دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 Developing Models of Daily Sediment Yield Estimation for Kojur Forest Watershed تهیة مدل برآورد رسوب روزانه در حوزة آبخیز جنگلی کجور 1 15 50824 10.22059/jrwm.2014.50824 FA ذکریا اسدالهی دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس مهدی وفاخواه استادیار گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس سید حمید رضا صادقی استاد گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2011 12 18 Todays, dynamic models are supposed as the most important tools in erosion and sediment phenomena<br />due to their complexities and existence of many affecting factors. Towards, the present study was<br />conducted in the Kojour watershed for daily sediment modeling using daily rainfall, discharge and<br />sediment during 2007 to 2010. The modeling process was carried out all data and the monthly and<br />seasonally classification data in linear and nonlinear models. The results indicated that daily linear and<br />non-linear models did not indicate a suitable model. The monthly and seasonally classification of the<br />data led to achievement of better models with determination coefficient significant at 5 percent level<br />and relative error less than 40 percent as compared with those obtained from no classification. It was<br />also found out that daily sediment of Kojour watershed was affected by discharge occurred event day<br />and before four days. The discharge occurred event day is the most effective factor in 80% selected<br />models in the study watershed. The nonlinear models were better estimation than linear models in<br />July, September, December and March and autumn but linear models were better than nonlinear<br />models in other months and seasons. امروزه، مدل‏های دینامیک، به‏ عنوان مهم‏ترین ابزارِ بررسی‏ پدیدة فرسایش و رسوب‏گذاری، به دلیل دخالت عوامل زیاد و پیچیده‌بودن فرایندِ این پدیده مد نظر قرار گرفته‌اند. از این ‏رو، تحقیق حاضر با هدف مدل‏سازی تغییرات روزانة رسوب حوزة آبخیز کجور، با استفاده از آمار بارندگی، دبی، و رسوب روزانه طی سال‏های 1386 تا 1389 انجام شد. فرایند مدل‏سازی برای کلیة داده‏ها به صورت یک‌‌جا و دسته‏بندی ماهانه و فصلی آن‌ها در اَشکال خطی و غیرخطی صورت گرفت. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که مدل‏های روزانه روابط خطی و غیرخطی مناسبی ارائه نکردند و تقسیم‏بندی ماهانه و فصلی وقایع به دست‏یابی به روابط مناسب‏تری با ضریب تبیین معنی‏دار در سطح پنج درصد و خطای نسبی کمتر از 40 درصد در بین معادلات به‌دست‌آمده منجر شد. رسوب روزانة حوزة آبخیز کجور از دبی روز واقعه و چهار روز قبل تأثیر پذیرفت و در 80 درصد معادلاتِ انتخابیِ ماهانه و فصلی دبی روز واقعه مؤثر‏ترین عامل انتقال رسوب در منطقه بود. در ماه‏های تیر، شهریور، آذر، و اسفند و فصل پاییز مدل‏های غیرخطی و در سایر ماه‌‏ها و فصولْ مدل‌‏های خطی برازش بهتری با داده‌‏ها داشتند. حوزة آبخیز جنگلی کجور دبی روزانه رسوب‏‏ مدل‏ آماری https://jrwm.ut.ac.ir/article_50824_a7089ae66ed61b100c15a5126af4810a.pdf
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 Prediction of Landslide Hazard in Sikan River Basin Using Logistic Regression Model پیش ‏بینی خطر زمین ‏لغزش در حوزه آبخیز رودخانه سیکان با استفاده از مدل آماری رگرسیون لجستیک 17 29 50825 10.22059/jrwm.2014.50825 FA محمدرضا ثروتی استاد دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی کاظم نصرتی استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی شیما حسنوندی کارشناس ارشد ژئومورفولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی بابک میرباقری مربی مرکز GIS و سنجش از دور، دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2013 01 20 Landslides and slope instabilities are major hazards for human activities often causing economic<br />losses and property damages. Sikan River Basin (Ilam province) due to the topography, tectonic,<br />lithology, and climate has enough potential for occurrence of this phenomenon. The objectives of this<br />study were to determine effective parameters controlling the landslide occurrence and to prepare<br />zonation map of landslide risk in Sykan River Basin. In view of this, 11 geophysical characteristics<br />including (height, slop, slop direction), geomorphologic (the slop of land surface), geology (lithology,<br />the distance from the fault), hydrography (the distance from the river), coverage, land use (land use<br />and the distance from road, the distance from village), pedology (soil texture), and dependent variable<br />(landslide distribution) were selected an independent variable and were analyzed using logistic<br />regression model. The results showed that the influential factors on landslides occurrence in the basin<br />are the distance from river, land use, the distance from village, the materials (lithology), slope, and the<br />shape of land surface. Finally, the study area was classified into five major area based on landslide<br />occurrence risk which 19.1 km2 of total area had very low risk, 15.9 km2 had low risk, 14.9 km2 had<br />average risk and 14.6 km2 had high risk and 9.1 km2 had also very high risk. The model evaluation<br />showed a high accuracy 74.2% in the study area. The results of this study can be useful for landslide<br />risk management and for controlling the accelerated parameters. زمین‏لغزش‏ها و ناپایداری‏هایِ دامنه‏ای مخاطرات مهمی هستند که موجب زیان‌های اقتصادی می‌شوند. حوزة رودخانة سیکان، به دلیل شرایط توپوگرافی، تکتونیک، زمین‌شناسی، چینه‏شناسی، و اقلیمْ مستعدِ زمین‏لغزش است و همواره این پدیده اتفاق می‏افتد. هدف از این مطالعه شناخت عوامل مؤثر در وقوع زمین‏لغزش‏های حوزة رودخانة سیکان، تعیین پتانسیل، و تهیة نقشة پهنه‏بندی خطر وقوع آن است. بدین منظور، یازده ویژگی‌‌ـ شامل متغیرهای ارتفاع به متر، شیب به درجه، جهت شیب، شکل سطح زمین، جنس سازند، فاصله از گسل به متر، فاصله از رودخانه به متر، کاربری اراضی، فاصله از جاده، فاصله از روستا، و بافت خاک‌ـ به عنوان متغیر مستقل و پراکنش زمین‏لغزش به عنوان متغیر وابسته، با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک، تحلیل شد. نتایج نشان داد عوامل تأثیرگذار در وقوع زمین‏لغزش در حوضه به ترتیب عبارت‌اند از عوامل فاصله از رودخانه، کاربری اراضی، فاصله از روستا، جنس سازند، شیب، و شکل سطح زمین. در نهایت، منطقة مورد مطالعه، از نظر حساسیت به خطر وقوع زمین‏لغزش، به پنج کلاس طبقه‏بندی شد که، بر اساس آن، 05<sub>/</sub>19 کیلومتر مربع دارای خطر خیلی کم بود، 85<sub>/</sub>15 کیلومتر مربع دارای خطر کم، 94<sub>/</sub>14 کیلومتر مربع با خطر متوسط، 58<sub>/</sub>14 کیلومتر مربع با خطر زیاد، و 06<sub>/</sub>9 کیلومتر مربع نیز دارای خطر خیلی زیاد. ارزیابی مدل نشان داد که میزان دقت مدل در این حوضه 2<sub>/</sub>74 درصد است. نتایج این مطالعه می‌تواند در مدیریت خطر زمین‌لغزش و کنترل عوامل تشدیدکننده مفید باشد. پهنه ‏بندی خطر حوزه آبخیز رودخانه سیکان رگرسیون لجستیک زمین‌لغزش شهرستان دره‏ شهر https://jrwm.ut.ac.ir/article_50825_c73bf8994d61832c3f208e8829006e9c.pdf
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 The Comparison of Soil Loss and Sediment Yield of Some Geology Formations in Plant Vegetation Gradients (Case study: Summer Rangelands of Balade in Mazandaran Province) مقایسه میزان هدررفت خاک و رسوب برخی سازندهای زمین‌شناسی در گرادیان‌های پوشش گیاهی با استفاده از شبیه‌ساز باران (مطالعه موردی: مراتع ییلاقی بلده نورـ استان مازندران) 31 44 50826 10.22059/jrwm.2014.50826 FA شفق رستگار استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری حسین بارانی دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان علی دریجانی استادیار دانشکده اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان واحدبردی شیخ دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان جمشید قربانی دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری محمد قربانی استاد دانشکده اقتصاد کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2011 12 23 Vegetation cover as the main factor affecting the water erosion plays an important role in preventing<br />soil loss. To this end, for better understanding the impact of vegetation cover on soil erosion and<br />sediment yield over the major existing geological formations in the summer rangelands of Balade in<br />the Mazandaran province, rainfall simulation studies have been carried out using a portable rainfall<br />simulator. Among many geological formations across the study area, the three major lithological units<br />of mica sandstone, clay and shale sandstone with coal seams of “SHEMSHAK”, structures of tuff<br />shale and dark gray to green shale with volcanic rocks of “KARAJ” and limestone of “LAR” have<br />been selected as lowly, moderately and highly resisting formations to degradation. For each<br />combination of geological formation and vegetation cover (low, moderate, and high density) three<br />sampling plots of 1x1m have been selected and rainfall simulation has been conducted over them. For<br />each plot, the surface characteristics including the vegetation cover, runoff and sediment yield and soil<br />texture were measured. The measured data were statistically analyzed. Results showed that<br />“SHEMSHAK”, “KARAJ” and “LAR” formations were respectively ranked from highest to lowest<br />with respect to the volume and weight of sediment yield. Also, there was a strong inverse relationship<br />between vegetation cover percentage and volume of runoff and sediment for all investigated<br />geological formations specially in poor vegetation situation that indicate interaction effects between<br />vegetation cover and type of geological formations. پوشش گیاهی، یکی از مهم‌ترین عوامل کنترل‌کنندة فرسایش‌ است و نقش مهمی در جلوگیری از هدررفت خاک دارد. از این رو، در این تحقیق، برای شناخت بهتر نقش پوشش گیاهی در برآورد میزان هدررفت خاک و رسوب در برخی واحدهای سنگی مراتع ییلاقی حوضة نوررود در استان مازندران از یک باران‌ساز قابل حمل در صحرا استفاده شد. با این هدف، از بین واحدهای سنگی منطقه، سنگ آهک دولومیتی سازند لار، ترکیبات ماسه‌سنگ میکایی، ماسه‌سنگ رسی، و شیل همراه با رگه‌های زغال سنگ سازند شمشک و ترکیبات توف سبز، شیل توفی، و شیل خاکستری تیره تا سبز همراه با سنگ‌های آتشفشانی سازند کرج به ترتیب با مقاومت‌های بالا، کم، و متوسط نسبت به فرسایش انتخاب گردیدند. در هر واحد سنگی نیز سه تراکم پوششی ضعیف، متوسط، و خوب شناسایی شد. در هر کدام از تراکم‌های‌ پوششی، 3 تکرار با فواصل یک متر از هم مستقر گردید. در هر بار ایجاد بارندگی مصنوعی، ویژگی‌های سطحی پلات‌ها از نظر پوشش حفاظتی سطح خاک و مقادیر رواناب و رسوب اندازه‌گیری شد. با استناد به نتایج به‌دست‌آمده، حجم و وزن رسوب در تراکم پوششی ضعیف واحدهای سنگی با ترکیبات ماسه‌سنگی سازند شمشک بیش از واحد سنگی با ترکیبات توف، شیل همراه با سنگ‌های آتشفشانی سازند کرج و سنگ آهک دولومیتی لار مشاهده شد. همچنین، رابطة عکس و قوی بین افزایش تراکم پوشش گیاهی و حجم رواناب و رسوب وجود داشت که نشان‌دهندة تأثیر متقابل تراکم پوشش گیاهی و مقادیر تولید رواناب و رسوب است. پوشش گیاهی سازند زمین‌شناسی شبیه‌ساز باران نوررود واحد سنگی https://jrwm.ut.ac.ir/article_50826_f669696629fd1c8b9d464edfc8f96b2c.pdf
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 Plant Species Distribution Modeling Using Logistic Regression Models in the North East of Semnan مدل‏سازی پراکنش گونه‏ های گیاهی بر اساس عوامل خاک و توپوگرافی با استفاده از روش رگرسیون لوجستیک در مراتع شرق سمنان 45 59 50827 10.22059/jrwm.2014.50827 FA محمدعلی زارع چاهوکی دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران لیلا خلاصی اهوازی کارشناس ارشد مرتع‏داری دانشگاه تهران حسین آذرنیوند استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران Journal Article 2011 01 11 The aim of this study was providing plant species predictive habitat models by using logistic<br />regression method. For this purpose, study area conducted in north east rangelands of Semnan<br />modeling vegetation data in addition to site condition in formation including topography, and soil was<br />prepared. sampling was done within each unit of sampling parallel transects and 1 vertical transect<br />with 750m length, each containing 15 quadrates (according to vegetation variations) were established.<br />Quadrate size was determined for each vegetation type using the minimal area method. Soil samples<br />were taken from 0-20 cm and 20-80 cm in starting and ending points of each transect. Logestic<br />regression (LR) techniques were implemented for plant species predictive modeling. To plant<br />predictive mapping, it is necessary to prepare the maps of all affective factors of models. To mapping<br />soil characteristics, geostatistical method was used based on obtained predictive models for each<br />species (through LR method). The accuracy of the predicted maps was tested with actual vegetation<br />maps. In this study, the adequacy of vegetation type mapping was evaluated using kappa statistics.<br />Predictive maps of Astragalus spp. ( κ =0.86), Halocnemum strobilaceum ( κ =0.51), Zygophylum<br />eurypterum ( κ =0.58) and Seidlitzia rosmarrinus ( κ =0.6) with narrow amplitude is as the same of<br />actual vegetation map prepared for the study area. Predictive model of Artemisia sieberi ( κ =0.33),<br />due to its ability to grow in most parts of north east rangeland of Semnan with relatively different<br />habitat condition, is not possible. هدف از این پژوهش ارائة مدل پیش‏بینی پراکنش گونه‏های گیاهی مراتع شرق سمنان، با استفاده از مدل رگرسیون لوجستیک، است. بدین‏ منظور، اطلاعات پوشش‏ گیاهی و عوامل رویشگاهی، از قبیل توپوگرافی و خاک، جمع‏آوری شد. برای تهیة این اطلاعات، علاوه بر نمونه‏برداری میدانی از آمار و اطلاعات ایستگاه‏های هواشناسی منطقه، از تصاویر ماهواره‏ای و نقشة‏ مدل رقومی ارتفاع استفاده شد. برای جمع‌آوری اطلاعات پوشش‏ گیاهی در هر واحد، نمونه‏برداری در طول 3 ترانسکت 750 متری انجام شد. در طول هر ترانسکت 15 پلات، با ابعادی که به روش حداقل سطح تعیین گردید، به فاصلة 50 متر نصب شد. در هر پلات نوع گونه‏های موجود و درصد تاج پوشش‏ آن‌ها تعیین شد. همچنین، در ابتدا و انتهای هر ترانسکت از عمق 20- 0 و 80- 20 سانتی‏متر نمونة خاک برداشت شد. برای ارائة مدل پیش‏بینی گونه‏های گیاهی از روش رگرسیون لوجستیک استفاده شد. برای ارائة نقشة پیش‏بینی پوشش گیاهی لازم است نقشة کلیة عوامل موجود در مدل‏ها تهیه شود، بنابراین، برای تهیة نقشة خصوصیات خاک از روش‏های زمین‏آمار استفاده شد. با استفاده از نقشة عوامل موجود در مدل‏ها، به کمک سیستم GIS، نقشة پیش‏بینی پراکنش هر گونة گیاهی تهیه شد. برای ارزیابی میزان تطابق مدل پیش‌بینی با نقشة واقعی تیپ‌های گیاهی از شاخص کاپا () استفاده شد. نقشه‏های پیش‌بینی رویشگاه گونه‌‏های گیاهی <em>Astragalus spp.</em> (ضریب کاپای 86<sub>/</sub>0)، <em>Halocnemum strobilaceum</em> (ضریب کاپای 51<sub>/</sub>0)، <em>Zygophyllum eurypterum</em> (ضریب کاپای 58<sub>/</sub>0)، و <em>Seidlitzia rosmarinus</em>  (ضریب کاپای 6<sub>/</sub>0) بهتر از سایر گونه‌ها با نقشة پوشش‏ گیاهی تطابق دارد. برای گونة <em>Artemisia</em> <em>sieberi</em> (ضریب کاپای 33<sub>/</sub>0)، به ‌دلیل داشتن دامنة وسیع اکولوژیک، نقشة پیش‏بینی با واقعیت زمینی تطابق مناسبی نداشت. رگرسیون لوجستیک زمین‌‏آمار شاخص کاپا مراتع سمنان نقشه پیش ‏بینی https://jrwm.ut.ac.ir/article_50827_d0690d0cdf1ef342b77669b07e8d113e.pdf
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 Effects of Agricultural Activities on Land Degradation in the Khatam City تأثیر فعالیت‌های کشاورزی بر تخریب اراضی در شهرستان خاتم 61 72 50828 10.22059/jrwm.2014.50828 FA غلامرضا زهتابیان استاد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران حسن خسروی استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران علی آذره دانشجوی دکتری بیابان‌زدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران Journal Article 2012 03 03 Need to Increasing agricultural land in order to improve food resources in the past two centuries recent<br />lead to widespread changes in land use and improper management of these lands. Continue this<br />process can lead to land degradation and desertification, and improve such soils is very costly;<br />Therefore, prevention of land degradation is more desirable. This function requires to research on the<br />utilization of land agricultural and how to use. With this aim, the Khatam city was selected as the<br />study region and various maps of the region, including soil, land use and height maps was prepared to<br />help ArcGIS9.3 and ENVI software. Four dominant land region mention mono cultivated and multi<br />cultivated systems under irrigation, garden lands and range lands as control treatments were<br />considered as the treatments. The soil was sampled and soil factors in two corrective factors, including<br />correction factors N, P, K, CO, Caco3, Mg and damaging factors Hco3, Cl, Na, pH, EC and SAR at<br />depth 0 to 30 cm of the soil surface horizons were studied. Factors the design of split plots showed that<br />there are significant differences between treatments in the region and soil of region is relatively poor<br />from CO, N, K and P in soils Rdhy. The comparison of treatment means with Duncan Mean<br />Comparison indicated that the garden lands as the most suitable treatments and range lands as the most<br />unsuitable one. نیاز به افزایش سطح اراضی کشاورزی، به ‌منظور بهبود و تأمین منابع غذایی، در دو قرن اخیر باعث تغییرات گسترده در نوع کاربری اراضی و مدیریت غیراصولی این اراضی شده است. ادامۀ این روند به تخریب زمین و بیابان‌زایی منجر می‌‌شود و اصلاح چنین خاک‌هایی بسیار پُرهزینه است. بنابراین، پیشگیری از تخریب اراضی مطلوب‌تر است و این کار به تحقیقاتی بر روی اراضی کشاورزی و نحوۀ بهره‏برداری از آن نیاز دارد. با این هدف، شهرستان خاتم منطقۀ مورد مطالعه انتخاب شد و نقشه‌های مختلف منطقه‌ـ شامل نقشۀ خاک، طبقات ارتفاعی، و کاربری اراضی‌ـ تهیه گردید. چهار کاربری غالب منطقه‌ـ شامل اراضی آبی تک‌کشتی‏، اراضی آبی چندکشتی‏، اراضی باغی، و اراضی مرتعی (تیمار شاهد)‌ـ تیمارهای مورد مطالعه انتخاب شدند. نمونه‌برداری از خاک انجام شد و فاکتورهای خاک در دو گروه بررسی شد: 1. فاکتورهای اصلاحی شامل ازت، فسفر، پتاسیم، مادۀ آلی، کربنات کلسیم، و منیزیم؛ 2. فاکتورهای تخریبی شامل بی‌کربنات، کلر، سدیم، اسیدیته، شوری، و نسبت جذب سدیم در عمق 0 تا 30 سانتی‌متری که افق سطحی خاک است. مطالعۀ فاکتورها در قالب طرح پلات‌های خردشده نشان داد که در منطقه بین تیمارها اختلاف معنی‌داری وجود دارد و خاک منطقه از نظر مادۀ آلی‏، ازت، فسفر، و پتاسیم در ردۀ خاک‌های نسبتاً فقیر قرار دارد. مقایسۀ میانگین تیمارها به روش مقایسۀ دانکن برای همۀ فاکتورها جداگانه محاسبه شد و، در نهایت، اراضی باغی مناسب‌ترین تیمار معرفی شد و اراضی مرتعی  نامطلوب‌‏ترین تیمار برای خاک منطقه معرفی گردید. تخریب اراضی تیمار مطلوب و نامطلوب شهرستان خاتم طرح کرت‌های خردشده کشاورزی https://jrwm.ut.ac.ir/article_50828_cd86a995b9067f048155c38ce47607f5.pdf
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 Effects of Shrubs on Preserving Understory Plants against the Livestock Grazing بررسی اثر حفاظتی گیاهان بوته‏ای از گیاهان زیراشکوب در برابر چرای دام 73 82 50829 10.22059/jrwm.2014.50829 FA طاهره صادقی شاهرخت کارشناس ارشد مرتع‌داری، دانشگاه فردوسی مشهد محمد جنگجو دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد منصور مصداقی استاد مدعو، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2013 04 26 Rangeland shrubs may provide mechanical facilitation on their understory plants, by protecting them<br />against the livestock grazing. However, such a facilitation effect may vary depending on the rangeland<br />utilization rate. In a field research, mechanical facilitation of rangeland shrubs was compared in a<br />highly grazed, a moderately grazed and an enclosure site; in an arid rangeland, Kakhak, Gonabad,<br />Iran, during spring to summer 2011. Twenty line transects were established in various directions and<br />slope aspects. Forage production was measured by clipping method within the paired plots, i.e. under<br />the canopy of nursing shrubs and their nearby open areas. In the enclosure site, forage production was<br />similar under the canopy of shrubs and in open areas, whereas in the highly and moderately grazed<br />sites there were more forage under the canopies. These results indicate increases in mechanical<br />facilitation of rangeland shrubs by increasing the grazing intensity. The mechanical facilitation was<br />also varied depending on the life forms of understory species. In the enclosure, the greatest facilitation<br />was on annual forbs, whereas in the highly grazed site it was on perennial grasses. Results of this<br />study show important role of rangeland shrubs on preserving understory forage plant against the<br />intense livestock grazing. بوته‏های مرتعی ممکن است گونه‏های گیاهی زیر‏اشکوب خود را در برابر چرای دام محافظت کنند، که به این پدیده تسهیل مکانیکی گویند. اثر تسهیل بوته‏ها ممکن است تحت تأثیر شدت بهره‌برداری از مرتع قرار گیرد. در یک عملیات میدانی، تسهیل مکانیکی بوته‏ها در سه منطقة چرای شدید، چرای متوسط، و قرق در مراتع خشک کاخک گناباد، در بهار و تابستان 1390، مقایسه شد. در هر یک از حالت‌های چرا، بیست عدد ترانسکت خطی در دامنه‏ها و شیب‏های مختلف مستقر شد. تولید علوفه به روش قطع و توزین در پلات‏های زوجی در زیر‏‏اشکوب بوته‏های پرستار و فضای باز مجاور آن‏ها اندازه‏گیری شد. در منطقة قرق تولید علوفه در زیر‏اشکوب بوته‏های پرستار برابر با تولید فضای باز بود، در حالی ‏که در منطقة چرای شدید و متوسط تولید علوفه در زیراشکوب بوته‏های پرستار بیشتر بود. این نتایج نشان می‏دهد که تسهیل مکانیکی بوته‏ های پرستار با افزایش شدت چرا زیاد می‏شود. همچنین، تأثیر تسهیل مکانیکی بر فرم رویشی گونه‏های زیراشکوب متفاوت است. در منطقة قرق بیشترین تسهیل مکانیکی بر پهن‏برگان یک‌ساله بود، در حالی‏ که در منطقة چرای شدید بیشترین تسهیل بر گندمیان چند‏ساله بود. نتایج این مطالعه نشان می‏دهد که بوته‏های مرتعی نقش مهمی در حفظ گیاهان علوفه‌ای زیراشکوب در شرایط چرای شدید دام دارند. بوته‌‏های پرستار تسهیل مکانیکی تنش چرایی زیراشکوب https://jrwm.ut.ac.ir/article_50829_b9a62cd4fa02b7e21e09c7dd0a0e527f.pdf
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 The Study of Biological Soil Crust (Mosses) Roles in Protection of Surface Soil in front of Water Erosion (Case study: Rangelands around Torogh Dam in Khorasan Razavi Province) بررسی نقش پوسته‏های بیولوژیک (خزه‏ها) در حفاظت از خاک سطحی در مقابل فرسایش آبی (مطالعة موردی: مراتع اطراف سد طرق در استان خراسان رضوی) 83 92 50830 10.22059/jrwm.2014.50830 FA فریبا علوی زاده دانشجوی کارشناسی ارشد مرتع‌داری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد کمال الدین ناصری استادیار دانشکدة منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد علی گلکاریان استادیار دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد علی طویلی دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران Journal Article 2013 10 08 Soil erosion is a main hazard in most area of the country specially in arid and semi-arid regions and it<br />is very important because of sedimentation, pollution, increased flooding and its negative effects on<br />soil productivity. One of the features of arid and semi-arid areas is the presence of low cover of<br />vascular plants. These empty spaces are usually good niches for biological soil crusts or cryptogams<br />like mosses. These crusts contribute to a variety of ecological functions and have different effects on<br />soil features and vascular plants. The present study was carried out in the rangelands of Torogh dam<br />basin of Khorasan- Razavi province in order to find the effects of such kind of plants (mosses) on<br />water erosion. For this purpose, artificial runoff streams in plots with two intensity (low and high) for<br />30 minutes. In order to study the effects of different amount of mosses on sedimentation and specific<br />erosion, four different density of mosses in the same experimental situation were studied: high (60-<br />75% of plot), medium (35-50% of plot), low (10-20% of plot) and control (0%). The results of<br />analysis of variance and tukey method by the use of Minitab software showed a significant difference<br />in 95% level between the four considered density of mosses and the two intensity of water. As mosses<br />density decrease, sedimentation and specific erosion increased consequently. But there were no<br />significant differences in infiltration between the different treatments. فرسایش خاک در اکثر نقاط کشور، به‌ویژه نواحی خشک و نیمه‌خشک، معضلی بزرگ به‌شمار می‌رود و به علت رسوب‏گذاری، آلودگی، تشدید سیلاب‏ها، و آثار مخرب بر حاصل‌خیزی خاک از اهمیت زیادی برخوردار است. وجود پوشش گیاهی پراکنده از ویژگی‏های مناطق خشک و نیمه‌خشک است و معمولاً فضای خالی بین این گیاهان با پوسته‏های بیولوژیک یا کریپتوگام، مانند خزه‏ها، پوشیده می‏شود. این پوسته‏ها در یک اکوسیستم از جهات گوناگون اهمیت دارند و تأثیرات متعددی بر خصوصیات خاک و گیاهان آوندی می‌گذارند. در تحقیق حاضر تأثیرگذاری خزه‌ها، به عنوان بخش مهمی از پوسته‌های بیولوژیک، بر فرسایش آبی مراتع حوزة سد طرق واقع در استان خراسان رضوی بررسی شده است. به منظور بررسی تأثیر خزه‏ها بر فرسایش آبی، رواناب مصنوعی به مدت 30 دقیقه در پلات‏های مستقر در عرصه با دو شدت کم و زیاد جاری گشت. خزه‏ها تحت چهار تراکم زیاد (60- 75% پلات)، متوسط (35- 50%)، کم (10- 20% پلات)، و شاهد(0%) مطالعه شد تا اثر هر یک در میزان غلظت رسوب تولیدشده و فرسایش ویژه تحت شرایط آزمایشی یکسان بررسی شود. نتایج به‌دست‌آمده از آنالیز واریانس و آزمون توکی‏ با استفاده از نرم‌افزار Minitab نشان داد که، با کاهش تراکم گیاهان خزه‏ای، تولید رسوب و، به دنبال آن، فرسایش ویژه نیز افزایش می‏یابد و بین چهار تراکم خزه و دو شدت آب در سطح 95% تفاوت معنی‏دار وجود دارد، اما در خصوص میزان نفوذپذیری بین تیمارهای مختلف اختلاف معنی‌‏داری مشاهده نشد. پوسته بیولوژیک خزه رسوب‏گذاری فرسایش آبی نفوذپذیری https://jrwm.ut.ac.ir/article_50830_829c3ec4c0c36a041eb9b5d0a392743d.pdf
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 Comparing the Accuracy of Soil Map Prepared by Geopedology and Usual Method of Iran (Case Study: Kouhin) مقایسه دقت نقشه خاک تهیه‌شده به روش ژئوپدولوژی و روش معمول ایران (مطالعة موردی: کوهین) 93 102 50831 10.22059/jrwm.2014.50831 FA زهره علیجانی کارشناس ارشد علوم و مهندسی خاک، دانشگاه تهران فریدون سرمدیان استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه تهران سید روح الله موسوی کارشناس ارشد علوم و مهندسی خاک، دانشگاه تهران Journal Article 2013 12 24 Today, extensive improvements in fields of soil mapping have increased the purity and accuracy of<br />soil maps. Usual mapping methods moreover depend on skills and experience of surveyor in<br />identifying and delineating the boundaries, also need the high cost and time consuming that face the<br />soil mapping with restrictions. In this study, aerial photographs with 1/40000 scale were used in order<br />to preparation of the initial interpretive map and determination of sample region. Then, the numbers of<br />24 profiles were described in determined units. After sampling and necessary physicochemical tests,<br />soil map of Kouhin (Qazvin) was prepared and accuracy of map was calculated in two methods in all<br />levels of taxonomy. The first method was formation of error matrix and calculation of kappa index and<br />second was comparison the geopedological map with described profiles and evaluation the results of<br />each. Then a part of a geopedological map that had overlapping with map prepared by usual method<br />was compared with this map. Results showed the overall accuracy of 67.5, 90.5 and 98.5 percent in<br />levels of family- subgroup and great group- suborder and order of soil for geopedological method<br />respectively. امروزه پیشرفت‌های وسیع در زمینة نقشه‏برداری سبب افزایش درجة خلوص و صحت نقشه‌های خاک شده است. روش‏های معمول نقشه‏برداری خاک، علاوه بر اینکه به مهارت و تجربة نقشه‏بردار در شناسایی و ترسیم مرزها بستگی دارد، مستلزم صرف هزینه و وقت بسیار زیادی است که نقشه‏برداری را با محدودیت‏هایی روبه‌رو می‏سازد. در این مطالعه از عکس‏های هوایی با مقیاس 40000/1 به منظور تهیة نقشة تفسیری اولیه و تعیین منطقة نمونه استفاده شد. سپس، تعداد 24 نیمرخ در واحدهای تعیین‌‌شده حفر گردید. پس از نمونه‏برداری و انجام دادن آزمایش‏های شیمیایی و فیزیکی لازم، نقشة خاک منطقة کوهین (قزوین) به روش ژئوپدولوژی تهیه شد و صحت نقشه به دو روش در همة سطوح رده‏بندی محاسبه گردید. روش اول عبارت بود از تشکیل ماتریس خطا و اندکس کاپا، و روش دوم مقایسة نقشة ژئوپدولوژیکی با پروفیل‏های حفرشده و ارزیابی نتایج هر کدام. سپس، بخشی از نقشة ژئوپدولوژیکی، که دارای همپوشانی با نقشة تهیه‌شده به روش معمول بود، با این نقشه مقایسه شد. نتایج به ترتیب صحت کلی 5<sub>/</sub>67، 5<sub>/</sub>90، و 5<sub>/</sub>98 درصد را در سطح فامیل‌ـ زیرگروه و گروه بزرگ‌ـ زیر رده، و ردة خاک برای روش ژئوپدولوژی نشان داد. تعمیم‌پذیری روش معمول ایران ژئوپدولوژی صحت نقشه خاک واحدهای نقشه خاک https://jrwm.ut.ac.ir/article_50831_3fbd684d60820511ea0ba384238f3cb7.pdf
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 Suitable Species Diversity Abundance Model in Three Grazing Intensities in Dizaj Batchi Rangelands of West Azerbaijan مدل مناسب توزیع فراوانی تنوع گونه‌ای در سه شدت چرایی متفاوت در مراتع دیزج بطچی آذربایجان غربی 103 115 50832 10.22059/jrwm.2014.50832 FA جواد معتمدی (ترکان) استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه اسماعیل شیدای کرکج دانشجوی دکتری علوم مرتع دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Journal Article 2014 03 15 Species diversity is one of the important characteristics shows rangeland ecosystems changes, which is<br />already under effects of management practices. Thus, this research was conducted to study species<br />diversity variation and assess suitable distributive abundance model in three rangeland sites in West<br />Azerbaijan. These sites were almost similar in environmental properties and differ in view point of<br />grazing intensity (light, moderate and heavy intensities). After selecting sampling areas in each of the<br />sites, species cover were recorded in 60, one square meter quadrates with 10 meter far from each other<br />which established along 100 meter transects in sites and then richness, evenness and diversity<br />(heterogeneity) indices were calculated. Thus, rank-abundance curves were plotted and four<br />distribution models such as log-normal, geometric, log-series and Brocken stick were fitted to each of<br />these sites and then best model was selected in 0.05 level of confidence. Means comparison test<br />showed that richness, evenness and heterogeneity indices have significant differences (P<0.01) in<br />sites. Highest diversity is observed in the light grazing intensity site and lowest diversity is in heavy<br />grazing intensity site. Species rank-abundance curves point out that low-abundance species are seen<br />lower in light grazing site and its curve have gentler slope than moderate and high grazing intensity<br />sites thus its diversity is higher. There is lowest species number in high grazing intensity site and<br />evenness is lowest too due to its high number of rare and dominant species. Log-normal model was<br />fitted to light site implying on sustainable community and high grazing intensity site is fitted with<br />geometric model which point out on distractive communities with low diversity. Overall results<br />showed that implementing light grazing can protect species diversity and heavy intensity declines<br />species diversity that this shows the need considering of management on implementing light grazing<br />intensity in the rangeland. تنوع گونه‏ای یکی از مهم‏ترین مشخصه‏های نشان‏دهندة تغییرات در اکوسیستم‏های مرتعی است که همواره تحت تأثیر اقدامات مدیریتی قرار دارد. بنابراین، پژوهش حاضر به بررسی تغییرات تنوع گونه‏ای و تعیین مدل مناسب توزیع فراوانی تنوع گونه‏ای در سه مکان مرتعی استان آذربایجان غربی می‌پردازد. مکان‏های مورد بررسی، از نظر عوامل محیطی، یکسان و از نظر شدت چرای دام (چرای زیاد، چرای کم، و چرای متوسط) متفاوت‏اند. پس از انتخاب مناطق نمونه‏برداری در هر یک از مکان‏ها، درصد پوشش تاجی گونه‏های گیاهی در داخل 60 پلات یک متر مربعی، که به فواصل 10 متر از یکدیگر در امتداد ترانسکت‏های 100 متری مستقر شده بودند،‌ اندازه‏گیری شد و شاخص‏های غنای گونه‏ای، یکنواختی، و تنوع گونه‏ای (ناهمگنی) محاسبه گردید. سپس، نمودار دسته‌- فراوانی برای هر یک از مکان‏های مورد بررسی رسم شد و مدل‏های توزیع فراوانی شامل عصای شکسته، لوگ نرمال، سری لگاریتمی، و سری هندسی برای آن‌ها برازش گردید و بهترین مدل توزیع در سطح اطمینان پنج درصد انتخاب شد. آزمون مقایسة میانگین نشان داد که اختلاف معنی‏دار از نظر غنای گونه‏ای، یکنواختی، و تنوع گونه‏ای (ناهمگنی) بین مکان‏های مورد بررسی وجود دارد. در سایت با چرای کم حداکثر تنوع گونه‏ای و در سایت با چرای زیاد کمترین تنوع گونه‏ای مشاهده شد. نمودار دسته- فراوانی مکان‏های مورد بررسی نیز نشان داد که در شدت چرای کم گونه‏هایی با فراوانی پایینْ کمتر مشاهده می‏شود و منحنی آن دارای شیب ملایم‏تری نسبت به شدت چرای متوسط و چرای زیاد است، بنابراین، تنوع آن بیشتر است. در سایت با چرای زیاد تعداد گونهْ کمتر بود و، به دلیل درصد بالای گونه‏های نادر و غالب نسبت به دیگر گونه‏ها، یکنواختی نیز در این مکان پایین است. مدل لوگ نرمال با چرای کم تطابق کامل داشت که نشان‌دهندة جوامع باثبات است. در چرای زیاد مدل سری هندسی حکم‌فرما می‏‌شود که نشان‌دهندة جوامع نابالغ با تنوع گونه‏ای پایین است. نتایج کلی نشان می‏دهد که اعمال چرای سبک سبب حفظ تنوع گیاهی می‌شود و شدت چرای زیاد باعث کاهش تنوع گونه‏ای می‏گردد. این موضوع بیان‌‏کنندة ضرورت توجه مدیریت به اعمال فشار چرای کم در عرصه‌‏های مرتعی است. آذربایجان غربی تنوع گونه‌ای چرای دام مدل‌های توزیع فراوانی مراتع دیزج بطچی https://jrwm.ut.ac.ir/article_50832_6d0e8dcf98117ab4f14e8d80306fc0e6.pdf
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 Determining of Effective Factors on Gully Longitudinal Advancement (Case study: Dareh Koreh Watershed) تعیین عوامل مؤثر بر رشد طولی فرسایش خندقی (مطالعة موردی: حوزة آبخیز دره کره) 117 126 50833 10.22059/jrwm.2014.50833 FA علی اکبر نظری سامانی استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران فاطمه توکلی کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر حسن احمدی استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران غلامرضا راهی دانشجوی دکتری آبخیزداری دانشگاه مازندران Journal Article 2010 02 24 Gully erosion is one of the most destructive types of channeled water erosion that removes a<br />considerable volume of soil as it develops. This type of erosion consists of complex a geomorphic<br />process that has been known as an indicator of accelerated soil erosion. In this research the<br />advancement of 25 headcuts were assessed through digital interpretation of multi-temporal aerial<br />photos, field observations and GIS data analysis over the two periods of 1967-1995 and 1995-2008.<br />Moreover, the stepwise regression analysis procedure was applied to extract the effective factors on<br />gully head advancement (such as topography, physico-chemical soil attributes and morphology of<br />gully). The results indicated that the mean of gully head advancement over the periods of 1967-1995,<br />1995-2008 and the mean of two periods were measured 1.36, 1.23 and 1.3 m/y, respectively. Further,<br />regression analysis revealed that headcut's contribution area, distance of gully-head to ridge, height of<br />gully head cut and SAR are the main factors on gully head advancement. Therefore, distance to ridge,<br />headcut high and presence of plunge pool could use as suitable criteria to distinguish the active gullies<br />in order to prioritizing the conservation activities. فرسایش خندقی یکی از مخرب‌‌ترین اشکال فرسایش آبی است که با رشد و گسترش آن حجم درخور توجهی از خاک از دسترس خارج می‌شود. این فرسایش یک جریان پیچیدة ژئومورفولوژی و نشانة فرسایش پیشرفته و تخریب سرزمین است. در این تحقیق با استفاده از عکس‌های هوایی سال‌های ۱۳۴۶ و ۱۳۷۲ و با عملیات میدانی و سیستم اطلاعات جغرافیایی (<em>GIS</em>) گسترش طولی 25 خندق در منطقة دره کره طی دو دورة زمانی ۱۳۷۲‌ـ ۱۳۸۷ و ۱۳۴۶‌ـ ۱۳۷۲ اندازه‌گیری شد. همچنین، برای تعیین عوامل مؤثر بر گسترش طولی خندق‌ها از آنالیزهای رگرسیونی بین گسترش طولی خندق و فاکتورهای توپوگرافی، فیزیکی- شیمیایی خاک، و مورفولوژی خندق استفاده شد. نتایج نشان داد که متوسط گسترش طولی خندق‌ها در دوره‌های ۱۳۴۶‌ـ ۱۳۷۲، ۱۳۷۲‌ـ ۱۳۸۷، و میانگین دو دوره به ترتیب 36<sub>/</sub>1، 23<sub>/</sub>1، و 3<sub>/</sub>1 متر در سال اندازه‌گیری شده است. همچنین، بر اساس تجزیة رگرسیونی، پارامترهایی از قبیل مساحت حوزة آبخیز بالادست خندق، فاصلة بالاکند تا مرز حوزة آبخیز، ارتفاع بالاکند، و <em>SAR</em> مهم‌‌ترین شاخص‌های مؤثر بر رشد طولی خندق‌اند. بر پایة یافته‌ها، فاصلة رأس خندق تا مرز حوضة آن به همراه ارتفاع بالاکند به همراه مشاهدة حوضچة مستغرق در پای آن می‌تواند معیارهای مناسب و میدانی برای ارزیابی سریع مقدار فعالیت یک خندق جهت اولویت‌بندی کنترل آن در نظر گرفته شود. تجزیه رگرسیونی خندق رشد طولی عکس هوایی فاصله تا رأس فرسایش https://jrwm.ut.ac.ir/article_50833_5e44591d400c675c05dc8658a3b79bdb.pdf
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 Application of Artificial Neural Networks in Simulating and Forecasting of Meteorological Drought Decile Percentage Index (Case study: Sistan & Balouchestan Province) کاربرد شبکة عصبی مصنوعی در پیش‌بینی و شبیه‌سازی شاخص اقلیمی خشک‌سالی هواشناسی دهک بارش (مطالعة موردی: استان سیستان و بلوچستان) 127 139 50834 10.22059/jrwm.2014.50834 FA آرش ملکیان استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران مه رو ده بزرگی دانشجوی دکتری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران امیر هوشنگ احسانی دانشیار دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران امیر رضا کشتکار استادیار مرکز تحقیقات بین‌المللی بیابان دانشگاه تهران Journal Article 2013 02 02 Consecutive droughts in Sistan and Baloochestan province cause water resources restriction and this is<br />a very significant problem for this region. In this study, in order to forecast the drought cycle in 9<br />climatological stations in the province, we used Artificial Neural Networks. The input data were<br />average of annual rainfall data in all stations and also deciles precipitation index, which the first 30<br />years from 1971 to 2000 used for training the network and the last 8 years from 2001 to 2008 for<br />simulating it. The network consists of Multilayer Perceptron (MLP) and Back Propagation Algorithm<br />(BP) and also sigmoid transfer function. Number of Neurons in hidden layer was 10 with 1-10-1<br />structure and was calculated based on the lowest RMSE. Then drought prediction was done in neural<br />network with the trained algorithm and without using actual and observed data in 2009 to 2012.<br />Results showed that, the network was able to simulate and forecast DPI index with 97% regression<br />and average RMSE error less than 5%. According to drought indices, results showed that the drought<br />will have an increasing trend in all stations in this region in 2009 to 2011. Therefore, by using this<br />method, drought can be predicted in later years without any need to have actual meteorological data<br />and also can be used in water resources management, drought management and climate changes. محدودیت منابع آب ناشی از خشک‌سالی‌های متوالی، از مهم‌ترین معضلات استان سیستان و بلوچستان است.در این پژوهش برای پیش‌بینی سیکل خشک‌سالی در 9 ایستگاه هواشناسی استان سیستان و بلوچستان از شبکة عصبی مصنوعی استفاده شد. داده‌های مورد استفادة ورودی شبکه شامل بارش سالانه و شاخص دهک بارش (DPI) ایستگاه‌‌ها است که از سال 1350 تا 1379 برای آموزش مدل و از سال 1380 تا 1387 برای اعتبارسنجی شبکه است. شبکة مورد استفاده از نوع پرسپترون چندلایه بود و از الگوریتم پس انتشار خطا و تابع محرک سیگموئید استفاده شد. تعداد نرون‌‌های لایه‌ها بر اساس کمترین میزان خطا محاسبه شد و به صورت ساختار لایة 1-10-1 است. سپس، عمل پیش‌بینی خشک‌سالی توسط الگوریتم آموزش دیده‌شده توسط شبکة عصبی مصنوعی و بدون استفاده از داده‌های واقعی و مشاهداتی برای سال‌های 1388 تا 1391 صورت گرفت. نتایج نشان داد شبکة عصبی مصنوعی با همبستگی 97% و میانگین خطای (RMSE) کمتر از 5% قادر به پیش‌بینی شاخص خشک‌سالی بر اساس دهک بارش است. نتایج پیش‌بینی شاخص خشک‌سالی دهک بارش نشان‌دهندة این مطلب بود که خشک‌سالی در طی سال‌های 1388ـ 1391 به طور کلی روند افزایشی داشته است. از این رو، با استفاده از این روش می‌توان وضعیت خشک‌سالی را در سال‌های آتی و بدون استفاده از آمار هواشناسی پیش‌بینی کرد و در مدیریت و بهره‌وری منابع آب و نیز مدیریت خشک‌سالی و تغییرات اقلیمی از این روش بهره جست. پرسپترون پیش‌بینی خشک‌سالی شاخص دهک بارش شبکة عصبی مصنوعی https://jrwm.ut.ac.ir/article_50834_6666f9664a5beb66d884fe5ef0ec9196.pdf
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 Stakeholders’ Analysis, Social Power and Network Analysis in Natural Resources Co-Management تحلیل ذی‌نفعان، قدرت اجتماعی، و تحلیل شبکه در مدیریت مشارکتی منابع طبیعی 141 157 50835 10.22059/jrwm.2014.50835 FA مهدی قربانی استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران مه‌رو ده‌بزرگی دانشجوی دکتری بیابان‌زدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران Journal Article 2013 07 11 Nowadays, a lot of natural resource co-management plans due to lack of attention to stakeholders’<br />characteristics and position in network of social relationships have failed. Actors or key personnel’s<br />recognition has been one of administrative requirement of natural resources co-management plans.<br />The most influential actors in environmental decisions making can be identified based on stakeholders<br />and network analysis. This study is aimed to determine the social powers based on network analysis<br />approach and stakeholders analysis at the local users level of common rangeland of Nariyan village in<br />Taleghan region. In this study, first, Rangeland users were identified based on survey methods then<br />trust and cooperation matrixes are produced and then degree centralities index and betweenness<br />centrality were computed by questionnaire finally each actor’s topology has shown in the network.<br />The result of this research is effective in identifying actors with central position that perform a key<br />role in Nariyan rangeland co-management plan. Also, the result of this study can assist natural<br />resource managers and planers in identifying social powers in order to organize and implement the<br />sustainable landscape management plans. امروزه، بسیاری از برنامه‌های مدیریت مشارکتی منابع طبیعی، به دلیل توجه ناکافی به خصوصیات و موقعیت ذی‌نفعان در شبکة روابط اجتماعی آن‌ها، با شکست مواجه شده است. تشخیص کنشگران یا افراد کلیدی یکی از الزامات اجرایی‌نمودن برنامة عمل مدیریت مشارکتی منابع طبیعی است. بر اساس تحلیل ذی‌نفعان و روش تحلیل شبکه، می‌توان اثرگذارترین کنشگران در تصمیمات زیست‌محیطی را مشخص نمود. هدف از انجام‌دادنِ این تحقیق تعیین قدرت‌های اجتماعی، بر اساس رویکرد تحلیل شبکه‌ای و تحلیل ذی‌نفعان، در سطح بهره‌برداران محلی از مراتع مشاعی روستای ناریان در منطقة طالقان است. در این تحقیق نخست بهره‌برداران مرتع، بر اساس روش‌های پیمایشی، شناسایی شده‌اند. سپس، از طریق پرسشنامه ماتریس‌های اعتماد و مشارکت تولید و شاخص مرکزیت درجه و مرکزیت بینابینی محاسبه شده است و، در نهایت، موقعیت هندسی  هر کنشگر در شبکه نشان داده شده است. یافته‌های این تحقیق در تشخیص کنشگران با موقعیت مرکزی، که نقش کلیدی را در برنامة عمل مدیریت مشارکتی مراتع ناریان ایفا می‌نمایند، مؤثر است. همچنین، نتایج این تحقیق می‌تواند مدیران و برنامه‌ریزان منابع طبیعی را در شناخت قدرت‌های اجتماعی برای ساماندهی و اجرای برنامه‌های مدیریت پایدار سرزمین یاری نماید. تحلیل ذی‌نفعان تحلیل شبکه اجتماعی قدرت اجتماعی مدیریت مشارکتی منابع طبیعی مرکزیت کنشگران https://jrwm.ut.ac.ir/article_50835_4845f7a5793c4aca9660b9a0579f26fe.pdf
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 67 1 2014 04 21 English Abstracts چکیده های انگلیسی 1 14 50836 10.22059/jrwm.2014.50836 FA Journal Article 2014 07 12 https://jrwm.ut.ac.ir/article_50836_fde283682789027d7f812ee891a091ff.pdf