دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200877420241221Regional analysis of hydrological drought of Halil-Rood Watershed using base flow indexتحلیل منطقه ای خشکسالی هیدرولوژیک حوزه آبخیز هلیل رود با استفاده از شاخص جریان پایه4034189974810.22059/jrwm.2024.371670.1745FAمریمدایمیمرکز تحقیقات بین المللی بیابان، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران0000-0001-7044-0528امیر رضاکشتکارمرکز تحقیقات بین المللی بیابان، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران0000-0001-6747-2836سعیدبازگیرگروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0001-7044-0528علیافضلیمعاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0001-6747-2836امیدکاوسیمرکز تحقیقات بین المللی بیابان، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
اداره کل مدیریت بحران، استانداری البرز، کرج، ایران.0009-0004-5164-7813Journal Article20240125Hydrological drought is used to show the reduction of surface flows and the drop in the level of underground water reservoirs, lakes, and rivers. The present research was carried out to determine the basic flow index values and to check its efficiency in determining the type of flow regime and regional analysis of hydrological drought in the Halil-Rood watershed. For this purpose, three homogeneous hydrological drought zones were determined based on the threshold level and cluster analysis, and then the base flow index was calculated on a daily scale using the daily discharge data in 10 hydrometric stations in the homogeneous zones. The results showed that the regional average of the annual base flow index is 0.38 with a standard deviation of 0.193 in the long-term statistical period and the range of the base flow index is 0.12-0.29. Based on the 70th, 80th, and 90th percentiles, the river flow regime was divided into four classes, and it was found that 100% of the watershed sub-basins of the study area had an unstable regime. Also, the results of drought zoning showed that hydrological drought occurred at the threshold level of 70 in the southeast of the region in the area of the Dehroud hydrometric station and in the levels of 80 and 90 in the northwest of the region in the area of Baft and Cheshme-Arus stations. The results of the present research can be used in the assessment of underground water supply, water supply systems, irrigation management, hydrological drought monitoring, and regional models in the estimation of water resource reserves in areas without statistics.وقوع خشکسالی بهعنوان یکی از پدیده‌‌های محیطی و بخش جدایی‌‌ناپذیری از تغییرات اقلیمی و مخاطرات طبیعی است که می‌تواند در هر سرزمینی رخ دهد. خشکسالی هیدرولوژیک به منظور نمایش کاهش جریان‌های سطحی و افت سطح مخازن آب زیرزمینی، دریاچه‌ها و رودخانه‌ها به کار می‌رود. تحقیق حاضر به منظور تعیین مقادیر شاخص جریان پایه و بررسی کارایی آن در تعیین نوع رژیم جریان و تحلیل منطقه‌ای خشکسالی هیدرولوژیک در حوزه آبخیز هلیل‌رود انجام شده است. بدین منظور ابتدا سه منطقه همگن خشکسالی هیدرولوژیک بر پایه سطح آستانه و تحلیل خوشه‌ای تعیین و سپس شاخص جریان پایه در مقیاس روزانه با استفاده از داده‌های روزانه دبی در 10 ایستگاه هیدرومتری در مناطق همگن محاسبه شد. نتایج نشان داد میانگین منطقه‌ای شاخص جریان پایه سالانه، با میزان 38/0 با مقدار انحراف معیار 193/0 در دوره آماری بلند مدت ثابت بوده و محدوده شاخص جریان پایه 29/0 – 12/0 می‌باشد. بر پایه صدک‌های 70، 80 و 90 نیز رژیم جریان رودخانه به چهار طبقه تقسیم گردید که مشخص گردید، 100 درصد زیرحوزه‌های آبخیز منطقه مطالعاتی دارای رژیم ناپایدار بودند. همچنین نتایج پهنه‌بندی خشکسالی نشان داد که در سطح آستانه 70 جنوب شرقی منطقه در محدوده ایستگاه هیدرومتری دهرود و در سطوح 80 و 90، شمال غربی منطقه در محدوده ایستگاه‌های بافت و چشمه‌عروس خشکسالی هیدرولوژیک رخ داده است. نتایج تحقیق حاضر می‌تواند در ارزیابی تغذیه آب زیرزمینی، سیستم‌های تامین آب، مدیریت آبیاری، پایش خشکسالی هیدرولوژیک و ارائه مدل‌های منطقه-ای در برآورد ذخیره منابع آب در مناطق فاقد آمار مورد استفاده قرار گیرد.https://jrwm.ut.ac.ir/article_99748_aaa3a39ecb096daff4d431a2e7abaff7.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200877420241221Evaluation of the accuracy of the numeric indices of the biodiversity calculated based on the quantitative characteristics of vegetation in the rangelands of Darmian-Sarabisheh Protected Area, South Khorasanارزیابی دقت شاخص‌های عددی تنوع زیستی براساس ویژگی‌های کمی پوشش گیاهی در مراتع منطقه حفاظت شده درمیان-سربیشه، خراسان جنوبی4194329974710.22059/jrwm.2024.373062.1749FAمسلمرستم پورگروه مرتع و آبخیزداری و عضوگروه پژوهشی خشکسالی و تغییر اقلیم، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایرانJournal Article20240223Studying biodiversity is a prerequisite for sustainable management of rangeland ecosystems. The purpose of the present study is to compare plant criteria for measuring species richness, diversity and evenness indices in terms of precision in the rangelands of Darmian-Sarabisheh Protected Area, South Khorasan. Absolute and relative species canopy cover (dominance), density, frequency, and abundance were measured in each plant type, and species relative importance value (IVI) was determined by different equations. Descriptive statistics were used to select the best method of calculating IVI. For this purpose, Artemisia aucheri boiss, Cousinia eryngioides boiss. and Eryngium Bungei Boiss., were present at all habitats, were selected, and statistical measures such as the standard error of the mean and coefficient variation were calculated. A one-way variance analysis test was also used to evaluate the effect of biodiversity assessment criteria on numerical indices. The results of the ANOVA showed that the effect of the criteria for calculating the numerical indices on all biodiversity indices (except the number of species) was significant (p≤0.01). The numerical value of diversity indices was different according to different criteria, so that the value calculated by canopy cover was the lowest and abundance and frequency were the highest. The IVI3 index (relative abundance+relative frequency) has the least SEM and CV (7.30 and 23.37 %), so it is more accurate. The results indicate that all biodiversity indicators based on IVI are of higher accuracy, so it is recommended to use IVI to calculate biodiversity indicators, instead of using density, cover percentage and production.مطالعه تنوع زیستی پیش نیاز مدیریت پایدار اکوسیستم‌های مرتعی است. هدف پژوهش حاضر، مقایسه معیارهای گیاهی اندازه-گیری شاخص‌های عددی غنا، تنوع و یکنواختی گونه‌ای از لحاظ دقت در مراتع درمنه‌زار منطقه حفاظت شده درمیان-سربیشه، خراسان جنوبی است. ویژگی‌های کمی نظیر درصد پوشش تاجی (غلبه گونه‌ای)، تراکم، فراوانی و وفور گونه‌ای مطلق و نسبی در هر تیپ گیاهی اندازه‌گیری و با روابط مختلف مقادیر ارزش اهمیت نسبی گونه‌ای (IVI) تعیین شد. به منظور انتخاب بهترین روش محاسبه IVI، از لحاظ دقت، از آمار توصیفی استفاده شد. بدین منظور سه گونه Artemisia aucheri Boiss، Cousinia eryngioides Boiss. و Eryngium bungei Boiss. که در تمامی رویشگاه‌ها حضور داشتند انتخاب شدند و شاخص‌های آماری از قبیل خطای استاندارد میانگین (SEM) و ضریب تغییرات (CV) محاسبه شدند. همچنین به منظور بررسی اثر معیارهای پوشش گیاهی بر شاخص‌های تنوع زیستی، از آزمون تحلیل واریانس استفاده شد. نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد که اثر معیارهای کمّی پوشش گیاهی بر کلیه شاخص‌های تنوع زیستی (بجز تعداد گونه) معنی‌دار شد. مقدار شاخص‌های تنوع براساس معیارهای مختلف، متفاوت بوده، به طوری که مقدار تنوع براساس پوشش، کمترین و بر اساس وفور و فراوانی گونه‌ای، بیشترین بود. شاخص IVI3 (وفور نسبی+فراوانی نسبی) کمترین SEM و CV (به ترتیب 30/7 و 37/23 درصد) را دارد، از این‌رو از دقت بیشتری برخوردار است. نتایج بیانگر آن است که کلیه شاخص‌های تنوع زیستی براساس IVI از دقت بالاتری برخودار هستند، از این‌رو توصیه می‌شود برای محاسبه شاخص‌های تنوع زیستی، بجای استفاده از تراکم، درصد پوشش و تولید، از معیار IVI استفاده شود.https://jrwm.ut.ac.ir/article_99747_d4ddd876e953431db0bb4acc027ff9da.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200877420241221Comparison of the effect of grazing removal on soil (seed bank, chemical and biological characteristics) in two saline and non-saline regionsمقایسه اثر حذف چرای دام بر خاک (بانک بذر، ویژگی‌های شیمیایی و بیولوژیکی) در دو منطقه شور و غیر شور4334489974910.22059/jrwm.2024.373555.1754FAشادیهژیرگروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران0009-0009-8720-878Xرضاعرفانزادهگروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران0000-0001-5680-6693حسنقلیچ نیاگروه تحقیقات مرتع و جنگل، مرکز تحقیقات آموزش و کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، ساری، ایرانبهاررضویگروه میکروبیولوژی خاک و گیاه، دانشکده آسیب شناسی گیاهی، دانشگاه کیل، کیل، آلمانپیترتروکگروه اکولوژی، دانشگاه دبرسن، دبرسن، مجارستان0000-0002-4428-3327Journal Article20240304This research was conducted with the aim of comparing the effect of livestock grazing on the soil seed bank and some soil characteristics in two saline and non-saline regions. For this purpose, two habitats with different degrees of salinity were selected in Golestan province, Iran. In each region, two sites of grazed and ungrazed (20 years) were selected and 15 plots of 1 m2 were established at each site. Soil samples were taken from inside the plots by auger at two depths of 0-5 and 5-10 cm. The harsh environmental conditions prevailing in the saline habitat caused no seeds from the soil of this saline region to germinate in the greenhouse. In the non-saline habitat, the removal of livestock grazing caused a significant increase in the density of the soil seed bank. The highest density, diversity and richness of the seed bank were respectively 1389.50 (m2), 1.24 and 5.2 in ungrazed site at the depth of 0-5 cm, and the lowest values were respectively 173.26 (m2), 29.0 and 1.46 were recorded in the grazed site at the depth of 5-10 cm. Although the soil characteristics such as organic matter and nitrogen were not significantly affected by the removal of grazing in the non-saline area, soil disturbance in the grazed site probably led to an increase in soil surface temperature and a significant increase in substrate-induced respiration and urease enzyme activity was reduced. In the saline soil, the grazing removal caused the soil characteristics to show different responses. At the ungrazed site, pH and basal respiration decreased significantlyاین پژوهش با هدف مقایسه اثر چرای دام بر بانک بذر و برخی از ویژگی‌های خاک در دو منطقه شور و غیر شور انجام گرفت. بدین منظور دو رویشگاه با درجه شوری متفاوت در استان گلستان انتخاب شد. در هر رویشگاه، دو سایت قرق (20 ساله) و چرا انتخاب و در هر سایت، 15 پلات 1مترمربعی مستقر گردید. نمونه‌های خاک از داخل پلات‌ها به وسیله اوگر در دو عمق 0-5 و 5-10 سانتی‌متر برداشت شد. شرایط محیطی پرتنش حاکم در رویشگاه شور باعث گردید، هیچ بذری از خاک این رویشگاه شور در گلخانه جوانه نزند. در رویشگاه غیر شور حذف چرای دام باعث افزایش معنی‌دار تراکم بانک بذر خاک شد. بالاترین تراکم، تنوع و غنا بانک بذر به ترتیب 50/1389 (مترمربع)، 24/1 و 2/5 در سایت قرق و در عمق 0-5 سانتی‌متری و کمترین مقدار به ترتیب 26/173 (مترمربع)، 29/0 و 46/1 در منطقه تحت چرا و در عمق 5-10 سانتی‌متری ثبت شد. اگر چه ویژگی‌های خاک از قبیل ماده آلی و نیتروژن تحت تاثیر معنی‌دار حذف چرای دام در منطقه غیر شور قرار نگرفت، برهم‌خوردگی خاک در سایت چرا شده احتمالا منجر به افزایش دمای سطح خاک و افزایش معنی‌دار تنفس برانگیخته در این منطقه گردید و همچنین از فعالیت آنزیم اوره آز کاسته شد. در منطقه شور، حذف چرای دام باعث شد ویژگی‌های خاک پاسخ‌های متفاوتی از خود نشان دهند. در سایت قرق اسیدیته و تنفس پایه به صورت معنی‌داری کاهش یافت.https://jrwm.ut.ac.ir/article_99749_d391af329aff8b6d8fcd478ff760372e.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200877420241221A research on the ethnography of traditional treatments, Case study: exploitation systems based rangeland and forest ecosystem.پژوهشی در مردم‌نگاری درمانهای سنتی، موردمطالعه: نظام‌های بهره‌برداری متکی بر مرتع و جنگل .4494699975010.22059/jrwm.2024.375095.1756FAمایدهامیدی نوبیجارگروه مدیریت مرتع، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران0009-0008-9313-7968حسینبارانیگروه مدیریت مرتع، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران0000-0001-8109-2477محمد رحیمفروزهگروه مدیریت مرتع، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایراناحمدعابدی سروستانیگروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران0000-4505-5808-0002Journal Article20240415Throughout history, humans have harnessed the healing power of plants and animals, accumulating invaluable knowledge about their therapeutic benefits. Today, the rise in side effects of modern medicine, the urgent need for new drug discovery, and the potential loss of indigenous wisdom necessitate documenting this knowledge. This research aimed to record the traditional treatment practices of stockbreeders in eastern Gilan, Iran, relying on ethnographic methods like direct observation, participatory observation, and semi-structured interviews conducted in rural and nomadic communities. The results were classified into four sections: medicinal and edible plants, animal products, minerals, and other measures. Stockbreeders utilize 52 medicinal plants from 28 families, primarily for treating digestive, respiratory, infectious, kidney, heart, wound, and fracture ailments. Milk and its products are important for digestive, skin, and hair health. Minerals like mountain soil are used to treat kidney diseases and wounds. Quantitative analysis is crucial in studying traditional therapies and can lead to the discovery of new bioactive compounds for clinical trials. Documenting indigenous treatment methods and passing them on to future generations strengthens scientific knowledge, preserves our rich medical heritage, and provides a valuable source of treatment options.از گذشته‌های دور انسان‌ها برای سلامت جسمی و روحی خود به گیاهان و حیوانات وابسته بوده و به‌تدریج در این مسیر دانش ارزشمندی را به وجود آورده‌اند. امروزه افزایش عوارض استفاده از داروهای شیمیایی، نیاز مبرم به مطالعات پایه برای بررسی ترکیبات جدید را ضروری می‌نماید و همچنین با خطر زوال دانش بومی، اهمیت مستندسازی آن بیش‌ازپیش پررنگ شده است. هدف این پژوهش ثبت دانش دامداران آشنا با درمانهای سنتی متکی بر طبیعت بود که با کمک روش مردم‌نگاری در قالب مشاهده‌ی مستقیم، مشارکتی و مصاحبه‌ی نیمه‌ساختارمند در جامعه‌ی روستایی و عشایری شرق استان گیلان انجام شد. نتایج در چهار بخش گیاهان دارویی و خوراکی، تولیدات حیوانی، مواد معدنی و سایر تدابیر طبقه‌بندی شد. دامداران این منطقه از 52 گیاهان دارویی موجود در دشت و کوهستان که متعلق به 28 خانواده است برای درمان انواع بیماری‌های گوارشی، تنفسی، عفونی، کلیوی، قلبی، زخم‌ها و شکستگی‌ها بهره می‌برند. مهم‌ترین تولیدات حیوانی، شیر و فرآورده‌های آن برای بیماری‌های گوارشی و پوست و مو است و مواد معدنی مانند خاک کوهستان برای درمان بیماری‌های کلیوی و زخم‌ها استفاده می‌شود. تجزیه‌وتحلیل کمی اهمیت زیادی در مطالعات درمانهای سنتی دارد و کشف ترکیبات فعال زیستی ناشناخته را در آزمایش‌های بالینی توصیه می‌کند. شـناخت و مستندسازی روش‌های درمانی بومی و انتقال آن به نسل‌های بعـدی باعث افزایش مرجعیت علمی، ثبت میراث غنی پزشکی و یک منبع درمانی سودمند است.https://jrwm.ut.ac.ir/article_99750_3551f522eb5c2829d314b1e2dd5058fc.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200877420241221Using the TRIGRS program in the analysis of landslide probability
(Case study: Chakrod watershed, Gilan)بکارگیری برنامه تریگرز در تحلیل استعداد وقوع زمین‌لغزش (مطالعه موردی: حوزه آبخیز چاکرود گیلان)4714899975110.22059/jrwm.2024.377135.1767FAمحمدرضامهرپویاگروه مخاطرات زیست‌محیطی، پژوهشکده سوانح طبیعی، تهران، ایران0009-0000-5765-5962Journal Article20240527Landslides are one of the most destructive types of domain movements, and in this research, the probability of their occurrence in the Chakrod watershed of Siahkal city, Gilan province has been investigated using the TRIGRS program. This program is able to investigate areas prone to shallow landslides caused by rainfall and the effect of rainfall and runoff on the stability of the domain. In the present research, first, the required maps of the program, including the digital elevation model, topographic slope, surface runoff flow direction, engineering geological characteristics and soil type, soil thickness, depth of underground water level and precipitation data were prepared. Next, in the geographic information system (GIS), the maps produced in raster form have been converted into text files used in the TRIGRS program. By running the program, for each cell, the minimum stability safety factor, sliding depth and pore water pressure at that depth are calculated and presented in the form of a text file, which is again converted into a raster map using GIS software; This spatial distribution map is the minimum confidence factor and landslide potential zoning for the studied basin. The results of this research showed that this program has accurately predicted landslide prone areas after infiltration modeling and runoff routing. These areas include 1395.37 hectares equivalent to 8.9% of the area of the watershed and on parts of zone 2, consisting of soils with a lot of shale and containing a lot of clay minerals, and zone 3 including soils and sliding sediments that are on steep slopes and with The thickness of the soil is high, it is consistent.زمین‌لغزش‌ها یکی از مخرب‌ترین نوع حرکات دامنه‌ای هستند که در این پژوهش به بررسی استعداد وقوع آنها در حوزه آبخیز چاکرود شهرستان سیاهکل استان گیلان با استفاده از برنامه تریگرز (TRIGRS) پرداخته شده است. این برنامه قادر است مناطق مستعد بروز زمین‌لغزش‌های کم‌عمق ناشی از بارندگی و اثر بارندگی و رواناب بر پایداری دامنه را مورد بررسی قرار دهد. در پژوهش حاضر، ابتدا نقشه‌های موردنیاز برنامه، شامل مدل ارتفاع رقومی، شیب توپوگرافی، جهت جریان رواناب سطحی، خصوصیات زمین‌شناسی مهندسی و تیپ خاک، ضخامت خاک، عمق سطح آب زیرزمینی و داده‌های بارش تهیه شد. در ادامه در سیستم اطلاعات جغرافیایی نقشه‌های تولید شده به‌صورت رستر، به فایل‌های متنی مورد استفاده در برنامه تریگرز تبدیل شده است. با اجرای برنامه، برای هر سلول حداقل ضریب ایمنی پایداری، عمق لغزش و فشار آب منفذی در آن عمق محاسبه شده و به‌صورت فایل متنی ارائه می‌گردد که مجدداً با استفاده از نرم‌افزار GIS این فایل متنی به نقشه رستری تبدیل می‌شود؛ این نقشه توزیع مکانی حداقل ضریب اطمینان و پهنه‌بندی پتانسیل وقوع زمین‌لغزش برای حوضه موردمطالعه می‌باشد. نتایج این تحقیق نشان داد که این برنامه با دقت بالایی مناطق مستعد وقوع زمین‌لغزش را پس از مدل‌سازی نفوذ و مسیریابی رواناب پیش‌بینی کرده است. این مناطق 37/1395 هکتار معادل 9/8 درصد از مساحت حوزه آبخیز را شامل می‌شود و بر قسمت‌هایی از زون 2، متشکل از خاک‌های با شیل زیاد و حاوی کانی‌های رسی فراوان و زون 3 شامل خاک‌ها و رسوبات لغزشی که در دامنه‌های پرشیب و با ضخامت زیاد خاک است، منطبق می‌باشد.https://jrwm.ut.ac.ir/article_99751_a5e893ff538f0890c96d14965b72135b.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200877420241221Spatial evaluation of the habitats of rangeland medicinal plants and revealing hot spots of plant habitat quality in Kerman province ارزشگذاری مکانی رویشگاه‌های گیاهان دارویی مرتعی و آشکارسازی کانون‌های داغ کیفیت رویشگاه در استان کرمان 4915059975210.22059/jrwm.2024.377327.1768FAملیحهعرفانیگروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران0000-0001-5179-9447طاهرهاردکانیگروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایرانفاطمهجهانی شکیبگروه محیط‌زیست، دانشکدة منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران0000-0002-6676-8317Journal Article20240531Establishing a balance between protection and utilizing ecosystem services is a primary challenge in land management. Quantifying ecosystem services and assigning them value to mitigate the impacts of human actions may offer a potential resolution. Among the ecosystem services under significant pressure from exploitation is the quality of plant habitats. This study was explored in evaluating plant habitat quality in Kerman province and focused on one of its functions, namely the cultivation of medicinal plants. The InVEST method is used for modeling, whose inputs are layers of destruction resources, land use, and tables of threat and sensitivity resources, and the plant habitat quality map as an output has values in the score ranging from 0 to 1. Valuation of the habitat service layer was also done according to the allowed harvest price of rangeland medicinal plants. The results showed that valuable habitats are mainly covered by dense grasslands. The habitat hotspots extracted by the Jenks natural breaks algorithm showed that their area was 3,358,768 hectares, which includes 37% of rangeland land and 1% of the total area of the province. Also, according to the value of Moran’s index, it has a significant clustered distribution. (z-score=1328.83, p-value=0.00). Evaluation results showed that the total value of rangeland in the province is more than 32 billion tomans, the share of low and high-density rangeland are 12053925412 and 19948204105 tomans respectively. The results of this study can be used as an effective decision-support tool for prioritizing areas for conservation and management measures in the entire province.همواره برقراری موازنه بین حفاظت و بهره‌برداری از خدمات اکوسیستم یکی چالش‌های اساسی مدیریت سرزمین است. در این زمینه تعیین کمیت خدمات اکوسیستمی و ارزشگذاری آن جهت کاهش اثرات فعالیت‌های انسانی می‌تواند راهگشا باشد. یکی از خدمات ارزشمند اکوسیستمی که با فشار بالای بهره‌برداری مواجه است، کیفیت رویشگاه است. در مطالعه حاضر جهت ارزشگذاری کیفیت رویشگاه در استان کرمان، یکی از کارکردهای مصرفی آن که تولید گیاهان دارویی است در نظر گرفته شد. روش به کار رفته جهت مدل‌سازی InVEST بوده که ورودی‌های آن لایه‌های منابع تخریب، کاربری اراضی و جداول منابع تهدید و حساسیت است و نقشه کیفیت رویشگاه به عنوان خروجی آن دارای ارزش‌هایی در دامنه 0 تا 1 است. ارزشگذاری لایه خدمت رویشگاه با توجه به قیمت برداشت مجاز گیاهان دارویی مرتعی انجام شد. نتایج نشان داد که باارزشترین رویشگاه‌ها عمدتاً دارای پوشش اراضی مراتع پرتراکم است. کانون‌های داغ رویشگاهی استخراج شده با الگوریتم شکست طبیعی جنک نشان داد که مساحت آنها 3.358.768 هکتار بوده که 37 درصد از اراضی مرتعی و یک درصد از مساحت کل استان را شامل می‌شود. همچنین کانون‌های داغ با توجه به مقدار شاخص جهانی Moran به طور معنی‌داری دارای پراکنش خوشه‌ای هستند (z-score= 1328.83 , p-value=0.00). نتایج ارزشگذاری نشان داد که ارزش کل مراتع استان بیش از 32 میلیارد تومان است که سهم مراتع کم‌تراکم 12053925412 و مراتع پرتراکم 19948204105 تومان است. نتایج این مطالعه می‌تواند به عنوان یک ابزار پشتیبانی تصمیم‌گیری موثر برای اولویت‌بندی مناطق برای اقدامات حفاظتی و مدیریت در تمام استان استفاده شود.https://jrwm.ut.ac.ir/article_99752_4ac964fedac9cae1e08c3163624b303c.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200877420241221Comparison some morphological and physiological properties of Salsola imbricata planted in capsule cultivation method with hydrogel, nanoclay and bacteria substrates and common cultivation method in soilمقایسه برخی صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه Salsola imbricata در روش کشت کپسولی با بسترهای هیدروژل، نانورس و باکتری و کشت متداول در خاک5075239975310.22059/jrwm.2024.379793.1777FAپرویزعلیزادهگروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانعلیطویلیگروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران0000-0003-2268-6341محمدعلیزارع چاهوکیگروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانمحمدجعفریگروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانJournal Article20240723In this research, after making culture capsules from biodegradable mesh plates with bacterial, hydrogel and nanoclay substrates, which is from mixing bacteria, hydrogel and nanoclay and transferring the seedlings produced to the capsules as capsule culture compared to pots. Conventional nylon plants in conventional cultivation, which were used as controls, were carried out in the form of a completely randomized design with the two factors of cultivation type (capsule and conventional) and capsule type (hydrogel, bacteria and nanoclay) in the greenhouse of the Faculty of Natural Resources, University of Tehran. The results of this research showed the significant effect of the type of hydrogel capsule culture on all the morphological traits of the investigated plant; So that the length of the stem with an increase of 42.6%, the diameter of the collar by 14.8% and the dry biomass of the root and the aerial organs with an increase of 7.2% and 23.7%, respectively, have the highest values. They gave. In addition, regarding some physiological traits of the investigated plant, the amount of chlorophyll was also affected by the type of capsule culture and its concentration in capsule culture of hydrogel, bacteria and nanoclay showed an increase of 56.8%, 32.1% and 36.9% respectively. They gave. Also, the results of comparing the averages showed that the concentration of proline in plants grown in hydrogel capsules decreased by 33.20% compared to conventional culture. This reduction process in the soluble sugar content of plants grown in hydrogel capsules was obtained compared to the conventional culture of 20.78.در این پژوهش پس از ساخت کپسول‌های کشت از صفحات مشبک زیست‌تخریب‌پذیر با بسترهای باکتری، هیدروژل و نانورس که از اختلاط باکتری، هیدروژل و نانورس و انتقال نشاهای تولید شده به کپسول‌ها بهعنوان کشت کپسولی در مقایسه با گلدان‌های نایلونی مرسوم در کشت متداول که بهعنوان شاهد بودند در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو عامل نوع کشت (کپسولی و متداول) و نوع کپسول (هیدروژل، باکتری و نانورس) در گلخانه دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران انجام گرفت. نتایج حاصل از این پژوهش، بیانگر تأثیر معنی‌دار نوع کشت کپسولی هیدروژل بر تمامی صفات موفورلوژیک موردبررسی گیاه بود؛ به‌طوری‌که اندازه طول ساقه با افزایش6/42 درصد، قطر یقه 8/14 درصد و زیست‌توده خشک ریشه و اندام هوایی نیز به ترتیب با افزایش 2/7 و 7/23 درصد، بالاترین مقادیر را به خود اختصاص دادند. علاوه براین، در مورد برخی صفات فیزیولوژیک موردبررسی گیاه، میزان کلروفیل نیز تحت تأثیر نوع کشت کپسولی قرار گرفت و غلظت آن در کشت کپسولی هیدروژل، باکتری و نانورس به ترتیب افزایش 8/56، 1/32 و 9/36 درصدی را نشان دادند. همچنین، نتایج مقایسه میانگین‌ها نشان داد که غلظت پرولین در گیاهان رشد یافته در کپسول هیدروژل نسبت به کشت متداول 20/33 درصد کاهش یافت. این روند کاهش در محتوای قند محلول گیاهان رشد کرده در کپسول هیدروژل نسبت به کشت متداول 78/20 به دست آمد. به‌طور‌کلی نتایج این پژوهش بیانگر تفاوت نوع کشت موردبررسی بر صفات مرفولوژیک و فیزیولوژیک گونه Salsola imbricata بهعنوان یک گیاه مطلوب به‌منظور احیای مراتع مناطق خشک بود و امکان استفاده از نوع کشت کپسولی بهعنوان جایگزینی مناسب برای کشت معمولی گیاه در خاک را نشان داد.https://jrwm.ut.ac.ir/article_99753_b788a8f8eaf4e1a61ccb55fa2b548e3b.pdfدانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهراننشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری5044-200877420250104Assessment of Hybrid Jenkins-Catalyst SARIMA-ACOR and SARIMA-PSO Models for Dust Storm modeling (Case Study: Khuzestan Province)بررسی مدل‌های هیبریدی جنکینز- کاتالیزور SARIMA- ACOR و SARIMA- PSO به‌منظور مدل‌سازی طوفان‌های گرد و غبار (مطالعه موردی: استان خوزستان)54252510027010.22059/jrwm.2025.386249.1791FAمحمدانصاری قوجقارگروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران0000-0003-0485-5551سوسنسلاجقهدانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0003-1336-8405پریاپورمحمدگروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران0009-0000-5645-4923Journal Article20241031This study aims to model dust storms in Khuzestan province using hybrid Jenkins-Catalyst SARIMA-ACOR and SARIMA-PSO models. For this purpose, hourly dust data and codes from the World Meteorological Organization (WMO) were used from seven synoptic stations across Khuzestan over a 40-year period. To enhance accuracy and minimize potential errors, this research employs the integration of optimization algorithms, namely Ant Colony Optimization (ACOR) and Particle Swarm Optimization (PSO), with the Box-Jenkins SARIMA model. The optimization algorithms are used for model training, parameter selection, pattern recognition, clustering, reinforcement learning, image processing, intelligent system design, and optimizing generative models. To determine the best-fitting model, the goodness-of-fit criteria, including R, RMSE, MAE, and NS, were applied. The results indicate that the hybrid SARIMA-ACOR model outperforms both the SARIMA-PSO hybrid model and the standalone SARIMA model. Among the seasonal combinations tested, combinations one and two demonstrated the highest performance and accuracy. The SARIMA-ACOR hybrid model showed superior performance in predicting the FDSD index, with Root Mean Square Error (RMSE = 0.219–0.198), Correlation Coefficient (R = 0.891–0.859), Mean Absolute Error (MAE = 0.142–0.123), and Nash-Sutcliffe Efficiency (NS = 0.881–0.862) compared to the other models.این مطالعه با هدف مدل‌سازی طوفان‌های گرد و غبار با استفاده از مدل‌های هیبریدی جنکینز- کاتالیزور SARIMA- ACOR و SARIMA- PSO در استان خوزستان انجام شده است. بدین منظور از داده‌های ساعتی گرد و غبار و کد‌های سازمان جهانی هواشناسی در هفت ایستگاه سینوپتیک استان خوزستان در طول دوره آماری 40 ساله استفاده شده است. به‌منظور ارزیابی دقیق‌تر و کاش خطاهای ممکن، در این پژوهش از ترکیب کاتالیزور (الگوریتم‌های بهینه‌سازی) کلونی مورچگان (ACOR) و ازدحام ذرات (PSO) با مدل باکس- جنکینز SARIMA استفاده شده است. در واقع از کاتالیزور‌ها به‌منظور آموزش‌مدل‌ها، انتخاب بهترین مقادیر برای پارامترها، تشخیص الگو و خوشه‌بندی، یادگیری تقویتی، پردازش تصویر، طراحی سیستم‌های هوشمند و بهینه‌سازی مدل‌های مولد استفاده می‌شود. به‌منظور انتخاب و تعیین بهترین مدل، معیارهای نیکویی برازش شامل R، RMSE، MAE و NS مورد استفاده قرار گرفته‌اند. نتایج پژوهش حاکی از عملکرد بهتر مدل هیبریدی جنکینز- کاتالیزور SARIMA- ACOR با اختلاف، نسبت به مدل هیبریدی SARIMA- PSO و همچنین مدل انفرادی SARIMA بود. در این بین نیز، ترکیب‌های فصلی یک و دو بیشترین عملکرد و دقت را نسبت به سایر ترکیب‌های فصلی داشتند. مدل بهتر مدل هیبریدی جنکینز- کاتالیزور SARIMA- ACOR با با ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE="0/219-0/198" )، ضریب همبستگی (R="0/891-0/859" )، میانگین قدرمطلق خطا (MAE="0/142-0/123" ) و ضریب نش- ساتکلیف (NS="0/881-0/862" ) بهترین عملکرد را نسبت به سایر مدل‌های استفاده‌شده برای پیش‌بینی شاخص FDSD نمایش داده است.https://jrwm.ut.ac.ir/article_100270_481af9087d9cc317a4264041c7f8661b.pdf