتیب در حدود 65‌%و 51‌% نسبت به ابتدای سال بررسی و افزایش سطح اراضی شور، رسی و ماسه‌ای به ترتیب در حدود 23‌%، 66‌% و 103‌% از جمله مهم‌ترین تغییرات مشاهده شده بود. تحلیل شاخص‌های طیفی نیز نشان‌دهنده روند کاهشی معنادار در سطح آب و روند افزایشی معنادار در شوری خاک به ترتیب در سطح 1‌% و 5‌% بود. روند افزایشی و معنی‌دار NDVI در سطح 1‌%، در حالی مشاهده شد که نقشه‌های طبقه‌بندی شده کاهش سطح پوشش‌گیاهی را نشان داد، که ناشی از تفاوت در نوع اطلاعات ارائه شده توسط این دو روش است. نتایج پژوهش حاکی از وجود تغییرات در مرز رخساره‌های ژئومرفولوژیکی کویر نمکی ابرکوه می‌باشد که بخش عمده‌ای از این تغییرات می‌تواند به‌دلیل وقوع خشکسالی و فعالیت‌های انسانی باشد. https://jrwm.ut.ac.ir/article_105460_c4bc2823f9cf0853ad1a7f9d089a9a3d.pdf