دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Investigation of cultivation suitable seasons and methods Vicia subvillosa in Mazandaran Telmadare area بررسی فصل و روش مناسب کشت گونۀ Vicia subvillosa در منطقۀ تلمادره مازندران 534 550 64109 10.22059/jrwm.2017.228782.1105 FA فرهاد آژیر مربی پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی مازندران 0000-0002-3774-4105 محمد فیاض استادیار پژوهشی مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور Journal Article 2017 02 28 It was necessary to detect Technical knowledge for advising culturing various plant species which share in production forage rangelands depend on region condition. Vicia subvillosa species seeds were collected from ranges around road direction Azadshahr city toward Shahrood city, on 1900 meter height level form sea, and planted. The goal was to introduce the suitable season and method for cultivating this species in rangeland area. Experiment was performed on Telmadare area in Posht-kooh water spreading station with 350 mm. precipitation and semi dry cold climate. Main treatments include autumn and spring, sowing date, and two subsidiary treatments seedling and planting seed, by split plot completely randomize block design in three repetition were compared. Result showed that there was a significant deference between spring and fall date cultivation, and also between two subsidiary seedlings and planting seed. Seed Germination and survival at growing period in fall season (Germination 30.50%, survival 20.97% ) compared to spring (Germination 21.50%, survival 15.33% ) and planting seed (Germination 32.61%, survival 22.39% ) compared to seedling (Germination 21.39%, survival 13.92% ) were preferred. So with Vicia subvillosa cultivation is possible to produce forage in experimental Station case, and similar climatic ecosystem area. نیاز به دانش فنی برای توسعۀ گسترش کشت هر یک از گونههای سهیم در تولید علوفۀ مراتع، با توجه به شرایط منطقه آشکار گردید. در این راستا ، بذر گونۀ Vicia subvillosa برای بررسی روشهای مختلف کشت، از حدود ارتفاعی 1900 متری جادۀ آزادشهر به شاهرود جمعآوری و کاشت شد. هدف از بررسی دستیابی به فصل بهینه و روش کارآمد کشت این گونه در عرصۀ مراتع با وضعیت فقیر یا خیلی فقیر بود. این گونه درمنطقۀ تلمادره، ایستگاه آبخوانداری پشت کوه ساری با متوسط بارندگی 350 میلی متر و اقلیم نیمه خشک سرد کاشته شد. دو تیمار بذرکاری و بذر پاشی در دو تاریخ کشت پاییزه و بهاره، طرح پایۀ آماری کرتهای خرد شده در قالب بلوکهای کاملاً تصادفی، با تیمار اصلی تاریخ کشت و تیمار فرعی روش کاشت در سه تکرار مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج نشان داد، بین فصل کاشت در بهار و پاییز و همچنین بین دو روش کشت بذر پاشی و بذرکاری تفاوت معنیداری وجود دارد. جوانه زنی و زنده مانی کشت در فصل پاییز (جوانه زنی50/30 %، زنده مانی 97/20 %) نسبت به کشت بهاره (جوانه زنی50/21 %، زنده مانی33/15 %) ارجحیت دارد. هم چنین کشت به روش بذرکاری (جوانه زنی61/32 %، زنده مانی39/22 %) نسبت به بذر پاشی (جوانه‏زنی 39/21 %، زنده مانی92/13%) در مرتع برتری دارد. لذا امکان زراعت این گونه در ایستگاه محل آزمایش و مناطق مشابه آب و هوایی برای تولید علوفه وجود دارد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64109_54c2d13cbe2ba69bdd572a7d7078b8ce.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Physico-Chemical Properties and Mineralogical Assessment of Aerosols and Dust Particles throughout the Western Iran(Case Study: Abadan & Urmia Cities) خصوصیات فیزیکی‌شیمیایی و کانی‌شناختی ذرات گرد و غبار و هواویز غرب ایران (مطالعۀ موردی: شهرهای آبادان و ارومیه) 551 567 64110 10.22059/jrwm.2017.22957. FA حسام احمدی بیرگانی استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه سادات فیض نیا استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران حسن میرنژاد دانشیار دانشکده زمین شناسی دانشگاه تهران حسن احمدی استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران 0000-0001-7375-3108 کن مک کوئین استاد دانشکده علوم کاربردی دانشگاه کانبرا استرالیا محمد قربان پور کارشناس ارشد سازمان کل هواشناسی آذربایجان غربی Journal Article 2013 04 14 This study investigates the mineralogy and physico-chemical properties of atmospheric particulates collected at Abadan (southwestern Iran) near the Persian Gulf coast and Urmia (northwestern Iran) during ambient and dust events over 6 months (winter 2011; spring 2012). Particle sizes collected were: TSP (total suspended particulates); PM10 (particulates <10µm); and PM2.5 (particulates <2.5µm). Minerals were identified using X-ray diffraction (XRD); particle morphology and composition were examined by scanning electron microscopy and energy dispersive X-ray spectroscopy (SEM-EDX). Major minerals detected are calcite, quartz, clay minerals and gypsum, with relative abundance related to sampling site, collection period, wind direction, sampling head, and total sample amount. The anomalously high calcite content appears a characteristic feature originated from calcareous soils of the region. SEM observations indicated a wide range of particle morphologies over the 1-50 µm size range, with spherical, platy, cubic, elongate and prismatic shapes and rounding from angular to rounded. Energy dispersive X-ray analysis of TSP samples from both sites for non-dusty periods indicated that the sampled mineral suite contained Al, Mg, Na, Cl, P, S, Ca, K, Fe, Ti, and Si, mostly reflecting calcite, quartz, aluminosilicates, clays, gypsum and halite. Additionally, As, Pb, Zn, Mn, Sc, Nd, W, Ce, La, Ba and Ni were detected in TSP, PM10 and PM2.5 samples collected during dust events. در این پژوهش خصوصیات فیزیکیشیمیایی و کانیشناختی ذرات گرد و غبار و هواویزهای شهرهای ارومیه و آبادان طی دورۀ زمانی6 ماهه در سه دامنۀ اندازۀ ذرات TSP،PM10 و PM2/5 به کمک پراش پرتو ایکس (XRD) و میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) مجهز به پرتو ایکس پاشندۀ انرژی (EDX) بررسی شد. نتایج پراش پرتو ایکس نشان داد که بیشتر ذرات شامل کلسیت، کوارتز، کانیهای رسی و کمی ژیپس در نمونهها میباشند؛ گرچه کانیها با توجه به فصل، نوع نمونهگیر، مکان نمونهبرداری و مقدار نمونه در تفاوت بوده و با کاهش اندازۀ ذرات، میزان کوارتز کم شده و مقدار کانیهای رسی و ذرات سرب افزوده میگردد. مطالعات میکروسکوپ الکترونی روبشی اشکال مختلف ذرات اعم از کروی، صفحهای، مکعبی، استوانهای و منشوری با اندازۀ کمتر از 1 میکرون تا50 میکرون، بیشتر به صورت نامنظم، زاویهدار و تا حدودی نیمهگرد تا گرد را نمایش میدهد. نتایج پرتو ایکس پاشندۀ انرژی نیز عناصر Al، Mg، Na، Cl، P، S، Ca، K، Fe، Ti، C، O و Si را در نمونۀ TSP آبادان و ارومیه در شرایط عادی تشخیص داد. با شروع گرد و غبار علاوه بر عناصر مذکور، عناصر As، Pb، Zn، Mn، Sc، W، Nd، Ce، La، Ba و Ni در هر سه دامنۀ اندازۀ ذرات نیز دیده میشوند. نتیجه گرفته میشود که میزان بالای عناصر Ca، Si، Al، Na و K نشانۀ حضور کانیهای کلسیت، کوارتز، هالیت، کانیهای فیلوسیلیکات و رسی است. در مجموع شهرهای آبادان و نواحی حاشیۀ خلیج فارس و دریای مَکران در مقایسه با شهر ارومیه از نظر غلظت، کانیها و عناصر، میزان و تنوع بالاتری داشته و نشانۀ چندمنبعی بودن گرد و غبار، هوای آلودهتر منطقه و ذرات معلق بیشتر میباشد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64110_19ad33d04a1ab2be5d90b951f84a774e.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Increasing of Bridging social capital for establishment of community- based management in Arid regions تقویت سرمایه اجتماعی برون گروهی در راستای استقرار مدیریت اجتماع محور در مناطق خشک 569 580 64111 10.22059/jrwm.2017.234384.1134 FA علیرضا استعلاجی استاد گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهر ری احمد حاج علیزاده استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرمی مسعود حیدروند دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات Journal Article 2017 05 29 Community-based management is a process of management involving local beneficiaries actively in all stages of planning and implementing management programs so that each are at the center of decision-making. Since community-based management contributes greatly to the improvement of bridging social capital, present study analyzes the effectiveness of co-management for strengthening social capital. The research population consisted of heads of four villages i.e. Ziyaratshah, Deh Reza, Aostam Ababd-e-Alicharak, and Ali Abad Hashtsad Metri, Rigan County, Kerman province. Since community-based management of arid areas was implemented in this region, it was chosen as pilot. Social capital assessment through network analysis and measurement of trust and collaboration ties applying macro level indicators (whole-network) of local beneficiaries’ network was done. Network analysis questionnaire was applied for data gathering and 33 participants were chosen through whole network sampling method and they were interviewed. It was found out that indicators were at medium level prior to project implementation but they showed positive and incremental trend following the implementation of community-based management. Therefore, this project led to trust building and improved cooperation improved among heads and as a result, bridging social capital enhanced. رویکرد مدیریت اجتماع محور از جمله رویکردهایی است که اهمیت فزاینده‌ای در فراگرد مدیریت سرزمین دارد که در آن افراد محلی در تمامی مراحل برنامه‌ریزی و اجرای برنامه‌های مدیریتی سرزمین، فعالانه مشارکت می‌کنند و در مرکز تصمیم‌گیری‌ها قرار دارند. با توجه به اینکه رویکرد اجتماع محور تأثیر بسزایی بر ارتقاء سرمایه اجتماعی برون گروهی دارد، پژوهش حاضر اثر بخشی رویکرد مدیریت اجتماع محور در راستای تقویت سرمایه اجتماعی را مورد تحلیل قرار می‌دهد. جامعه مورد مطالعه شامل کلیه سرگروه‌های چهار روستای زیارت شاه، ده رضا، رستم آباد علی چارک و علی آباد هشتصد متری، از توابع شهرستان ریگان استان کرمان است که مدیریت مشارکتی مناطق خشک در این منطقه اجرایی شده است. ارزیابی سرمایه اجتماعی با استفاده از روش تحلیل شبکه و سنجش پیوند‌های اعتماد و مشارکت و با استفاده از شاخص‌های سطح کلان شبکه ذینفعان محلی صورت گرفته است. ابزار پژوهش پرسشنامه تحلیل شبکه‌ای بوده و تعداد 33 نفر بر اساس روش نمونه‌گیری شبکه کامل مورد پرسش قرار گرفتند. نتایج نشان از میزان متوسط شاخص‌ها در مرحله قبل از اجرا و روند مثبت و صعودی این شاخص‌ها به دنبال اجرای پروژه اجتماع محور و مشارکتی دارد. بنابراین اجرای پروژه مذکور منجر به اعتمادسازی و تقویت روحیه مشارکت و همکاری در بین سرگروه‌ها و در نتیجه تقویت سرمایه اجتماعی برون‌گروهی شده است که این امر اثربخشی مطلوب رویکرد اجتماع محور مدیریت سرزمین در راستای افزایش سرمایه اجتماعی برون گروهی برای مدیریت مشارکتی مناطق خشک را مورد تاکید قرار می دهد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64111_8dc6ba1fda227da199075628b44d89bc.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Estimates of participation and willingness of pay local communities in protecting and reviving the deserts areas (Case Study: Region NasrAbad, City Aran and Bidgol) برآورد میزان مشارکت و تمایل به پرداخت جوامع محلی جهت حفظ و احیای مناطق بیابانی(منطقۀ مورد مطالعه: منطقۀ نصرآباد، شهرستان آران و بیدگل) 581 592 64112 10.22059/jrwm.2017.131004.906 FA زهرا اسلامیان دانشجوی دکتری بیابانزدایی، دانشکدۀ منابعطبیعی، دانشگاه کاشان، ایران. مهدی قربانی دانشیار دانشکدۀ منابعطبیعی، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0001-6891-8369 حامد رفیعی استادیار دانشکده اقتصاد و توسعۀ کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0001-6891-8369 طیبه مصباح زاده استادیار دانشکدۀ منابعطبیعی، دانشگاه تهران، ایران. Journal Article 2015 08 31 In recent years, natural resource economists evaluate and assess the role of natural resources in the welfare of people have put on their agenda. This study, people's willingness to participation in protecting and reviving the desert area NasrAbad, examined the using conditional valuation and tow-dimensional, dual choice questioner. To estimate the willingness to pay logit regression model was used based on the maximum likelihood method, the parameters of the model were estimated. Results suggest that age, occupation, education and horticultural activities, a native of the region, climate change, poor management officials, family income and number of family members, significant positive effect and gender, agricultural activities, overgrazing of livestock , expansion of urban land and Bid a significant negative effect on the bid people are willing to pay. Deontologist people units 0/868 have likely to pay more compared with Cosequentialists people the Marginal effect of these variables to be allocated. the average willingness to pay of the Deontologist and Cosequentialists people in this study to participation in protecting and reviving the deserts of Nasr Abad is estimated to be 32586 and 6524 Rials respectively. در سالهای اخیر اقتصاددانان منابعطبیعی ارزشگذاری و سنجش نقش منابعطبیعی در تأمین رفاه انسان را در دستور کار خود قرار دادهاند. این مطالعه میزان تمایل به پرداخت افراد برای مشارکت در حفظ و احیای منطقۀ بیابانی نصرآباد با استفاده از روش ارزش‏گذاری مشروط و پرسشنامۀ انتخاب دوگانه دو بعدی را مورد بررسی قرار میدهد. برای برآورد میزان تمایل به پرداخت افراد از مدل رگرسیونی لوجیت استفاده شده و براساس روش حداکثر راستنمایی، پارامترهای این مدل برآورد شدند. نتایج حاکی از آن است که متغیرهای سن، شغل، تحصیلات، فعالیت باغداری، بومی منطقه بودن، تغییرات اقلیمی، مدیریت ضعیف مسئولین، درآمد ماهیانۀ خانواده و تعداد اعضای خانواده تأثیر مثبت و معنادار و متغیرهای جنسیت، فعالیت زراعت، چرای بیش از حد دام، گسترش اراضی شهری و مبلغ پیشنهادی تأثیر منفی و معناداری بر روی میزان تمایل به پرداخت مردم داشتهاند. افراد اخلاقگرا 868/0 واحد احتمال به پرداخت بیشتری در مقایسه با افراد پیامدگرا داشتهاند که این متغیر بیشترین اثر نهایی را به خود اختصاص داده است. متوسط تمایل به پرداخت افراد اخلاقگرا و پیامدگرا برای مشاکت در حفظ و احیای منطقۀ بیابانی نصرآباد به ترتیب 32586 و 6524 ریال برآورد شده است.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64112_8853eb7bd2f10ea230ef86fe04a54c69.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Investigating the trend of changes in horizontal and vertical shrinkage and mechanical properties of land subsidence and crack prone soils (Case study: Clay plain lands of East Yazd) بررسی روند تغییرات همکشیدگی افقی و عمودی و خصوصیات مکانیکی خاک‌های مستعد نشست ‌و ‌شق زمین (مطالعۀ موردی: اراضی دشت رسی شرق یزد) 593 604 64113 10.22059/jrwm.2017.206953.1010 FA پیمان امین کارشناسی ارشد مدیریت مناطق بیابانی، دانشکدۀ منابعطبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، ایران محمد رضا اختصاصی استاد دانشکدۀ منابع‌طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، ایران Journal Article 2016 05 14 In the last two decades, the land subsidence, especially in fine-grain plains, cracks emerged in YazdArdakan plain, it is called soil crack. One of the important assumptions in relation to emergence of this phenomenon, withdrawal of water from underground aquifers and decrease the hydro dynamic pressure and dense sediment. This phenomenon happens in fine-grained sediment and caused damage to building structures, roads, masts. the case study is clay plain lands without desert pavement in East of Yazd. For sampling, 12 samples were taken from three points were selected which one of them in the vicinity of crack and two other points were within 100 meters of side of crack in each point, four profiles were drilled from zero to 120 cm depth. On samples some experiments such as the indicators of changing bulk modulus were measured in different moistures in galvanized metal cube boxes with dimensions of 20 cm, some experiments were done such as Atterberg limit tests, divergence and failure limit. The results showed that liquid limit of the crack’s territory is near to 29 percent and moisture limit of crack is close to 4 percent. the most vertical and horizontal shrinkage in crack soils were 11 and 6 percent respectively. In other words, in per meter depth of sediment, 11 cm subsidence in areas with moisture less than 4 percent is not unexpected. With regard to the specific circumstances of the area, is proposed structural projects, gas lines, water pipes and bridges is not done in these areas. در دو دهۀ اخیر، به دنبال نشست زمین به طور خاص در دشتهای ریزدانه، شکافها و گسیختگیهایی در رسوبات دشت یزد- اردکان پدید آمده است که به آن شق گفته میشود. یکی از فرضیات مهم و اساسی در رابطه با ظهور این پدیده برداشت بیرویۀ آب از سفرههای آب زیرزمینی و کاهش فشار هیدرو دینامیکی و متراکم شدن لایهها و رسوبات است. این پدیده در رسوبات ریزدانه با شدت و نمود بیشتر تظاهر نموده و موجب آسیب رسیدن به سازههای ساختمانی، جادهها، دکلها و غیره میشود. منطقۀ مورد مطالعه اراضی دشت رسی فاقد سنگفرش سطحی و یا سنگریزۀ عمقی بوده و در شرق یزد میباشد. به منظور نمونه برداری، 12 نمونۀ خاک در سه نقطه که یکی از آنها در مجاورت شق و دو نقطۀ دیگر به فاصله 100 متر از طرفین بودند انتخاب گردید و در هر نقطه چهار پروفیل از صفر تا عمق 120 سانتیمتر حفر شد. بر روی نمونهها آزمایشاتی از جمله، اندازهگیری شاخصهای تغییر ضرایب حجمی در مقابل رطوبتهای مختلف در جعبههای مکعبی فلزی گالوانیزه به ابعاد 20 سانتیمتر، آزمایشات تعیین حدود آتربرگ، حد واگرایی و سایر شاخصهای مکانیک خاک انجام گرفت. نتایج نشان داد که حد روانی خاک محدودۀ شق، نزدیک به 29 درصد و حد رطوبت شق خوردگی نزدیک به 4 درصد شد. همچنین بیشترین مقدار همکشیدگی عمودی (فرونشست) حدود 11 درصد و بیشترین مقدار همکشیدگی افقی حدود 6 درصد در خاکهای محدودۀ شق رخ داد. به عبارتی دیگر به ازای هر متر عمق رسوب امکان 11 سانتیمتر نشست در عرصههای با شرایط رطوبتی کمتر از 4 درصد دور از انتظار نمیباشد. با توجه به شرایط خاص منطقه پیشنهاد میگردد پروژههای سازهای از جمله احداث جاده، خطوط گاز، لولۀ آب و پلسازی در این گونه عرصهها انجام نشود.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64113_53e6eaaef1f6f8950aa4eac05e9609cf.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Estimation of sediment yield of landslide by SHETRAN Model, case study: Zidasht (2) Drainage Basin of Taleghan. برآورد رسوب ناشی از زمین‏‏‏لغزش با استفاده از مدل SHETRAN (مطالعۀ موردی: حوزۀ آبخیز زیدشت (2)– طالقان) 605 617 64114 10.22059/jrwm.2017.22864. FA مظفر انصاری دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0003-1535-0372 سادات فیض نیا استاد دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه تهران، ایران. حسن احمدی استاد دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی- واحد علوم و تحقیقات، ایران. 0000-0001-7375-3108 محمدعلی فتاحی اردکانی دفتر کنترل سیلاب و آبخوانداری، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، تهران، ایران. Journal Article 2013 03 06 Soil is one of the most vital natural resources in any country. Nowadays, lands are rarely found worldwide without having severe erosion problem. Landslide is one of the soil erosion processes in which a huge volume of soil is washed away. SHETRAN Model was used in this study to assess the landslides being occurred in Zidasht catchment, Taleghan. At the first stage, sediment-water mixed samples were gathered at the outlet of the Catchment for calibration purpose in 2011. To run the model, regions undergoing landslide were identified using GISLIP sub-model. Secondly, after hydrological and sediment production simulations in a sub-model of SHETRAN for the region, calibration was made for spring season. After the calibration process, the model was run again, this time for the regions having landslide (for 418 spots), and in regions where landslide sediments do not pour into water courses, these regions were omitted, the final amount of sediment was calculated using SHETRAN sub-model and the results were compared with the previous studies. The results show that 19.75% of the total sediment belongs to landslides. With regard to the current sediment quantity of about 111248 kg, total sediment in landslides was estimated to be around 120668kg. خاک یکی از مهمترین منابع طبیعی هر کشور می‏‏‏باشد. امروزه کمتر منطقه‏‏‏ای را در سطح زمین می‏‏‏توان یافت که در معرض تخریب و فرسایش قرار نگرفته باشد. یکی از انواع فرسایش خاک زمین‏لغزش می‏باشد که در مدت کوتاهی حجم زیادی از خاک فرسایش می‏یابد. در این تحقیق از مدل رسوب حاصل از زمین‏لغزش SHETRAN برای زیرحوزۀ زیدشت (2) طالقان واقع در استان البرز استفاده شد. در ابتدا نمونۀ آب رسوبدار در فصل بهار سال 1390 در خروجی حوزه برای کالیبره کردن مدل برداشت شد. در اجرای مدل ابتدا با استفاده از زیرمدل GISLIP مناطقی که شرایط زمینلغزش را دارند مشخص شدند و سپس با استفاده از زیرمدل SHETRAN اقدام به شبیهسازی هیدرولوژیکی و رسوب حوزه شد و مدل با اطلاعات برداشت شده در فصل بهار کالیبره شد. بعد از کالیبره کردن مدل، دوباره مدل برای تعیین نقاط لغزشی اجرا و 418 نقطۀ لغزش یافته توسط مدل مشخص گردید، بعد از حذف لغزشهایی که مواد لغزشیافته آنها به آبراهه نمیرسند، میزان فرسایش حوزۀ آبخیز توسط زیرمدل SHETRAN محاسبه شد و یک مقایسه با نتایج قبل از اعمال زمینلغزش حاصل از مدل انجام گردید. نتایج نشان داد که 75/19% رسوب حاصل از مدل ناشی از زمینلغزش میباشد. با توجه به اینکه میزان متوسط کل رسوب حوزه با استفاده از آمار موجود در طول دورۀ شبیهسازی برابر 111248 کیلوگرم میباشد با توجه به نتایج مدل میزان رسوب حاصل از زمینلغزش برابر 120668 کیلوگرم از این مقدار است.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64114_d3b6ebbb44d43dfbb6457f0ecdc5d0a1.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 The effects of natural pozzolans and soil compaction on marls erosion control using field rainfall simulator (Case study: Islam-Qaleh region, Razavi-Khorasan) اثر پوزولان‌های طبیعی و فشردگی خاک در کنترل فرسایش مارن‌ها با استفاده از شبیه‌ساز باران صحرایی (مطالعۀ موردی: منطقۀ اسلام‌قلعه، خراسان رضوی) 619 632 64115 10.22059/jrwm.2017.206591.1007 FA مهدی بشیری استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه تربت حیدریه، خراسان رضوی، ایران 0000-0001-5075-2313 سیده مائده کاوسی داودی گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربت حیدریه Journal Article 2016 05 08 The soil erosion affects watershed health and lead to different negative consequences.Marl is an erosion sensitive rock that due to its special physicochemical characteristics,establishment of vegetation on it is difficult,so,it needs to management.One of the soil improvement methods is dynamic compaction,which applies using devices such as rollers.Also,adding pozzolan is another method for soil improvement to modify its physical and mechanical properties.Because the pozzolan in the presence of water,show adhesive properties in a stable and non-solvent form.Therefore,this study tried to evaluate the roles of soil compaction(using rollers having weights of 0,20,25,30and35Kgs)and adding natural pozzolan(in values of 0,50,100,150and200g/m2)in the taftan-pumice type on marl stabilization in Islam-Qaleh region of Razavi-Khorasan.A factorial experimental design done with3replications and totally75field plots with an area equal to30*30centimeters exposed to a rainfall with a10minutes duration and0/8Mm per minute intensity with a slope of15/5°.The results of statistical analysis in the95%confidence level showed that considering runoff,sediment load and sediment concentration variables together,the main effects of soil compaction and pozzolan treatments are significant(sig.=0/000)but their interaction effect isn’t significant(sig.=0/780).Soil compaction treatment has an increasing and significant effect(sig.=0/000)on runoff and sediment production. But the pozzolan treatment showed decreasing and significant effect (sig.=0/000) on sediment and no significant effect (sig.=0/709) on runoff. Also, the interaction effect of 2 treatments on runoff and sediment was not significant. Therefore, the soil compaction due to degradation of surface sealing and marls structure is not suitable, but according to low price and availability of natural pozzolan, for marls stabilization operations, is suggested as an economic and appropriate option. فرسایش خاک بر سلامت آبخیزها اثر گذاشته و پیامدهای منفی متعددی بهدنبال دارد. مارن از سنگهای حساس به فرسایش است که به دلیل ویژگیهای فیزیکوشیمیایی خاص، استقرار پوشش در آنمشکل و لذا نیازمند مدیریت است. یکی از روشهای بهسازی خاک، فشردگی دینامیکی است که با دستگاههایی مانند غلتکها اعمال میشود. افزودن پوزولان نیز جهت تغییر خصوصیات فیزیکی و مکانیکی خاک، از دیگر روشهای اصلاحی است،چرا که پوزولانها، در حضور آب به صورت مواد پایدار غیرحلال، از خود خاصیت گیرشی بروز میدهند. لذا در این پژوهش تلاش گردید تا نقش میزان فشردگی خاک (با غلتک استوانهای صاف به وزنهای 0، 20، 25، 30 و 35 کیلوگرم) و افزودن پوزولانهای طبیعی (به میزان 0، 50، 100، 150 و 200 گرم در مترمربع) از نوع پومیس تفتان بر تثبیت مارنها در منطقۀ اسلامقلعه خراسان رضوی ارزیابی شود. طرح آزمایشی در قالب فاکتوریل با سه تکرار و مجموعاً 75 پلات صحرایی 30 در30 سانتیمتری تحت بارشی 10 دقیقهای با شدت 8/0 میلیمتر در دقیقه و در شیب ۵/۱۵ درجه اجرا شد. نتایج تحلیل آماری در سطح اعتماد 95 درصد نشان داد که با در نظر گرفتن توأم سه متغیر رواناب، تولید و غلظت رسوب، اثرات اصلی تیمارهای فشردگی خاک و پوزولان معنادار (000/0sig.=) و اثر ترکیبی آنها غیرمعنادار (780/0sig.=) است. تیمار فشردگی خاک اثر معنیدار (000/0sig.=) و افزایشی بر تولید رواناب و رسوب دارد، اما اثر تیمار پوزولان بر رسوب کاهشی و معنیدار (000/0sig.=) بوده و بر رواناب اثر معنیداری ندارد (709/0sig.=). همچنین اثر ترکیبی دو تیمار بر متغیرهای رواناب، تولید و غلظت رسوب، غیرمعنیدار به دست آمد. لذا فشردگی خاک به دلیل تخریب سله سطحی و ساختمان مارنها مناسب نبوده اما با توجه به بهای پایین و در دسترس بودن پوزولانهای طبیعی، برای عملیات تثبیت مارنها به عنوان گزینهای اقتصادی و مناسب پیشنهاد میگردد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64115_1ca23338ae8a594ade0f76c7e9e35618.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Evaluation of groundwater changes in an arid shallow aquifer using groundwater level, electrical conductivity and temperature time series analysis ارزیابی تغییرات آب زیرزمینی در یک آبخوان کم‌عمق منطقۀ خشک با استفاده از تجزیه و تحلیل سری‌های زمانی ارتفاع، هدایت الکتریکی و دمای آب زیرزمینی 633 645 64116 10.22059/jrwm.2017.30294.556 FA حمید حسینی مرندی دانش آموختۀ گروه آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع‌طبیعی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی محمد مهدوی استاد گروه علوم و فنون دریایی، دانشکدۀ علوم و فنون دریایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی حسن احمدی استاد گروه آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع‌طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران 0000-0001-7375-3108 بهارک معتمد وزیری استادیار گروه آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع‌طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران 0000-0003-4303-0069 عبدالعلی عادلپور استادیار گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات فارس Journal Article 2013 08 24 Abstract Common causes for groundwater quantity and quality changes are infiltration through the seasonal floodwater, effects of the artificial recharge projects and adjacent aquifers, and groundwater extraction for deferent uses. However, recognizing the impact of their contributions to these changes can be often challenging. Still, to understand the changes, monitoring groundwater level and several chemical factors are taken into consideration. Certain problems of course can complicate the analysis of the observations; for instance, insufficient data and manually prepared and measurement intervals can degrade the accuracy of such observations. In this paper, device-measured daily time series of Electrical Conductivity (EC), Temperature (T) and Groundwater Head (GH) are analyzed. The main purpose is to evaluate the groundwater changes and its relation to the processes on the aquifer surface in an arid region. Two wells (PZ2 and W20) with 1,200m distance from each other selected and installed a sensitive device for recording the groundwater level, temperature and salinity fluctuations. Time series of changes from December 2012 to July 2013, were analyzed. Groundwater head in PZ2 showed a decline but in W20 showed a minor rise. Salinity variations were different and were 15.3mS/cm in PZ2 and 1.7mS/cm in W20. The backdrop of increased salinity in the surface layers of groundwater in PZ2 identified and showing a correlation between groundwater head and salinity fluctuation with 83.5% R squire. نفوذ سیلاب، تغذیۀ مصنوعی، نفوذ از طریق آبخوانهای مجاور و استخراج آب، عوامل و علل تغییرات آب زیرزمینی هستند. ولی غالباً، تشخیص تأثیر و سهم آنها در این تغییرات چالش برانگیز است. هر چند برای درک این تغییرات، پایش تراز سطح آب زیرزمینی و برخی عوامل شیمیایی آن مورد توجه است؛ ولی کافی نبودن دادهها، فاصلۀ زیاد بین اندازهگیریها، تهیۀ دستی و کمدقتی دادهها، تجزیه و تحلیلها را مشکل میکند. در این مقاله سری زمانی روزانۀ دستگاهی هدایت الکتریکی، تراز سفره و دمای آب زیرزمینی با هدف ارزیابی تغییرات و تحلیل رابطۀ آن با اتفاقات سطح آبخوان در یک منطقۀ خشک بررسی میشود. در دشت گربایگان فسا، دو دستگاه حساس ثبت نوسانات سطح سفره، دما و شوری در زیر سطح آب زیرزمینی در دو چاه OW2 و W20 با فاصلۀ هزار و دویست متر، نصب شدند. سریهای زمانی ثبت شده از آذر سال 91 تا تیرماه سال بعد تجزیه و تحلیل شدند. تراز سطح آب در OW2، افت نشان داد ولی در W20، کمی نیز افزایش داشت. متوسط شوری در OW2 3/15پانزده و میلیزیمنس بر سانتیمتر ولی در W20 7/1 بود. نوسانات شوری با نوسانات تراز آب زیرزمینی در OW2 با اعتماد 5/83 درصد همبستگی معکوس نشان داد که از آن میتوان برای تعیین شوری طبقات آب زیرزمینی استفاده کرد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64116_6961f017f81063b1ab33059652859b30.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Virtual Water Trade and Use in Watershed: (Case study: Baraftab-E Hajiabad and Payab- E Rudan watersheds, Hormozgan Province) تجارت آب مجازی و کاربرد آن در حوزۀ آبخیز (مطالعۀ موردی: حوزۀ آبخیز برآفتاب حاجی‌آباد و پایاب رودان، استان هرمزگان) 647 660 64117 10.22059/jrwm.2017.210447.1030 FA شهلا دهقان پیر دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس. ام البنین بذرافشان استادیار دانشکدۀ کشاورزی و منابع‌طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس. ارشک حلی ساز استادیار دانشکدۀ کشاورزی و منابع‌طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس. 0000-0001-8025-0314 Journal Article 2016 06 23 Ground water depletion and water shortage are two problems in Hormozgan province which have occurred due to the irregular use and inappropriate management of demand and supply of water in agricultural sector. This research explored the balance of agriculture virtual water trade (imports and exports of virtual water) and its value in two catchments with different climate in north (Baraftab catchment in Hajiabad) and east (Payab-E Roodan catchment) of Hormozgan province. Based on the results, most of the volume of virtual water in northern catchment is related to wheat and Palm fruit with the amounts of 14 and 0.18 million cubic meters, respectively. Most of the volume of virtual water in the eastern catchment of province is related to Palm fruit (0.8 million cubic meters) and citrus (0.6 million cubic meters) and most of the volume of imported virtual water is related to wheat and rice. Also, Baraftab and Payab catchments are the exporter and importer of virtual water, respectively so that the amount of the balance of trade of virtual water in two mentioned catchments are -11.94 and 17.83, respectively. 64% and 67 % of fresh water in two Baraftab and Payab catchments is consumed to produce the agricultural products. The amount of water self-sufficiency index of virtual water is 86% and 81% and the amount of water shortage index is 66% and 69% in Baraftab and Payab catchments, respectively. These results reveal the severe water shortage in these two catchments. مشکل افت آب‌های زیرزمینی و کمبود آب در اغلب دشت‌های استان هرمزگان امری اجتناب‌ناپذیر است که در اثر استفادۀ بی‌رویه و عدم مدیریت مناسب در جهت عرضه و تقاضای آب در بخش کشاورزی رخ داده است. در تحقیق حاضر به محاسبۀ بیلان آب مجازی در بخش کشاورزی (صادرات و واردات آب مجازی) و ارزش آن در دو حوزۀ آبخیز با دو اقلیم متفاوت در شمال (حوزۀ آبخیز برآفتاب حاجی‌آباد) و شرق (حوزۀ آبخیز پایاب رودان) استان هرمزگان پرداخته شده است. نتایج نشان داد حوزۀ آبخیز شمالی استان هرمزگان بهعنوان صادرکنندۀ آب مجازی است که عمدۀ حجم آب مجازی مربوط به محصول گندم و نخیلات به ترتیب به 14 و 18/0میلیون مترمکعب و حوزۀ آبخیز شرقی استان مربوط به نخیلات (8/0میلیون مترمکعب) و مرکبات (6/0میلیون مترمکعب) است و حجم عمدۀ واردات آب مجازی مربوط به گندم و برنج است. همچنین طبق نتایج بهدست آمده، حوزۀ آبخیز برآفتاب حاجی‌آباد بهعنوان صادرکنندۀ آب مجازی و حوزۀ آبخیز پایاب رودان بهعنوان وارد کنندۀ آب مجازی است، به‌طوری‌که تراز تجارت آب مجازی در دو حوضه به‌ترتیب 94/11- و 83/17 میلیون مترمکعب و به ترتیب 64 و 67 درصد منابع آب شیرین موجود در دو حوزۀ آبخیز پایاب رودان و برآفتاب حاجی‌آباد صرف تولید محصولات کشاورزی شده و شاخص خودکفایی آب مجازی، به‌ترتیب 86 و 81 درصد و میزان شاخص کم آبی حدود 66 و 69 درصد برآورد شد که حاکی از کمبود شدید منابع آب در دو حوزۀ آبخیز است.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64117_b83f8044a12d52913a1e76e37c805bf7.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Comparison of three methods of vegetation/land cover mapping, including remote sensing, Physiographic and Geomorphologic مقایسۀ سه روش سنجش از دوری، واحدهای فیزیوگرافی و ژئومورفولوژیکی جهت تهیۀ نقشۀ پوشش گیاهی 661 68 64118 10.22059/jrwm.2017.22825. FA شهربانو رحمانی کارشناس ارشد مرتعداری دانشگاه شهرکرد عطاالله ابراهیمی دکترای مرتعداری،عضو هیئت علمی گروه مرتع و آبخیز دانشگاه شهرکرد علیرضا داودیان دکترای زمین شناسی، عضو هیئت علمی گروه مرتع و آبخیز دانشگاه شهرکرد Journal Article 2012 09 20 In this study, three methods were evaluated for vegetation mapping. For remote sensing method, in addition to IRS data of LISSIII, Ddigital Elevation Model (DEM) and Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) were used for classification of 14 classes of land covers mostly vegetation types using a maximum likelihood algorithm. After comparing of produced vegetation maps, overall accuracy and Kappa index were 82% and 79.43% respectively when only the IRS were used. Whereas, the overall accuracy and Kappa index were increased to 93% and 90.63% respectively, when ancillary data of DEM and NDVI were added. Slope, slope direction, elevation above sea level, annual precipitation, temperature, and sun radiation were selected as the main physiographic after a broad literature review. Then the relationship between of these six factors with vegetation types was evaluated. so a multivariate logistic regression was used to draw vegetation map of the study area based on the sixth independent variables. The result showed a predicted vegetation map of 47.08% accuracy.Finally, in the morphological method, relationship between three maps of lithology, undulating form of geomorphology and faces with vegetation/land cover were determined using a neural network synthetic approach and predict vegetation map was drawn as the output. The accuracy of resulted map was 39.1%. Comparison of accuracy of vegetation mapping by three methods of RS, physiographic and geomorphological methods revealed that RS method of vegetation/land cover mapping is significantly promising due to a meaningfully higher accuracy even without using ancillary data such as DEM and NDVI in this method. در این تحقیق سه روش سنجش از دوری، فیزیوگرافیکی و ژئومورفولوژیکی برای تهیۀ نقشۀ پوشش گیاهی مورد بررسی قرار گرفت. در روش سنجش از دور، علاوه بر تصاویرسنجندۀ IRS-LISSIII از نقشۀ مدل رقومی ارتفاعی زمین[1] و شاخص گیاهی تفاضلی نرمال شده[2] بهعنوان دادههای کمکی استفاده و برای طبقهبندی آنها از روش نظارتشدۀ حداکثر احتمال استفاده شد. بررسی دقت نقشههای تولیدی، نشان داد زمانی که تنها از دادههای سنجش از دور استفاده شود، میزان دقت و ضریب کاپای حاصل به ترتیب 82% و 43/79% و دقت و ضریب کاپای به همراه دادههای کمکی به ترتیب 93% و 63/90% میباشد. در روش فیزیوگرافی، پس از تعیین مهمترین عوامل فیزیوگرافیکی شامل شیب، جهت شیب، ارتفاع از سطح دریا، میانگین سالانۀ بارش، درجۀ حرارت و میزان تابش خورشیدی بهعنوان عوامل تعیینکنندۀ پوشش گیاهی و رابطۀ این عوامل با پوشش گیاهی مورد آزمون قرار گرفت. بدین منظور، با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک چندجملهای نقشۀ پوشش گیاهی با دقت 08/47% پیشبینی شد. در روش ژئومورفولوژ‍ی نیز نقشههای سنگشناسی، شکل پستی و بلندی و رخسارههای ژئومورفولوژی تعیین و جهت پیشبینی نقشۀ پوشش گیاهی از روش شبکۀ عصبی مصنوعی استفاده گردید. این روش دقتی برابر با 1/39% را نشان داد. تفاوت فاحشی که در دقت تصاویر حاصل از دو روش فیزیوگرافیکی و ژئومرفولوژیکی با روش سنجش از دور مشاهده میگردد، بیانگر این است که روش سنجش از دوری دقت قابل توجه بیشتری برای پیشبینی پوشش گیاهی در مقایسه با دو روش دیگر حتی در صورت استفاده نکردن از لایههای کمکی دارد. [1] DEM [2] NDVI

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64118_8a5551d0b4894d14260125c73f81ba9e.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Assessment of application of gridding technique and AHP method for zonation of artificial recharge (Case Study: Chamshor watershed, Kurdistan) ارزیابی کاربرد تکنیک شبکه‌بندی و روش AHP به منظور پهنه‌بندی پتانسیل تغذیۀ مصنوعی (مطالعۀ موردی: حوزۀ آبخیز چم‌شور استان کردستان) 681 693 64119 10.22059/jrwm.2017.23048. FA امید رحمتی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران علی اکبر نظری سامانی دانشیار دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه تهران 0000-0003-0648-9743 نریمان محمودی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران بهرام چوبین دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران Journal Article 2013 06 08 One of the techniques to eliminate groundwater resources crisis is to carry out artificial recharge projects, which cause infiltration of water from the surface into the aquifer and balance of the water table. An appropriate site selection for artificial recharge is one of the most important steps in implementation of these projects, itself. In this study, capability of gridding technique and AHP method was evaluated for zonation of artificial recharge potential. Accordingly, a grid, with cell size 0.1 km2, was defined for rangelands of Chamshor watershed and geological parameters, slope, thickness of unsaturated layer, electrical conductivity and transmissivity were selected for entry into the model. Finally, potential zonation map of artificial recharge project, using gridding technique, Analytical Hierarchy Process (AHP) and weighting linear combination methods were produced for implementation of artificial recharge. In order to assess the model, the project of artificial recharge in the study area was used which has had a successful performance on balancing the water table level, reducing destructive floods and increasing vegetation. Finally, the accuracy of the gridding technique and AHP method was 87.5 percent. In conclusion, the zonation of artificial recharge potential which was obtained by gridding technique and AHP method was reliable and it is recommended to be used in the site selection of flood spreading systems to be able to carry out artificial recharge projects. یکی از راههای خارج شدن از بحران افت سطح آب زیرزمینی، اجرای پروژههای تغذیۀ مصنوعی است که باعث انتقال آب از سطح زمین به داخل آن و متعادل کردن سطح ایستابی میگردد. تعیین مکان مناسب برای تغذیۀ مصنوعی، خود یکی از مهمترین مراحل اجرای این گونه پروژهها است. در این پژوهش، قابلیت کاربرد تکنیک شبکهبندی و روش AHP برای پهنه‏بندی پتانسیل تغذیۀ مصنوعی آب زیرزمینی مورد ارزیابی قرار گرفت. به همین منظور در حوزۀ آبخیز چمشور برای مراتع در نظر گرفته شده، شبکهبندی با اندازۀ سلول 1/0 کیلومترمربع تعریف گردید و پارامترهای زمینشناسی، شیب، ضخامت لایۀ غیراشباع، هدایت الکتریکی و قابلیت انتقال برای ورود به مدل انتخاب شد. نقشۀ پهنهبندی پتانسیل تغذیۀ مصنوعی برای اجرای تغذیۀ مصنوعی با استفاده از تکنیک شبکهبندی، روش وزندهی AHP و ترکیب خطی وزنی تهیه گردید. برای ارزیابی مدل از سامانۀ تغذیۀ مصنوعی اجرا شده در حوزۀ آبخیز مورد مطالعه استفاده شد که عملکرد موفقی در زمینۀ متعادل کردن سطح سفرۀ آب زیرزمینی، کاهش سیلابهای مخرب و افزایش پوشش گیاهی داشته است. در نهایت، دقت مدل AHP همراه با تکنیک شبکهبندی 5/87 درصد به دست آمد. بنابراین، پهنه‏بندی پتانسیل تغذیۀ مصنوعی حاصل از تکنیک شبکهبندی و روش AHP قابل اطمینان بوده و استفاده از آن در مکانیابی سامانههای پخش سیلاب به منظور تغذیۀ مصنوعی آب زیرزمینی پیشنهاد میگردد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64119_e8ac3e7e6bdcce384c73b89a6c21521e.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Surface sediments of southern Khuzestan plain classification based on physical and chemical characteristics and determine the most effective factors and variables in the variability of the sediments طبقه‌بندی رسوبات سطحی جنوب جلگة خوزستان براساس ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی و تعیین تأثیرگذارترین متغیرها در تغییرپذیری آن‌ها 695 709 64120 10.22059/jrwm.2017.35571.606 FA رضا شهبازی دکتری مهندسی منابع‌طبیعی (گرایش بیابان‌زدایی)، مرکز پژوهش‌های کاربردی، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور سادات فیض نیا استاد، دانشکدة منابع‌طبیعی دانشگاه تهران راضیه لک هیات علمی پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور حسن احمدی استاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران Journal Article 2013 12 25 Study of surface sediments of southern Khuzestan plain in Shadegan marshes surroundings was made to understand the nature of the sediments, their classification and determining the most effective physical and chemical characteristics of sediments change. Samples were taken from 27 points inside the work units. The chemical characteristics of sediment samples containing calcium carbonate, calcium sulfate, sodium chloride, sodium, magnesium, calcium, electrical conductivity, pH and sodium absorption ratio, was measured. After removal all carbonates and evaporates materials, the portion of carbonates-evaporates and terrigenous parts, was specified. Granulometry for terrigenous part was done for terrigenous materials. The new method of classification was performed for these fine sediments containing solutes, which considers the portion of the chemical and terrigenous parts, was performed. In order to specify the most effective factors and variables in the sediment variability, factor analysis and cluster analysis were used consequently. Classification results showed that the sediments are marl, with similar components with Iran tertiary marls. Two main factors, the components of the new classification and the chemical characteristics were controlled sediments variability, while the chemical characteristics had more effective roles. According to the results of cluster analysis, Sodium was the most effective variable which its value varies up to more than 20 in different work units. The results of this study show that the use of the new method of classification together with statistical analysis led to extract more details from flat and broad playa and sabkha environments. مطالعة رسوبات سطحی جنوب جلگة خوزستان در اراضی حاشیة تالاب شادگان بهمنظور شناخت ماهیت رسوبات، طبقهبندی آنها و تعیین تأثیرگذارترین ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی در تغییرات رسوبات، انجام شد. پس از تهیة نقشة واحدهای کاری، نمونهها از 27 نقطه در واحدها برداشت شدند. ویژگیهای شیمیایی نمونهها شامل کربنات کلسیم، سولفات کلسیم، کلرید سدیم، سدیم، منیزیم، کلسیم، هدایت الکتریکی، اسیدیته و نسبت جذب سدیم، اندازهگیری شدند. پس از حذف مجموع مواد شیمیایی، درصد مواد تخریبی و شیمیایی تعیین و سپس دانهبندی بخش تخریبی صورت پذیرفت. از آنجا که رسوبات، ریزدانه و حاوی املاح بودند، طبقهبندی با روش جدید مبتنی بر سهم اجزای تخریبی و شیمیایی انجام شد و بهمنظور تعیین تأثیرگذارترین عوامل و متغیرها در تغییرپذیری رسوبات از تحلیل عاملی و تحلیل خوشهبندی استفاده شد. نتایج طبقهبندی نشان داد که رسوبات سطحی منطقه از نوع مارن بوده و ترکیبی مشابه مارنهای ترسیر ایران دارند. براساس نتایج تحلیل عاملی، دو عامل اصلی اجزای طبقهبندی جدید و ویژگیهای شیمیایی، بر تغییرپذیری رسوبات مؤثر بودند که ویژگیهای شیمیایی نقش مؤثرتری داشته و با توجه به نتایج تحلیل خوشهای، متغیر سدیم مؤثرترین آنها بوده و مقدار آن در واحدهای کاری مختلف، تا بیش از20 برابر متفاوت است. نتایج این تحقیق نشان داد که به کار گیری روش جدید طبقهبندی همراه با تحلیلهای آماری منجر به استخراج اطلاعات بیشتر از اراضی یکدست و وسیع پلایایی و سبخایی میشود.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64120_c5b27c06b12609778d8812389ab4439b.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Investigation of Rangeland potential for Apiculture by using Analytical Hierarchy Process (AHP) Technique بررسی پتانسیل مرتع برای زنبورداری با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) 711 722 64121 10.22059/jrwm.2017.104147.736 FA مهدیه صالحی دانش آموختۀ کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه تهران حسین ارزانی استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران علی طویلی دانشیار دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه تهران 0000-0003-2268-6341 مهدی قربانی دانشیار دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه تهران Journal Article 2014 07 24 Rrecently, rangeland multiple use has been found to be one of the primary solutions to alleviate livestock grazing pressure while improving stakeholder's welfare and per capita income and sustainable management and development. Beekeeping in rangeland as a profitable approach and one of multiple use components in upper Taleghan basin and Saman Orfi of Narian, Dizan and Mehran were studied. The present study was aimed to determine beekeeping suitability as well as ecological and social issues. According to permanent standards and resource sites priority for comprising of these Samans Orfi reserves 4 criteria to be considered such as vegetation,environmental, physical and social issues.These criteria are included overall 14 sub criteria. So Multi-Criteria Decision Making Methods (MCDM) has used because of problem complexity. The hierarchical formed in the 4 levels that is purpose, criteria, sub criteria and options. One of the criteria were qualitative. For accessing logical results, we benefit specialist cooperation. The results showed that social problem are more important than the other criteria in priority. Also, final results of Analytical Hierarchy Process (AHP) indicated that Saman Orfi Narian, and Mehran and Dizin were fall into first to third priorities respectively. در سالهای اخیر استفادۀ چندمنظوره از مراتع به عنوان یکی از راه حلهای اصلی در کاهش فشار ناشی از چرای دام و در عین حال افزایش رفاه و درآمد سرانۀ بهرهبرداران و رسیدن به توسعه و مدیریت پایدار مطرح شده است. زنبورداری در مراتع راهکاری سودآور و به عنوان یکی از جنبههای استفاده چندمنظوره در حوزه بالاطالقان و در سامانهای عرفی ناریان، دیزان و مهران هدف این مطالعه قرار گرفت. در این مطالعه تلاش گردید تا در تعیین شایستگی زنبورداری علاوه بر مسائل بومشناختی به مسائل اجتماعی نیز پرداخته شود. جهت تعیین شایستگی این سامانهای عرفی چهار معیار پوشش گیاهی، عوامل محیطی، عوامل فیزیکی و مسائل اجتماعی در نظر گرفته شد که این معیارها به طور کلی چهارده شاخص را شامل میشوند، لذا به علت پیچیدگی مسأله از روش تصمیمگیری چندمعیاره (AHP) استفاده شده است. سلسله مراتب تصمیمگیری در چهار سطح هدف، معیارها، شاخصها و گزینهها تشکیل شد. یکی از معیارها کیفی بود که جهت دستیابی به نتایج منطقی در مورد معیار کیفی (مسائل اجتماعی) از همکاری متخصصین استفاده شد. نتایج حاصل از قضاوت متخصصین، معیار مسائل اجتماعی را نسبت به سایر معیارها در اولویت نشان داد. همچنین نتایج حاکی از آن است که در روش تحلیل سلسله مراتبی سامانهای عرفی ناریان، دیزان و مهران در اولویت اول تا سوم شایستگی قرار گرفته است. به طور کلی جهت دستیابی به کاربری زنبورداری در مراتع علاوه بر تقویت بخش فنی میبایست میان نهادهای دولتی و غیردولتی و بهرهبرداران هماهنگی ایجاد شود.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64121_418bda50acb63e0a88f2dea60c418566.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Study on the effect of Livestock Grazing on Plant Species Diversity Components in Semi-arid regions بررسی تأثیر چرای دام بر مؤلفه‎های تنوع گیاهی مراتع نیمه‌خشک کشور 723 734 64122 10.22059/jrwm.2017.113281.803 FA رضا امیدی پور دانشجوی دکترایدانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس مرتع، دانشگاه شهرکرد رضا عرفانزاده دانشیار گروه مرتعداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس 0000-0001-5680-6693 مرزبان فرامرزی استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ایلام Journal Article 2014 12 10 Intensive livestock grazing is one of the most important destructive factors in rangelands that leads to decrease of diversity and causes disappearance of sensitive plants. On the other hand, considering the scales in assessment of diversity is very importance to study the variability of plant diversity patterns in different scales. Therefore, current study aimed to investigate the impact of livestock grazing on diversity components in different scales using additive partitioning methods in western country rangelands in the Ilam province. Sampling was carried out in 40 plots of 4m2 in 8 rangeland sites including 4 exclosures and 4 grazing sites. Based on additive partitioning diversity methods, the total diversity was partitioned into additively components within and among samples. The results showed that diversity among sites (β‌2) had the highest contribution of total diversity that indicated the importance of this scale for conservation practices, and it was due to the variation of composition between sites. In addition, the results represented that exclosure in the semi-arid areas can increase diversity at plot scale, while in the regional scales (diversity among sites or β‌2) livestock grazing leads to increase in diversity. Therefore, exclosure of rangelands does not necessarily lead to increase in diversity. Also, long terms exclosure can lead to increase evenness that resulting in increasing competition among plants, therefore it could decrease plant diversity. چرای شدید دام یکی از مخرب‎ترین عوامل در عرصۀ مراتع نیمهخشک کشور است که باعث کاهش تنوع و از بین رفتن برخی از گیاهان حساس به چرا می‏گردد. از طرف دیگر با توجه به تغییرپذیری الگوی پراکنش گونه‎های گیاهی در مقیاس‌های مختلف، لزوم استفاده از مقیاس در ارزیابی‎های تنوع ضروی است. بنابراین این تحقیق با استفاده از روش تقسیم‏بندی افزایشی به بررسی تأثیر چرای دام روی مؤلفه‎های تنوع در مقیاس‌های گوناگون در مراتع غرب کشور در ایلام میپردازد. بدین منظور نمونه‎برداری از 40 پلات 4 مترمربعی در 8 سایت مرتعی شامل 4 سایت قرق و چهار سایت در حال چرا انجام گرفت. بر اساس روش تقسیم‎بندی افزایشی کل تنوع به مؤلفه‏های افزایشی درون و بین نمونه‎ها (پلات و سایت) تقسیم‎بندی گردید. نتایج نشان داد که تنوع بین سایت (بتا2) دارای بیشترین سهم از تنوع کل بود که نشان دهندۀ تفاوت در ترکیب بین سایت‎ها و اهمیت این مقیاس برای امور حفاظتی است. همچنین اعمال قرق سبب افزایش تنوع گونه‎ای در سطح پلات (آلفا 1 و بتا1) گردید، در حالی که سبب کاهش تنوع گونه‎ای در مقیاس‌ سایت (تنوع بین سایت‎ها یا بتا2) شد. بنابراین الزاماً قرق کردن مراتع منجر به افزایش تنوع بهویژه در سطوح وسیعتر نخواهد شد. همچنین قرق دراز مدت می‎تواند منجر به افزایش یکنواختی و افزایش رقابت بین گیاهان شده و در نهایت تنوع گونه‏ای را کاهش دهد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64122_b9bfbe1d5cdb0990a6ab685ff5ecb6b7.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Landslide susceptibility mapping by use of Weight of Evidence (WofE) and Frequency Ratio (FR) and Dempster-Shafer (DSH) models: A case study of Sari-Kiasar region, Northern Iran تهیۀ نقشۀ حساسیت به وقوع زمین لغزش با استفاده از مدل‌های وزن شواهد (WofE)، نسبت فراوانی (FR) و دمپستر– شیفر (DSH) (مطالعۀ موردی: محدودۀ ساری-کیاسر) 735 750 64123 10.22059/jrwm.2017.203370.989 FA مهوش غلامی کارشناس ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری کریم سلیمانی استاد گروه آبخیزداری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری اسماعیل نکویی قاچکانلو کارشناس ارشد هیدروژئولوژی، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه شیراز Journal Article 2016 04 29 Landslide is one of the major natural hazards caused financial losses, in lives and destruction of natural resources each year. The aim of this study was comparisons of three models, namely WofE, FR and DSH to the determination of the landslide prone areas in Sari-Kiasar watershed. In the first, 105 landslides occurred in the study area were collected based on aerial photographs in the 1:25,000 scale and field studies divided into two group haphazardly to generate training 75% and testing 25% dataset. Then, 17 landslide conditioning factors including geological, geomorphological, hydrological and anthropogenic were prepared to spatial relationship with landslide occurrence in the study area. The most important factors in the occurrence of landslides in the study area were rainfall followed by slope and vegetation. The validation results as a percentage of the cumulative area under the curve (AUC) showed that the success rate of WofE, FR and DSH models are 92.05, 92.05 and 91.31 percent respectively and the prediction rate are 92.72, 92.73 and 85.44 percent respectively. The results show that in terms of the accuracy of the model used to base on success rate, three models are placed in excellent group (0.9 to 1), also in terms of the accuracy of the model used to base on prediction rate, WofE, FR models are placed in excellent group (0.9 to 1) and DSH is placed in good group (0.8 to 0.9). The results showed that the WofE and FR model have a higher prediction accuracy than of DSH model. زمین لغزش به عنوان یکی از مخاطرات طبیعی مهم هر ساله موجب خسارات مالی، جانی و تخریب منابعطبیعی میشود. هدف این تحقیق مقایسۀ سه مدل وزن شواهد، نسبت فراوانی و دمپستر-شیفر در حوضۀ آبخیز ساری-کیاسر است. در ابتدا، دادههای 105 زمین لغزش رخ داده در منطقه بر اساس عکسهای هوایی 1:25000 و مطالعات میدانی جمعآوری گردیده و این فهرست به دو قسمت 75 درصد برای پهنهبندی و 25 درصد برای اعتبارسنجی تقسیم شد. سپس، 17 پارامتر مؤثر در زمین لغزش شامل فاکتورهای زمین شناسی، ژئومورفولوژیکی، هیدرولوژیکی و انسانزاد فراهم گردید. مهم ترین فاکتورها در رخداد زمین لغزش در منطقۀ بارش، شیب و پوشش گیاهی هستند. نتایج اعتبارسنجی به صورت درصد مساحت زیر منحنی تجمعی (AUC)نشان میدهد که نرخ موفقیت مدلهای وزن شواهد و نسبت فراوانی و دمپستر-شیفر به ترتیب 05/92 و05/92 و 31/91 درصد و نرخ پیشبینی به ترتیب 72/92 و 73/92 و 44/85 درصد است. نتایج نشان میدهد که از نظر دقت مدل بهکار رفته براساس نرخ موفقیت سه مدل در گروه عالی (9/ - 1) قرار میگیرند. همچنین نرخ موفقیت بر اساس نرخ پیشبینی مدلهای وزن شواهد و نسبت فراوانی در گروه عالی (9/ - 1) و مدل دمپستر-شیفر در گروه خوب (8/0-9/0) قرار میگیرند. نتایج بهدست آمده بیانگر این است که مدلهای وزن شواهد و نسبت فراوانی مدلهای کارامدتری نسبت به مدل دمپستر-شیفر در منطقه هستند

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64123_8438e7c4705c382f69a2fc2400288e1f.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Effect of soil salinity on the distribution of plant species in arid and semi-aridEffect of soil salinity on the distribution of plant species in arid and semi-arid بررسی اثر شوری خاک بر پراکنش گونه‌های گیاهی در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور (مطالعۀ موردی: حوزۀ آبخیز فوجرد- استان قم) 751 762 64124 10.22059/jrwm.2017.215624.1048 FA لیلا کاشی زنوزی کارشناس ارشد پژوهشی بخش تحقیقات بیابان، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‏ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی شهرام بانج‌شفیعی استادیار پژوهشی بخش تحقیقات بیابان، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‏ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران Journal Article 2016 09 12 This study aimed to investigate the relationship between expression of soil salinity factors and vegetation cover in Foojerd watershed. To this end, the vegetation types in the region and the formation of relatively homogeneous in terms of soil and topography, soil and vegetation were sampled by a systematic random sampling. The samples according to the area consists of homogenous units were determined. In each plot characteristics of range species and percentage of vegetation cover were recorded and soil profiles were dug. Depending on the depth of the soil profile and the depth of the roots of the plants were sampled and conductivity, exchangeable sodium, sodium absorption ratio and absorption of sodium in each of the soil samples were measured. Pearson correlation coefficient of salinity and vegetation type and percentage of vegetation cover were calculated using SPSS18.0 software. The results showed that vegetation has a negative correlation with soil salinity factors. Based on analysis of variance and Duncan were revealed that test the type of plant species were depended on soil electrical conductivity and sodium absorption rate and the percentage of canopy cover was affected by soil electrical conductivity and exchangeable sodium content. So soil sodality is the most important limiting factor to grow vegetation in Foojerd watershed. این پژوهش با هدف بررسی رابطۀ برخی عوامل مبین شوری خاک با پوشش گیاهی حوزۀ آبخیز فوجرد انجام شد. بدین منظور پس از انتخاب تیپ‌های گیاهی شاخص در منطقه و تشکیل واحدهای کاری نسبتاً همگن از نظر خاک و توپوگرافی، از خاک و پوشش گیاهی به روش تصادفی-سیستماتیک نمونه‌برداری شد. تعداد نمونه‌ها با توجه به مساحت دربردارندۀ هر یک از واحدهای همگن تعیین شدند. در هر پلات نوع گونه‌ها و درصد تاج ‌پوشش گیاهی یادداشت شد و اقدام به حفر پروفیل خاک شد. از هر پروفیل خاک بسته به عمق خاک و عمق ریشۀ گیاهان نمونه‌برداری شد و قابلیت هدایت الکتریکی، سدیم تبادلی، نسبت جذب سدیم و درصد جذب سدیم در هر یک از نمونه‌های خاک اندازه‌گیری شدند. ضریب همبستگی پیرسون عوامل شوری با تیپ رویشی و درصد تاج پوشش گیاهی با استفاده از نرم‌افزار SPSS18.0 محاسبه شد. نتایج نشان داد پوشش گیاهی دارای همبستگی معکوس با عوامل شوری خاک است. با انجام آنالیز واریانس یکطرفه بر اساس آزمون دانکن معلوم شد حضور نوع گونه‌های گیاهی تحت کنترل هدایت الکتریکی خاک (233/0-) و درصد جذب سدیم (167/0-) قرار دارد و درصد تاج‌پوشش گیاهی متأثر از هدایت الکتریکی خاک (194/0-) و مقدار سدیم قابل تبادل (2/0-) است. بنابراین سدیمی بودن خاک‌، مهم‌ترین عامل محدودکنندۀ پوشش گیاهی در حوزۀ آبخیز فوجرد است.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64124_b1115aaae3529bd290c1801f3e1a921c.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Landslide hazard zonation using F-AHP method and proposition of appropriate preventive procedures (A Case Study: Nekaroud watershed) پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش با استفاده از روش F-AHP و ارائۀ راهکارهای مقتضی پیشگیری آن (مطالعۀ موردی: حوزۀ آبخیز نکارود) 763 775 64125 10.22059/jrwm.2017.108437.769 FA فائزه کاظمی گرجی دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد آبخیزداری، گروه آبخیزداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران حسن احمدی استاد گروه آبخیزداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران محمد جعفری استاد دانشکدۀ منابع‌طبیعی،دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2014 11 20 The ultimate aim of any research on the mass movement processes is to prepare zonation map and classify area into different degrees of hazard in order to mitigating related damages. This study was undertaken using F-AHP & GIS within Nekaroud watershed in Mazandaran province. Pairwise comparisons showed that sub-criteria’s Slope (>30%), elevation (> 1700 m), distance from fault (0-200 meter), distance from river, residual land-use and precipitation (>600 mm) have high weight than others in their group which lead to increasing occurrence of landslides. In the study area much amount of lime stone was found which is effective in reducing landslide. Major parts of central areas of watershed are prone to the most dangerous and high frequency landslides, other parts of watershed classified into medium and a little part is in low danger class. هدف نهایی هر تحقیق در مورد فرایندهای تودهای دامنهها، تهیۀ نقشۀ پهنهبندی و تقسیمبندی منطقۀ مورد مطالعه به مناطقی با درجات مختلف خطر با هدف کاهش آسیبهای ناشی از آنها است. این تحقیق با استفاده از روش F-AHPدر محیط GIS در حوزۀ آبخیز نکارود در استان مازندران انجام گرفته است. بعد از مقایسۀ زوجی مشخص شد که زیرشاخصهای شیب بیش از30%، جهت شمالی، ارتفاع بیش از1700متر، زیرشاخص 0- 200متر در شاخص فاصله از گسل، زیرشاخص 0-50 متر در شاخص فاصله از رودخانه، کاربری مسکونی و بارش بیش از 600 میلیمتر نسبت به زیرشاخصهای گروه خودشان از وزن بیشتری برخوردار شدند که این سبب افزایش زمینلغزش شده است. در این حوزه سنگ آهک زیادی وجود دارد که در کم کردن لغزش مؤثر است. بخش اعظم قسمتهای مرکزی حوزه مستعد لغزشهای خیلی زیاد و پرخطر هستند و بقیۀ نقاط نیز دارای خطر متوسط میباشند؛ بخش کمی از حوزه با لغزش با پهنۀ کمخطر روبهروست.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64125_0d90a3de85c39b94f49a6cc0de558de2.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Prioritize the sub basins to watershed management activities (Case study: Watershed Daryan of Semnan province) اولویتبندی زیرحوزههای آبخیز جهت اقدامات آبخیزداری (مطالعۀ موردی: حوزۀ آبخیز دریان سمنان) 777 789 64126 10.22059/jrwm.2017.113741.807 FA علی گلکاریان استادیار دانشکدۀ منابع‌طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد عباسعلی محمدیان دانش آموختۀ کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی و کویر شناسی یزد ابوالفضل عبدالهی دانش آموختۀ کارشناسی ارشد سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی Journal Article 2014 12 17 The first condition for control erosion and improve of watershed with critical status, identify and prioritize areas and catchments with a critical situation. At the time of control activities implementation, this action causes, more considered higher priority areas and conservation programs focus on such areas. The purpose of this research is priorities for watershed management sub basins of Daryan watershed, using similarity to ideal option (TOPSIS) method. First, in this study, six criteria (population, average production, water resources, agricultural land surface, erosion and formation) to prioritize is selection, and then the weight of each criterion using entropy method was determined. Among the criteria studied population and erosion were the highest and lowest weight respectively. The results showed that among the 38 sub-basins studied, sub basin A10, A’11 and B’7_A’12_C’21 because of high-ranking criteria of population, water resources and agriculture have the highest priority and sub basin C6, C9 and C’7 due to the lower these criteria the lowest priority given to the watershed. حوزۀ آبخیز یک واحد ایده‌آل برای مدیریت منابع طبیعی و همچنین تعدیل تأثیر ناهنجاری طبیعی برای دستیابی به توسعۀ پایدار است. شرط اول کنترل عوامل فرسایشی و بهبود وضعیت بحرانی یک حوزۀ آبخیز، شناسایی مناطق و زیرحوزه‌های با وضعیت بحرانی‌تر و اولویت‌بندی آن‌ها است تا در صورت اجرای عملیات کنترلی، مناطق دارای اولویت‌های بالاتر بیشتر مد نظر قرار گرفته و برنامه‌های حفاظتی در این قبیل مناطق متمرکز ‌شوند. هدف از این پژوهش اولویت‌بندی زیر‌حوزه‌های حوزۀ آبخیز دریان سمنان جهت اقدامات آبخیزداری با استفاده از روش شباهت به گزینه ایده‌آل (تاپسیس) است. ابتدا در این پژوهش شش معیار (جمعیت، متوسط تولید پوشش گیاهی، منابع آب، سطح اراضی کشاورزی، فرسایش و استحکام سازند) جهت اولویت‌بندی انتخاب، سپس وزن هر یک از معیار‌ها با استفاده از روش آنتروپی مشخص گردید که در این میان فاکتور جمعیت و فرسایش به ترتیب بیشترین و کمترین وزن را به خود اختصاص دادند. همچنین نتایج نشان داد از بین 38 زیر‌حوزۀ مورد بررسی، زیر‌حوزه‌های A10، A'11 و B'7_A'12_C'21 به دلیل بالاتر بودن رتبۀ معیارهای جمعیت، منابع آب و سطح اراضی کشاورزی که دارای بالاترین وزن در بین معیارهای انتخابی هستند، در اولویت بالاتری قرار گرفتند و زیر حوزههای C6 ,C9 وC7 به جهت پایین بودن معیارهای مذکور کمترین اولویت را به خود اختصاص دادند.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64126_ed0b866e3513d5eafcb15709325ee393.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Application of a logistic regression to assessing and mapping frequency of Springs in karst regions (Case study: Bojnourd Basin) پهنه‌بندی و ارزیابی فراوانی چشمه‌ها در مناطق کارستی با استفاده از رگرسیون لجستیک (مطالعۀ موردی: حوزۀ آبخیز بجنورد) 791 803 64127 10.22059/jrwm.2017.44336.665 FA علی اکبر نظری سامانی دانشیار دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه تهران 0000-0003-0648-9743 علیرضا اولیایی دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه تهران سادات فیض نیا استاد دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه تهران Journal Article 2014 02 21 Assessment frequency of springs has become an important issue for land use planning, especially water resource identification and environmental protection.The purpose of this study is to produce a spring occurrence potential map in Bojnourd Basin, based on a logistic regression method using Geographic Information System (GIS) and remote sensing (RS). The locations of the springs (359 springs) were determined in the study area. In this study, 14 effective factors including spring were used in the analysis: lineament density, distance to lineament, distance to drainage, drainage density, normalized difference vegetation index (NDVI), profile curvature, tangential curvature, surface rate, vector dispersion, precipitation, elevation, geology, aspect and slope. Binary logistic regression coefficients of the variables by selecting 300 spring randomly. 59 another spring were used for validation that 80.6% of the springs were correctly predicted. The accuracy of the model was measured using ROC curves which showed that accuracy is 86.6 percent which indicates that the model shows high accuracy in the analysis of spring occurrence potential in the study area. The results showed that the distance of lineaments, distance of drainage, drainage density, vegetation index, profile curvature, tangential curvature, vector dispersion, precipitation and slope have the greatest impact on the occurrence of springs. Finally, spring occurrence potential map was divided into four probably classes of very low, low, medium and high. According to the survey results, this method can be used to identify sources of groundwater in karstic zones and has important role in better management of the karstic Basins. ارزیابی فراوانی چشمه‌ها به موضوعی مهم برای برنامهریزی استفاده از زمین، به خصوص شناسایی منابع آب زیرزمینی و حفاظت از محیط‌زیست تبدیل شده است. بدین منظور جهت تولید نقشۀ فراوانی چشمههای حوزۀ آبخیز بجنورد، از روش رگرسیون لجستیک باینری (به منظور وجود و عدم وجود چشمه)، تکنیکهای سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و سنجش از دور (RS) استفاده گردید. در این منطقه تعداد 359 چشمه شناسایی شد و 14 عامل مؤثر در وجود چشمه شامل تراکم خطواره، فاصله از خطواره، فاصله از آبراهه، تراکم زهکشی، شاخص پوشش گیاهی (NDVI)، انحنای پروفیل، انحنای مماسی، نسبت سطح، برآیند بردار، بارندگی، ارتفاع، زمینشناسی، جهتهای جغرافیایی و شیب مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ضرایب عوامل مؤثر توسط رگرسیون لجستیک از 300 چشمه که به صورت تصادفی انتخاب‌شده بودند، به دست آمد. از 59 چشمۀ دیگر برای مرحلۀ اعتبارسنجی استفاده شد. در نهایت نقشۀ فراوانی چشمهها به چهار طبقۀ احتمالاتی خیلی کم، کم، متوسط و زیاد تقسیم گردید. نتایج نشان داد که وجود بیش از 80 درصد از چشمهها به درستی پیشبینی گردید. همچنین دقت مدل با استفاده از منحنی ROC، 6/86 درصد تخمین زده شد که نشاندهندۀ دقت بالای مدل در تحلیل فراوانی چشمهها در منطقۀ مورد مطالعه است. در پایان عوامل تراکم زهکشی، شاخص پوشش گیاهی، برآیند بردار، بیش‌ترین ضریب و عوامل شیب، ارتفاع و نسبت سطح کمترین معنیداری را در بروز چشمهها داشتهاند. با توجه به نتایج این تحقیق، میتوان از این روش برای شناسایی منابع آب زیرزمینی در مناطق کارستی استفاده کرد و در بهبود مدیریت جامع حوزههای آبخیز کارستی، نقش مهمی ایفا نماید.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64127_cd457ca74689ea569ac9e8f4da4ca565.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 70 3 2017 11 22 Identification and prioritize of potential areas to flood inundation in the Dez basin using WMS شناسایی و اولویت‌بندی مناطق سیل‌خیز حوضۀ دز با استفاده از مدل WMS 805 820 64128 10.22059/jrwm.2017.136829.935 FA حامد نوذری استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بوعلی سینا، همدان صفر معروفی استاد گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بوعلی سینا، همدان مهناز ادیرش دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بوعلی سینا، همدان Journal Article 2015 11 21 According to the annual damages of flood in Dez river catchment and the lack of information about water quantity which contribute substantially to the flow of the river in the middle sub-basins, the aim of this study was to determine the contribution of sub-basins flow to total basin flood and to identify areas of flooding potential. So, the standard precipitation index was calculated to identify the wettest period in the region. Then, the whole basin was divided into 11 sub-basins and subsequently a rainfall-runoff simulation was carried out by using WMS software. Finally, the contribution of each sub-basin to the outlet flood peak was quantified by successively eliminating sub-basins from the simulation process. The result showed that the Dokouheh sub-basin by decreasing the peak flow (40 percent) is the most effective region in flooding. Then, Hamidabaad with 35 percent and Dez dam with 15 percent are the sub-basins with more flood potential, respectively. In addition, to eliminate the effect of sub-basin area, prioritization was done corresponding to the contribution at the outlet per unit area of sub-basins. Dokouheh with 29 percent, Hamidabaad with 25 percent and Dezful with 15 percent were given first, second, and third rank, respectively با توجه به خسارتهای سالیانۀ سیلاب حوضۀ دز و عدم اطلاع از میزان آبی که در زیر حوضههای میانی به سیل اصلی اضافه می‌شوند، هدف این تحقیق، تعیین میزان مشارکت زیرحوضه‌های میانی در سیل خروجی و شناسایی مناطق سیلخیز حوضه است. بنابراین با استفاده از شاخص SPI، مرطوبترین دورۀ زمانی منطقه تعیین گردید. پس از آن، منطقۀ مورد مطالعه به یازده زیرحوضه تقسیم و شبیهسازی بارش رواناب منطقه به کمک نرمافزار WMS صورت گرفت. در نهایت به کمک حذف یک به یک زیر حوضهها از روند شبیهسازی، سهم هر یک از زیرحوضهها در سیل خروجی تعیین شد. نتایج نشان داد که زیرحوضۀ دوکوهه با کاهش 40 درصدی دبی پیک، مؤثرترین ناحیه در سیل خروجی است. پس از آن حمیدآباد با 35 درصد و سد دز با 15 درصد به ترتیب زیر حوضههایی هستند که پتانسیل سیل خیزی بالایی دارند. همچنین به منظور حذف اثر مساحت زیرحوضه، اولویتبندی بر اساس سهم مشارکت مساحت واحد زیرحوضه‌ها در خروجی انجام شد و دوکوهه با 29 درصد، حمیدآباد با 25درصد و دزفول با 15 درصد مشارکت، به ترتیب رتبههای اول، دوم و سوم را به خود اختصاص دادند.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_64128_c1408a8e8aa27279752274da0016e575.pdf