دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200876420240219Comparison of rainfall interception among tree species in urban green space of Hashtgerd watershedمقایسه باران‌ربایی گونه‌های درختی در فضای سبز شهری حوزه آبخیز هشتگرد3213359610310.22059/jrwm.2023.346226.1675FAسید مهدیسادات رسولگروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایرانابراهیمامیدوارگروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران0000-0002-8784-3646رضاقضاویگروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران0000-0002-5487-4710Journal Article20220724In the recent years, science and technology in urban green space have largely focused on technologies that facilitate infiltration and reduce runoff (such as rain gardens and permeable sidewalks). Trees in urban green space reduce the net rainfall by interception, and on the other hand, their extensive root systems allow them to store and direct significant amounts of water into the soil. The present study investigates the effect of rainfall amount and tree species on rainfall interception in Hashtgerd city of Alborz province during two seasons of winter 2017 and spring 2018. For this purpose, during seven rainfall events, the amount of throughfall was measured by the number of five rain gauges installed under each tree. In order to record rainfall events, a rain gage container was installed in a location that was sufficiently distant from buildings and trees, and rainfall events ranging from 2.1 to 6.8 mm were recorded. The results showed that the percentages of rainfall interception for spruce, apricot, fig, willow, walnut, and oak species were 44.6, 42.6, 36.4, 35.1, 33.6 and 30.4 percent, respectively. The results of statistical analysis showed that there is a significant difference among the values of rainfall interception in different tree species (P <0.01). Also, there is a significant difference among the rainfall interception in the rainfall classes (low (lower than 4 mm), medium (4-6 mm), and high (higher than 6 mm)) (P <0.01). Among the studied species, sparrow and apricot species have the highest rainfall interception, which it is possible to make more use of these two types in the control of runoff with urban planning.درختان موجود در فضاهای سبز شهری از یک سو به‌وسیله باران‌ربایی، باعث کاهش بارش رسیده به زیر درخت شده و از سوی دیگر سیستم‌های ریشه‌ای گسترده آنها موجب ذخیره و هدایت مقادیر قابل‌توجهی آب در داخل خاک می‌شوند. مطالعه حاضر به بررسی تاثیر میزان بارندگی و گونه درختی (زردآلو، زبان‌گنجشک، بید، انجیر، گردو و بلوط) بر باران‌ربایی در شهر هشتگرد استان البرز طی دو فصل زمستان 1397 و بهار 1398 می‌پردازد. بدین منظور طی هفت رخداد بارش، میزان تاج‌بارش توسط پنج باران‌سنج دستی نصب شده در زیر هر درخت، اندازه‌گیری شد. بهمنظور ثبت وقایع بارندگی در محلی که از عوارض ساختمانی و درختان فاصله کافی داشته یک ظرف به عنوان باران‌سنج نصب گردیده و رخدادهای بارندگی از 1/2 تا 8/6 میلی‌متر ثبت گردید. نتایج نشان داد که مقادیر درصد باران‌ربایی گونه‌های زبان‌گنجشک، زردآلو، انجیر، بید، گردو و بلوط به‌ترتیب 6/44، 6/42، 4/36، 1/35، 6/33 و 4/30 درصد بود. . تجزیه و تحلیل آماری نشان داد، بین مقادیر باران‌ربایی گونه‌های درختی اختلاف معنیداری در سطح یک درصد وجود دارد (01/0P < ). همچنین بین میزان باران‌ربایی کل گونه‌ها در طبقات مقدار بارندگی (بارندگی کم (4 میلی‌متر > )، بارندگی متوسط (6-4 میلی‌متر)، بارندگی زیاد (> 6 میلی‌متر) نیز اختلاف معنیداری در سطح یک درصد وجود داشت (01/0P < ). در بین گونه‌های مورد بررسی، زبان‌گنجشک و زردآلو بیشترین درصد باران‌ربایی را به‌خود اختصاص داده‌اند که می‌توان با برنامه‌ریزی‌های شهری نقش از این دوگونه در کنترل رواناب استفاده بیشتری نمود.https://jrwm.ut.ac.ir/article_96103_4111c3b16c2dc9aaa588da58ed0ebe90.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200876420240219Evaluation of wetting pattern in deep subsurface irrigation method using PVC pipes in desert areasارزیابی پیاز رطوبتی در شیوه آبیاری زیرسطحی عمقی با استفاده از لوله‌های PVC در اراضی بیابانی3353499610410.22059/jrwm.2023.357266.1699FAگلنوشسوارتندروگروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانسلمانزارعگروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانخالداحمدآلیگروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانمحمدجعفریگروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران0000-0002-3484-7723Journal Article20230401Due to the lack of water in the deserts of Iran and the high rate of evaporation, the establishment of vegetation and their irrigation are associated with many problems. Therefore, in the management programs for the sustainable development of dry and desert areas, it is very necessary to use less water. Among these methods, deep subsurface irrigation using PVC pipes can be mentioned. In this study, a hole with a depth and diameter of 50 cm was dug, and then two pipes were mutually placed at a distance of 20 cm from each other on both sides of the pit. After placing the pipes, the pit was filled with soil. The wetting pattern in eight treatments has been examined in terms of the location of the water exit holes, the diameter of the pipe, the number of holes in the upper and lower half of the pipe, as well as the diameter of the holes. The results demonstrated that pipes with a diameter of 12.5 cm and a height of 55 cm, with five double rows of 6 mm holes in the upper half of the pipe at a distance of 3 cm from each other and two holes in the lower half of the tube at a distance of 10 cm from each other, The best depth of wetting pattern is created. The depth of the wetting pattern created in the soil around the plant root as a representative of water use efficiency is very important in the management and correct use of water resources as well as encouraging the plant to take deep roots. .با توجه به کمبود آب در بیابان‌های ایران و بالابودن میزان تبخیر استقرار پوشش گیاهی و آبیاری آنها با مشکلات زیادی همراه است؛ لذا در برنامه‌های مدیریتی توسعه پایدار مناطق خشک و بیابانی استفاده از روشهای نوین، سازگار با محیط زیست که در ترجیحاٌ آب کمتری مصرف گردد، را بسیار ضروری نموده است. از جمله این روش‌ها می‌توان به آبیاری زیرسطحی عمقی با استفاده از لوله‌های PVC اشاره کرد. در این پژوهش چاله‌ای به عمق و قطر 50 سانتی‌متر حفر شد و سپس دو لوله به طور متقابل به فاصله 20 سانتی‌متر از یکدیگر در دو طرف گودال قرار داده شد. پس از قرارگیری لوله‌ها، گودال با خاک عرصه پر شد. الگوی پیاز رطوبتی در هشت تیمار از نظر قرارگیری سوراخ‌های خروج آب، قطر لوله، تعداد سوراخ‌ها در نیمه بالایی و پایین لوله و همچنین قطر سوراخ‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان داد که لوله‌ها با قطر 5/12 سانتی‌متر و ارتقاع 55 سانتی‌متر، با پنج ردیف دوتایی سوراخ 6 میلی‌متری در نیمه بالایی لوله به فاصله 3 سانتی‌متر از هم و دو سوراخ در نیمه پایینی لوله با فاصله 10 سانتی‌متر از یکدیگر، بهترین عمق پیاز رطوبتی را ایجاد می‌نمایند. عمق پیاز رطوبتی ایجاد شده در خاک در اطراف ریشه گیاه به عنوان نماینده راندمان کاربرد آب، در مدیریت و استفاده صحیح از منابع آبی و همچنین تشویق گیاه به ریشه‌دوانی عمقی بسیار مهم است. لذا در صورت استفاده از این شیوه برای آبیاری نهال‌ها در مناطق خشک و بیابانی، تیمار مذکور توصیه می‌گردد.https://jrwm.ut.ac.ir/article_96104_6b0545bfb45d8e35cb54c9885affefd8.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200876420240219Investigating the effect of the sample size and plot size on the numerical indices of rangeland biodiversityبررسی اثر تعداد و اندازه پلات بر شاخص‌های عددی تنوع زیستی مراتع3513729610510.22059/jrwm.2023.357691.1701FAمسلمرستم پورگروه مرتع و آبخیزداری و عضوگروه پژوهشی خشکسالی و تغییر اقلیم، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایرانعلیرضاافتخاریمؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایرانJournal Article20230411This research was carried out in an enclosure rangeland with four habitats of Artemisia sieberi, Zygophyllum eurypterum, Stipa barba and Amygdalus scoparia in the Shaskouh protected area, South Khorasan province. All the plant species of the rangeland were identified and counted in 200 plots, due to the different vegetation form and distribution of each of the dominant species, in each of the four habitats, 20, 40, 60 and 80 plots (respectively) were established with two plot size: 2 × 2 meters and 4 × 4 meters (60 plots each). Numerical indices and diversity ordering curves were used to compare four habitats. Alpha and gamma species richness were determined by numerical indices and single sample rarefaction and pooled rarefaction curves were used to compare species richness and determine data adequacy. The results showed that the total species richness (gamma) varies between 51 and 54 species. The habitat with 80 plots has the highest richness and diversity (S=43 and H=3.27) and 20 plots has the lowest richness and diversity (S=6 and H=1.41). The results of SHE analysis showed that with the increase in the number of plots, species evenness decreased. The pooled refraction curve showed that by increasing the number of plot to 110, all plant species will be observed. With the increase in plot size all values of species richness and diversity indices increased significantly (p≤0.01). Species evenness indices were not affected by plot size. The results of the present research showed that the numerical indices of species richness and diversity are dependent on plot size, and this is one of the disadvantages of evaluating biodiversity in rangeland using numerical indices.این تحقیق در مرتعی از نوع قرق با چهار رویشگاه Artemisia sieberi، Zygophyllum eurypterum، Stipa barba و Amygdalus scoparia در منطقه حفاظت شده شاسکوه، استان خراسان جنوبی انجام شد. کلیه گونه‌های گیاهی مرتع شناسایی و در 200 پلات شمارش شد، به علت متفاوت بودن فرم رویشی و نحوه پراکنش هر کدام از گونه‌های غالب، در هر کدام از چهار رویشگاه، به ترتیب، 20، 40، 60 و 80 عدد پلات با دو اندازه 2×2 متر و 4×4 متر ( هر کدام 60 پلات) مستقر شد. جهت ارزیابی و مقایسه تنوع زیستی از شاخص‌های عددی و منحنی‌های رتبه‌بندی تنوع استفاده شد. از منحنی‌های جزء نادر انفرادی و تجمعی به ترتیب جهت مقایسه غنای گونه‌ای و تعیین کفایت نمونه‌برداری استفاده شد. نتایج نشان داد که غنای کل براساس شاخص‌های عددی بین ۵۱ تا ۵۴ گونه متغیر است. رویشگاه با 80 پلات، بیشترین غنا و تنوع گونه‌ای (43S= و 27/3 H=) و 20 پلات کمترین غنا و تنوع (6S= و 41/1 H=) را دارد. نتایج تحلیل SHE نشان دادکه با افزایش تعداد پلات، یکنواختی گونه‌ای کاهش پیدا کرد. منحنی جزء نادر نشان داد که با افزایش تعداد پلات به ۱۱۰، کل گونه‌های گیاهی موجود در منطقه مشاهده خواهد شد. با افزایش اندازه پلات، کلیه مقادیر غنا و تنوع گونه‌ای افزایش معنیداری پیدا کردند ( 01/0p≤). شاخص‌های یکنواختی تحت تاثیر اندازه پلات قرار نگرفتند. نتایج تحقیق حاضر نشان داد شاخص‌های عددی غنا و تنوع گونه‌ای وابسته به اندازه پلات هستند و این از معایب ارزیابی تنوع زیستی در مراتع با استفاده از شاخص‌های عددی است.https://jrwm.ut.ac.ir/article_96105_117483ea70d911c42a4da70c58b9f4e0.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200876420240219Nomads' understanding of the effects of climate change and their adaptation strategies in the semi-desert rangeland of southeast Isfahanدرک عشایر از اثرات تغییر اقلیم و استراتژی‌‌های سازگاری آنها در مراتع نیمه‌‌بیابانی جنوب شرق اصفهان3733889610610.22059/jrwm.2023.360026.1710FAجوادمعتمدیبخش تحقیقات مرتع، مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران0000-0003-1893-9326علیمحبیبخش تحقیقات مرتع، مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران0000-0001-8945-4188کامبیزعلیزادهبخش تحقیقات مرتع، مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران0000-0001-7291-3448Journal Article20230528Background: Coping with climate change (CC) is part of the way to face this phenomenon. This depends on the understanding of CC and the degree of adaptability to it.Objective: The research was conducted with the aim of measuring the level of nomads' understanding (NU) of CCe and their adaptation strategies (AS) in the face of CC.Research method: The research was descriptive and the data collection tool was a questionnaire whose items were obtained based on interviews.Findings: NU of the effects of CC is not the same. According to them, CC has had the most obvious impact on vegetation. The priority of AS is also different in the face of CC. A positive relationship was observed between understanding the effects of CC and the degree of adaptability in facing CC. Nomads who had a better understanding of the effects of CC have used livestock management strategies to adapt to it. Age and history of animal husbandry had a positive relationship with the level of understanding of the effects of CC. A negative and significant relationship was also observed between the number of animals and the degree of compatibility.Conclusion: The NU of CC and its effects on the ecology of the environment is an important starting point in dealing with the negative effects of CC and choosing appropriate strategies to adapt or deal with it. So that the selection of suitable adaptation methods by the nomads reduces the vulnerability of CC on the condition of livestock and rangeland.زمینه: کنار آمدن با تغییرات اقلیمی، بخشی از شیوه رویارویی با این پدیده است. این امر، منوط به درک تغییرات اقلیمی و میزان انطباق‌‌پذیری با آن میباشد.هدف: پژوهش، با هدف سنجش میزان درک عشایر از تغییرات اقلیمی و راهبردهای سازگاری آنها در مواجهه با تغییرات اقلیمی، انجام شد.روش پژوهش: پژوهش، توصیفی بوده و ابزار جمع‌‌آوری اطلاعات، پرسشنامه بود که گویه‌‌های آن بر اساس مصاحبه، به‌‌دست آمد.یافتهها: درک عشایر از اثرات تغییر اقلیم، یکسان نمی‌‌باشد. از نظر آنها، تغییر اقلیم، مشهودترین تاثیر را در پوشش گیاهی داشته است. اولویت استراتژی‌‌های سازگاری نیز در مواجهه با تغییرات اقلیمی، متفاوت است. بین درک اثرات تغییر اقلیم با میزان سازگاری و انطباق‌‌پذیری در مواجهۀ با تغییرات اقلیمی، رابطۀ مثبت مشاهده شد. عشایری که درک بیشتری از اثرات تغییر اقلیم داشتند، از استراتژی‌‌های مدیریت دام جهت سازگاری در مواجهه با آن، استفاده کرده‌‌اند. سن و سابقۀ دامداری، با میزان درک از اثرات تغییر اقلیم، رابطۀ مثبت داشت. رابطۀ منفی و معنیداری نیز بین تعداد دام و میزان سازگاری، مشاهده شد.نتیجه‌‌گیری: درک عشایر از تغییر اقلیم و تأثیرات آن بر اکولوژی محیط، نقطه شروع مهمی در مقابله با اثرات منفی تغییرات اقلیمی و انتخاب راهبردهای مناسب برای سازگاری یا مقابله با آن است. به‌‌طوری که انتخاب روشهای سازگاری مناسب توسط عشایر، آسیب‌‌پذیری تغییرات اقلیمی بر وضعیت دام و مراتع را کاهش می‌‌دهد.https://jrwm.ut.ac.ir/article_96106_a61275a5e2eedbbecdd53f18f2b5eee5.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200876420240219Vegetation changes in rangelands with abandoned coal-waste dumps during a 10-year periodتغییرات پوشش گیاهی در مراتع دارای باطله های متروک زغال سنگ در یک دوره زمانی ده ساله3894049610710.22059/jrwm.2023.360593.1711FAجمشیدقربانیگروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران0000-0001-9159-6601ناطقلشکری صنمیگروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایرانJournal Article20230609Background: Coal mining in rangelands accounts for a considerable amount of waste dumps that can be colonized by local plants over time. A thorough understanding of vegetation changes plays a key role in the management and restoration of such ecosystems. Aim: This study aimed to assess the rangeland plant changes during 10 years on coal-waste dumps. Materials and methods: This study was carried out on three coal-waste dumps which were abandoned between 20 and 30 years in Karmozd mines in Savadkoh County, Mazandaran Province. Vegetation sampling was done in 2012 and 2022, estimating the cover percentage of all species in each 1 m2 plot. Species composition, functional groups, and species richness and diversity were compared between the two years. Results: Results showed changes in species composition and plant groups after 10 years. Some species were not found in 2022 while some new species were detected. The cover percentage of Bromus briziformis and Melica persica significantly increased but Hordeum vulgare was found to significantly decrease. The cover percentage of annuals and perennials significantly increased by 35.28% and 46.19%, respectively. Over the time, the cover percentage of grasses, forbs, and shrubs significantly increased. The results of ANOVA indicated a significant increase in species richness and diversity. Conclusion: Vegetation changes during this period have not been affected by age of each dump since abandonment. Restoration treatments and plant species with phytoremediation potential are recommended to accelerate vegetation dynamics and reduce the consequences of coal-waste dump on the surrounding environment.در مراتعی که مورد برداشت زغال‌سنگ قرار دارند انباشتی از باطله‌ها وجود دارد که در طی زمان گیاهان مرتعی بر روی آنها مستقر می‌شوند. مطالعه تغییرات گیاهی به منظور مدیریت و احیاء این باطله‌ها اهمیت دارد. در این تحقیق چگونگی تغییرات پوشش گیاهان مرتعی بر روی باطله‌های زغال‌سنگ پس از گذشت 10 سال مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش سه باطله زغال سنگ که 20 تا 30 سال از رهاسازی آنها گذشته بود در بخشی از معادن منطقه کارمزد در شهرستان سوادکوه استان مازندران مطالعه شدند. نمونه‌گیری پوشش گیاهی شامل برآورد درصد تاج پوشش در پلات‌های یک مترمربعی بوده که در سال 1391 و 1401 انجام شد. ترکیب پوشش گیاهی، گروه‌های کارکردی و شاخص‌های تنوع و غنا بین دو سال مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج این تحقیق نشان داد که با گذشت 10 سال تغییراتی در ترکیب پوشش گیاهی و گروه‌های گیاهی اتفاق افتاد. برخی گونه‌های گیاهی حذف و گیاهان نوظهوری مشاهده شدند. با گذشت زمان، درصد تاج پوشش گونه‌هایBromus briziformis و Melica persica افزایش معنی‌دار و برای گونه Hordeum vulgare کاهش معنی‌دار مشاهده شد. تاج پوشش گیاهان یکساله و چندساله افزایش 28/35 و 19/46 درصد داشتند. میانگین درصد تاج پوشش گندمیان، پهن‌برگان علفی و گیاهان بوته‌ای با گذشت زمان افزایش معنی‌دار نشان دادند. نتایج آنالیز واریانس نشان داد که طی روند تغییرات پوشش گیاهی شاخص‌های تنوع و غنا به طور معنیداری بهبود یافتند. تغییرات پوشش گیاهی در این دوره ده ساله تحت تآثیر سن باطله‌ها قرار نگرفته است. به منظور تسریع پویایی گیاهی و کاهش اثرات منفی باطله‌ها به محیط اطراف توصیه می‌شود تا از روشهای احیاء و گیاهانی در منطقه که دارای قدرت گیاه‌پالایی هستند استفاده شود.https://jrwm.ut.ac.ir/article_96107_f9572bbe639b54022e0156b7c3944ede.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200876420240219Assessing the Ecological Potential of Rangelands in Alborz Province using GIS Data and Evaluating its Impact on Enhancing Natural Resource Managementتحلیل توان اکولوژیک مراتع در استان البرز با استفاده از داده‌های جی‌آی‌اس و ارزیابی تأثیر آن بر بهینه‌سازی مدیریت منابع طبیعی4054269611110.22059/jrwm.2023.362035.1718FAمنیرهبهرامیگروه علوم خاک،دانشکده کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران0009-0004-2552-457Xفریدونسرمدیانگروه مهندسی علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران0000-0001-9894-2765ابراهیمپذیراگروه علوم خاک،دانشکده کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران0009-0002-9403-4801Journal Article20230710Rangelands are one of the essential components of natural ecosystems and are known as one of the main sources of forage supply, biodiversity conservation, soil and water resources. The aim of this study was to investigate the ecological potential of rangelands in Alborz province based on the Analytic Hierarchy Process (AHP) and pairwise comparisons using Geographic Information System (GIS). The digital map of ecological potential (EP) was prepared by weighting and integrating maps of slope, land unit, vegetation cover, land use, and precipitation. The results showed that each of the five criteria had equal importance coefficients (0.2) for determining the EP of rangelands. Overall, 21.77% of the province's area was unsuitable for rangeland use due to rocky outcrops. 15.41% of the province's area had first-degree potential and 37.28% had second-degree potential for rangeland use. Taleqan County had the highest first-degree potential for rangeland use with 56,321 hectares, and Karaj County had the highest second-degree potential with 96,507 hectares. Nazarabad County had no first-degree potential for rangeland use, and Taleqan County had no fourth-degree potential. Nazarabad County and Eshtehard County also had 48.15% and 63.92% potential for third- and fourth-degree rangeland use, respectively. Based on the weighting of different factors, slope was the most limiting factor for rangeland use, accounting for more than 50% of the limitation. In general, determining the EP of rangelands leads to identifying areas that are very suitable for optimal use of natural resources, and can increase rural income and employment both economically and socially.مراتع یکی از اجزای اساسی اکوسیستم‌های طبیعی هستند و به‌عنوان یکی از منابع اصلی تأمین علوفه، حفظ تنوع زیستی، منابع خاک و آب در شناخته می‌شوند. هدف از مطالعه حاضر بررسی توان اکولوژیک مرتع در استان البرز براساس روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و مقایسات زوجی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) است. نقشه رقومی توان اکولوژیک مرتع براساس وزن‌دهی و تلفیق نقشه‌های معیارهای شیب، واحد اراضی، پوشش گیاهی، کاربری و بارش انجام گرفت. نتایج نشان داد که هر پنج معیار دارای ضریب اهمیت یکسان (2/0) برای تعیین توان اکولوژیک مرتع بودند. به طور کلی 77/21 درصد از مساحت استان به دلیل وجود بیرون‌زدگی‌‌های سنگی فاقد توان برای کاربری مرتع است. 41/15 درصد از مساحت استان دارای توان درجه 1 و 28/37 درصد از مساحت استان دارای توان درجه 2برای مرتع است. شهرستان طالقان با 09/56321 هکتار بیشترین توان برای مرتع درجه 1 و شهرستان کرج با 96/92507 هکتار بیشترین توان را برای مرتع درجه 2 را دارست. شهرستان نظرآباد فاقد توان برای مرتع درجه 1 و شهرستان طالقان فاقد توان برای کاربری درجه 4 است. شهرستان نظرآباد با 15/48 درصد و شهرستان اشتهارد با 92/63 درصد نیز دارای توان برای مرتع درجه 3 و 4 می-باشند. براساس وزن‌‌عوامل مختلف شیب بیش‌از 50 درصد محدودکنندهترین عامل برای کاربری مرتع است. بطورکلی تعیین توان اکولوژیک مراتع، منجر به شناسایی مناطقی گردد که در استفاده بهینه از منابع طبیعی بسیار مناسب هستند و از نظر اقتصادیی و اجتماعی افزایش درآمد و اشتغال روستایی را در پی خواهد داشت.https://jrwm.ut.ac.ir/article_96111_e3124019ddf381323ab6e2395f8d5da0.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200876420240219Climatic suitability evaluation for Some Horticultural crops, a Case Study: Makou-Shout County, West Azerbaijanارزیابی تناسب اقلیمی برای برخی محصول‌های باغی، مطالعه موردی: شهرستان ماکو-شوط آذربایجان غربی4274409611310.22059/jrwm.2023.365519.1727FAجوادسیدمحمدیموسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران0000-0002-5890-9917بهارهدلسوز خاکیموسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران0000-0001-5121-2175فاطمهابراهیمی میمندموسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران0000-0002-0632-5733زهرامحمد اسماعیلموسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایرانرسولخوارزمیموسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران0000-0002-3543-3215محسنباقری بداغ آبادیموسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران0000-0002-7006-6123Journal Article20230918Climate has an important role in agricultural activities and can be examined from two perspectives. First, what locations are suitable for a specific plant, and second, what plants are suitable for a climate. The latter approach is less considered; thus in this study, it has been investigated by introducing a standard method (Sys method). The study area is located in Mako city. Climatic suitability evaluation was performed by numerical (parametric) method using the Maku Synoptic Station data for pistachio, almond, pears, plum, sour cherry and sweet cherry. The findings showed that except for pistachio, with marginally suitable class (S3), other plants were classified as moderately suitable class (S2) but the value of climatic index for each crop was different. The introduced method made it possible to identify the most important effective climatic factors for the cultivation of each plant and determine the most limiting factor in the phenological period. Such findings showed that there is a close relationship between crops, phenological period, climatic characteristic and location. Based on this, the most suitable plant or plant species can be selected for a region, using the phenological period of the plant and climatic characteristics. However, for sustainable development, other components of the land, such as soil and/or topography, should also be evaluated. In general, the introduced approach can be used as an efficient tool, both for choosing the most suitable plants in a climate and for choosing the most suitable place (in terms of climate) for specific plants.اقلیم در کارهای کشاورزی از جایگاه مهمی برخوردار میباشد و از دو دیدگاه قابل بررسی است. 1-برای کشت یک گیاه خاص چه مکانهایی دارای اقلیم مناسب هستند و 2-یک اقلیم خاص برای کشت چه گیاهانی مناسب است. چون دیدگاه دوم کمتر مورد توجه قرار گرفته، در این پژوهش با معرفی روشی استاندارد (روش سایز)، این دیدگاه بررسی شده است. منطقه مطالعاتی در محدوده شهرستان ماکو قرار دارد. ارزیابی تناسب اقلیمی به روش عددی و با استفاده از داده‌های ایستگاه سینوپتیک ماکو برای پسته، بادام، گلابی، آلو، گیلاس و آلبالو انجام شد. یافتهها نشان دادند بجز پسته که دارای کلاس تناسب اقلیمی کم (S3) میباشد، گیاهان دیگر در کلاس تناسب متوسط (S2) قرار می‌گیرند ولی مقدار عددی شاخص اقلیمی برای هر محصول متفاوت است. روش معرفی شده این امکان را فراهم آورد که افزون بر شناسایی مهم‌ترین عامل‌های موثر اقلیمی برای کشت هر گیاه، محدودکنندهترین عامل را در دوره فنولوژی تعیین نمود. چنین یافته‌هایی نشان دادند ارتباط تنگاتنگی بین نوع محصول، دوره فنولوژی، ویژگی‌های اقلیمی و موقعیت مکانی وجود دارد. بر این اساس می‌توان با در نظر گرفتن هم زمان دوره فنولوژی گیاه و ویژگی‌های اقلیمی، مناسبترین گیاه یا گونه‌های گیاهی برای یک منطقه انتخاب شود؛ هرچند، در راستای توسعه پایدار باید سایر اجزاء سرزمین از جمله خاک و ناهمواری‌ها را هم مد نظر قرار داد. به طورکلی، رویکرد بکاررفته در این پژوهش می‌تواند به عنوان یک ابزار کارآمد، هم برای انتخاب مناسبترین گیاهان در یک اقلیم و هم انتخاب مناسبترین مکان (از نظر اقلیم) برای گیاهان مشخص، مورد استفاده قرار گیرد.https://jrwm.ut.ac.ir/article_96113_c657e659734e1a9ffd83efaebc4dccc1.pdf