دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Effect of climate change on the Ecological Niches of the climate Of Bromus tomentellus Boiss using Maxent in Isfahan province اثر تغییر اقلیم بر آشیان اکولوژیک اقلیمی گونه گیاهی (Bromus tomentellus Boiss) با استفاده از مدل Maxent در استان اصفهان 857 867 71299 10.22059/jrwm.2019.265319.1297 FA آزاده بذرمنش کارشناس ارشد مهندسی مرتعداری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. مصطفی ترکش استادیار دانشکدة منابع‌طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. حسین بشری عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. سعید پورمنافی استادیار دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2018 09 12 In order to model the potential habitat of Bromus tomentellus Boiss and study the effect of climate change on the habitat of this species in Isfahan province method of modeling maximum entropy (MAXENT) were used. The species event data were determined by random categorization method using field visits and geographic information system including 60 rangeland locations as educational points. Also, 20 points of occurrence were surveyed using GPS in the western region of Isfahan as points of assessment. 22 environmental layers including 3 physiographic variables and 19 climate variables derived from temperature and rainfall were used in the modeling process. Using by Maxent, the relationship between species incidence and environmental factors was determined. Then, the effect of climate change using cluster variables of CCSM4 general circulation model was evaluated under two scenarios RCP2.6 (optimistic) and RCP8.5 (pessimistic) on geographic distribution of Br.tomentellus Boiss. Regarding the photo curves, the specie’s behavior relative to the environmental variables of Br.tomentellus Boiss in the range of 2500 to 3500 altitudes, slope 10 to 30 degrees, annual precipitation is 240 to 260 mm and the average temperature is 8 to 10 ° C are more likely to occur. The habitat of the species studied during the two periods of 2050 and 2070, it was observed that under the optimistic scenario, 46.1 square kilometers to the appropriate level of the habitat of the Br.tomentellus Boiss is increased and under a pessimistic scenario, about 35.74 km2 is reduced from the appropriate level of habitat of this species. در این مطالعه به منظور مدل‌سازی رویشگاه بالقوه گونه‌ی علف پشمکی Bromus tomentellus Boiss و بررسی اثر تغییر اقلیم بر رویشگاه این گونه‌ در استان اصفهان از مدل‌ حداکثر آنتروپی(MAXENT) استفاده گردید. داده‌های رخداد گونه به وسیله روش طبقه‌بندی تصادفی با استفاده از بازدید‌های میدانی و سیستم اطلاعات جغرافیایی شامل 60 مکان مرتعی به عنوان نقاط آموزشی تعیین گردید. همچنین 20 نقطه رخداد به صورت پیمایش زمینی با استفاده از GPS در منطقه غرب استان اصفهان به عنوان نقاط ارزیابی در نظر گرفته شد. 22 لایه محیطی شامل، 3 متغیر فیزیوگرافی و 19 متغیر اقلیمی مشتق شده از درجه حرارت و بارندگی در فرآیند مدل‌سازی مورد استفاده قرار گرفتند. با استفاده از مدل حداکثر آنتروپی رابطه بین رخداد گونه و عوامل محیطی تعیین گردید و پراکنش جغرافیایی گونه به صورت نقشه نمایش داده شد. سپس اثر سناریوهای تغییر اقلیم شامل سناریو RCP2/6(خوشبینانه) و RCP8/5 (بدبینانه) بر پراکنش جغرافیایی گونه Br.tomentellus Boiss مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به منحنی‌های عکس‌العمل گونه نسبت به متغیر‌ها‌ی محیطی گونه Bromus tomentellus ، در محدوده ارتفاعی 2500 تا 3500 متر، شیب 10 تا 30 درجه، بارش سالیانه 240 تا 260 میلی‌متر و متوسط دمای 8 تا 10 درجه سانتی‌گراد از احتمال رخداد بیشتری برخوردار است. گستره جغرافیایی گونه در دو دوره زمانی سالهای 2050 و 2070 نشان داد که تحت سناریو خوشبینانه 1/46 کیلومتر مربع به مساحت رویشگاه گونه افزوده و تحت سناریو‌ی بدبینانه حدود 74/35 کیلومتر‌مربع از سطح مناسب رویشگاه این گونه کاسته می‌شود.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_71299_750a868c86a45949c52e2c0099a087bf.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Spatial prediction of shallow landslides using statistical and machine learning models (case study: Sarkhoon watershed) پیش‌بینی مکانی زمین‌لغزش‌های سطحی با استفاده از مدل‌های آماری و یادگیری ماشین (مطالعۀ موردی: حوضه سرخون) 869 884 70130 10.22059/jrwm.2018.268247.1314 FA زهرا براتی دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. ابراهیم امیدوار استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. عطااله شیرزادی دکترای علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران. Journal Article 2018 10 25 Landslide susceptibility mapping is considered as the first important step in landslide risk assessment. The main purpose of this study is to compare the performance of a machine learning algorithm (a logistic model tree), and a statistical model (a logistic regression), for landslide susceptibility modeling in the Sarkhoon watershed, Chaharmahal and Bakhtiari province. For this purpose, at first, a landslide inventory map including a total of 98 landslide locations was constructed using historical landslides, and extensive field surveys. In addition, a total of 100 non-landslide locations were also identified to construct a database. The landslide and non-landslide locations were randomly selected and divided into two groups with a 70/30 ratio for modelling and validation processes. Twenty conditioning factors were selected based on literature review and geo-environmental properties in the study area. Subsequently, the logistic model tree (LMT) and the logistic regression (LR) models were applied to identify the influence of conditioning factors on landslide occurrence. Finally, the performance of the models in landslide susceptibility mapping was investigated using the area under the receiver operating characteristics curve (AUC). The results concluded that the LR model (AUC = 0.797) outperformed and outclassed the LMT (AUC = 0.740) model in the study area. Although both models were reliable tools for spatial prediction of landslide susceptibility; however, the LR model was more accurate that it can be proposed as an alternative tool for better management of areas prone to landslide in the study area. تهیۀ نقشۀ حساسیتپذیری زمینلغزش بهعنوان اولین گام مهم در ارزیابی خطر زمینلغزش محسوب میشود. هدف اصلی این پژوهش مقایسۀ عملکرد الگوریتم یادگیری ماشین مدل لجستیک درختی (LMT) با مدل آماری رگرسیون لجستیک (LR) بهمنظور مدلسازی حساسیتپذیری زمینلغزش در حوضۀ سرخون استان چهارمحال و بختیاری است. بدینمنظور ابتدا نقشۀ پراکنش با تعداد 98 موقعیت زمینلغزش با استفاده از دادههای عملیات میدانی و همچنین دادههای تاریخی ثبت شده، تهیه شد. علاوه بر این، برای تکمیل پایگاه دادهها، 100 موقعیت غیرزمینلغزشی نیز شناسایی شدند. نقاط زمینلغزشی و غیرزمینلغزشی به صورت تصادفی به دو دسته دادۀ مدلسازی و اعتبارسنجی تقسیم شدند. سپس بیست عامل مؤثر با توجه به مرور منابع و خصوصیات زمینمحیطی حوضه شناسایی شدند. در ادامه، مدلهای LMT و LR برای شناسایی تأثیر عوامل مؤثر روی وقوع زمینلغزش و همچنین ارزیابی حساسیتپذیری زمینلغزشها، بهوسیلۀ دادههای مرحلۀ آموزش بهکار گرفته شدند. در نهایت، عملکرد این دو مدل از طریق سطح زیر منحنی عامل گیرنده (AUC) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج اعتبارسنجی مدلها حاکی از آن بود که مدل LR با AUC برابر با 797/0 عملکرد مناسبتری نسبت به مدل LMT (740/0 = AUC) از خود نشان داده، هر چند که هر دو مدل ابزارهای مفیدی برای پیشبینی مکانی حساسیتپذیری زمینلغزش هستند. بنابراین مدل LR میتواند بهعنوان یک ابزار جایگزین برای مدیریت بهتر مناطق تحت تأثیر زمینلغزش در منطقۀ مورد مطالعه پیشنهاد شود.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70130_d8d6409d28c73e46eb89ca9455c6a62b.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Digital soil mapping Using Random Forests and Land Suitability Evaluation for Abyek Region, Qazvin Province تهیه نقشۀ رقومی خاک با مدل جنگل‌های تصادفی و ارزیابی تناسب اراضی برای بخشی از منطقۀ آبیک، استان قزوین 885 899 70131 10.22059/jrwm.2018.251188.1225 FA سیدعرفان خاموشی دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه تهران، کرج، ایران. فریدون سرمدیان استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه تهران، کرج، ایران. علی کشاورزی استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2018 02 03 Soil is known as a dynamic media so it easily degrade with inapplicable usage so with increasing in degradation of this limited source, the world’s food safety would be in danger. Thus, applicable and sustainable usage of agricultural lands are become an essential and inevitable agenda. Therefore, the aim of this study is to Digital soil mapping using decision tree for agricultural land suitability, In order to constitute management programs for sustainable use of agricultural lands. For this aim, samples were collected based on cLHS and after some laboratory experiments, modeling and digital soil mapping were created by Random Forest Model. Also, agricultural land suitability for dominant crops were investigated by parametric method. The results showed that the land evaluation for irrigated wheat with surface irrigation 75.27% of the total area S2 class and 24.73% of the land in the class S3, respectively. In assessing the suitability of land for Maize irrigation, 14.78% of the land in classes S1, S2 84.82 of class and 0.39% of the land in the class S3, respectively. Results for alfalfa irrigation land evaluation showed that 11.10 percent of the land in classes S1, 88.49% in the S2 class and 0.4% of the class S3, respectively خاک یک محیط پویا بوده و با مدیریت و کاربری ناصحیح اراضی، به‌راحتی مستعد تخریب می‌گردد. بنابراین افزایش تخریب این منبع محدود، امنیت غذایی جهان را شدیداً در معرض خطر قرار میدهد. لذا استفادۀ مناسب و پایدار از اراضی به امری مهم و اجتناب‌ناپذیر مبدل شده است. هدف از مطالعۀ حاضر تهیۀ نقشۀ رقومی خاک با استفاده از مدل درخت تصمیم به‌منظور ارزیابی تناسب اراضی کشاورزی در منطقۀ آبیک استان قزوین، جهت اهداف مدیریتی و برنامه‌ریزی برای استفادۀ پایدار از اراضی است. بدین منظور، با استفاده از روش مکعب لاتین مشروط اقدام به نمونه‌برداری از منطقه شد و پس از انجام آنالیزهای آزمایشگاهی، با استفاده از مدل جنگلهای تصادفی اقدام به مدل‌سازی و تهیۀ نقشۀ خاک منطقه شد. همچنین از روش پارامتریک، ارزیابی تناسب اراضی برای محصولات غالب در منطقه استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد که در ارزیابی تناسب اراضی برای گندم آبی با آبیاری سطحی 27/75 درصد از کل منطقه در کلاس S2 و 73/24 درصد از اراضی در کلاس S3 قرار دارند. در ارزیابی تناسب اراضی برای ذرت با آبیاری سطحی 78/14 درصد از اراضی در کلاس S1، 82/84 درصد در کلاس S2 و 39/0 درصد از اراضی نیز در کلاس S3 قرار گرفت. نتایج ارزیابی تناسب اراضی برای یونجه با آبیاری سطحی نشان داد که 10/11 درصد از اراضی در کلاس S1، 49/88 درصد در کلاس S2 و 4/0 درصد نیز در کلاس S3 قرار گرفتند.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70131_63c1cf261530dc66c437e93bc10dc674.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 The Effect of Vegetation Cover on Microclimate in Dry land Ecosystem (Case Study: Sistan Plain) اثر پوشش گیاهی بر ایجاد خرد اقلیم در اکوسیستم‌های مناطق خشک (مطالعۀ موردی: دشت سیستان) 901 914 70132 10.22059/jrwm.2018.234109.1130 FA فرهاد ذوالفقاری استادیار، مجتمع آموزش عالی سراوان، سراوان، ایران. حسین آذرنیوند استاد،‌ دانشکدۀ منابع طبیعی،‌ دانشگاه تهران، کرج، ایران. حسن خسروی دانشیار، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. غلامرضا زهتابیان استاد،‌ دانشکدۀ منابع طبیعی،‌ دانشگاه تهران، کرج، ایران. شهرام خلیقی سیگارودی دانشیار،‌ دانشکدۀ منابع طبیعی،‌ دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2017 05 26 Any Changes in a dry land surface ecosystem will be affected by the climate near the ground or microclimate in the vertical plane. In recent decades' wetland drying cause to reduced vegetation significantly. Assessing Zabol synoptic station statistics shown an increased temperature of this place. It seems that there has a direct relationship between the changes in land surface vegetation and increases the ambient temperature. The situation ground roll on microclimate has been investigated to illustrate this relationship. In this study we compare and assessment temperatures at depth of 5cm and surface and height about 150 cm and heat fluxes and energy in three microsites with different vegetation cover. The distance between the experiment microsites is about 20 km, and the elevation difference is less than 10 meters. Microsite A with the total vegetation average about 65%, B microsites 20% and microsites C with 100% bare soil. It evaluated the equation ρc_p z_a (dT_air)/dt to investigate the role and effects of vegetation on the ground surface. Data analyzes showed temperatures in the period of study at the C microsites were higher than other microsites. It seems the lack of vegetation in microsites C has a major role in the higher air temperature. In micro site C At 00:30 Am (local time) the air temperature was 3.2ºC higher than microsite A and B. The results showed there is a direct relationship between the vegetation cover percentage and air temperature because of different soil heat fluxes and surface temperature. تغییر در سطح زمین اثراتی بر اقلیم نزدیک به سطح یا میکروکلیما خواهد داشت. تالاب بین المللی هامون در دهه‌های اخیر خشک و پوشش گیاهی در آن کاهش چشمگیری داشته است. آمارهای ایستگاه سینوپتیک زابل نشان دهندۀ افزایش درجه حرارت این محل می‌باشد‌. برای نشان دادن نقش وضعیت سطح زمین بر میکروکلیمای نزدیک به سطح در سه میکروسایت با درصد پوشش مختلف، درجه حرارت عمق 5 سانتیمتری، سطح زمین و ارتفاع 150 سانتیمتری از سطح زمین و شارهای حرارتی و انرژی ارزیابی و مقایسه شده است. فاصلۀ بین میکرو سایت‌های مختلف پوشش گیاهی حدود 20 کیلومتر و اختلاف ارتفاع بین آنها کمتر از 10 متر می‌باشد. میکروسایت A با 65 درصد پوشش گیاهی در داخل تالاب هامون، میکروسایت B با 20 درصد پوشش گیاهی در اراضی رها شده و ایستگاه سینوپتیک شهرستان زابل با تقریباً 100 درصد خاک لخت بهعنوان میکروسایت C انتخاب گردید. برای بررسی نقش و اثر پوشش گیاهی بر میکروکلیمای سطح زمین معادلۀ تعادل انرژی سطحی مورد ارزیابی قرار گرفت. آنالیز داده‌ها در طول دورۀ مورد مطالعه نشان داد که درجه حرارت در میکروسایت C بیشتر از سایر مناطق بود. که به تبع آن دمای درجه حرارت ارتفاع نیز در این میکروسایت بیشتر مشاهده کردید. به نظر می‌رسد که کمبود پوشش گیاهی نقش عمده‌ای در افزایش درجه حرارت هوا در میکروسایت C داشته باشد. نتایج نشان داد که حداکثر اختلاف دما در سه میکروسایت مورد بررسی در ساعت 30 دقیقۀ بامداد به وقت محلی و میزان دما حدود 2/3 درجه سانتیگراد گرم تر از میکروسایت‌های A و B بود. بررسی معادلۀ شار انرژی نشان داد که دمای سطح زمین بهدلیل تغییر در درصد پوشش سطح زمین متفاوت است و دمای ارتفاع 150 سانتیمتری وابسته به تغییرات شارهای حرارتی سطح زمین می‌باشد‌.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70132_1f2a924c1d31de62b4151fc9b7d95f1b.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Modeling of Geometrical characteristics of gully erosion (Case study: Ilam province) مدل سازی مشخصات ژئومتری فرسایش خندقی (مطالعه موردی: استان ایلام) 915 928 70133 10.22059/jrwm.2018.101041.713 FA قباد رستمی زاد استادیار بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران علی سلاجقه استاد دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. علی اکبر نظری سامانی دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. جمال قدوسی استاد‌یار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، تهران، ایران. Journal Article 2014 06 09 One of the types of water erosion and land degradation which causes imbalance, is the gully erosion phenomenon. Land degradation, a broken ecological balance of the land and landscape and risk of falling at biological resources in these areas, the study of the gully, is inevitable and necessary especially in the Darrehshahr Township. In this regard, Gully 36 number were selected in Darrehshahr area in the ilam province. To this end, were identified environmental factors, Physical - Chemical Soil properties, cover and hydrological properties of gullies tested using aerial photography, the digital maps and field operations. To determine the extent effect these factors on each of the gully geometry characteristics using fuzzy logic and information theory, the membership function and the weights of the membership function of each of the factors was calculated. Then relationship between the independent and dependent variables was obtained by using multivariate regression. Results of statistical analysis using multiple regression (stepwise method) revealed that length of gully with upstream area of the gully, top and bottom width and cross section of the Gully with basin elongation, deep gully with basin elongation and slope curvature, high of head Gully with local slope of the gully and steep walls of gully with percentage cover have a significant relationship. So could be concluded that characteristics of geometry gully in the study area would be a function of the upstream, basin elongation, curvature slope, Local slope of the gully head and the percentage of canopy cover catchment area of gully. یکی از انواع فرسایشهای آبی که موجب تخریب اراضی و بر هم خوردن تعادل در پهنههای منابع طبیعی میشود، پدیدۀ فرسایش خندقی است. تخریب اراضی، بر هم خوردن منظر زمین و تعادل اکولوژیک و به مخاطره افتادن منابع زیستی در این مناطق، از جمله موارد دیگری است که پژوهش در مورد فرسایش خندقی به ویژه در شهرستان درهشهر را گریزناپذیر و الزامی میکند. در همین راستا تعداد 36 خندق در پهنۀ خندقی دره شهر در استان ایلام انتخاب شدند. سپس عوامل محیطی، خصوصیات فیزیکی-شیمیایی خاک، پوشش و هیدرولوژیکی خندقهای مورد آزمون با استفاده از عکسهای هوایی، نقشههای رقومی مربوطه و عملیاتهای میدانی مشخص شدند. برای تعیین میزان اثرگذاری این عوامل بر روی هریک از مشخصات ژئومتری خندق با استفاده از منطق فازی و نظریۀ اطلاع، تابع عضویت و وزن تابع عضویت هریک از عوامل محاسبه شد. سپس رابطۀ بین متغیرهای وابسته و مستقل با استفاده از رگرسیون چند متغیره بدست آمد. نتایج بررسیهای آماری با استفاده از روش رگرسیون چند متغیرۀ گامبهگام نشان داد که طول خندق با مساحت بالادست خندق، عرض بالا و پایین و سطح مقطع خندق با ضریب گردی حوضه، عمق خندق با ضریب گردی حوضه و انحنای دامنه، ارتفاع پیشانی خندق با شیب محلی سر خندق و شیب جدارۀ خندق با درصد تاج پوشش رابطۀ معنیداری دارند. بنابراین میتوان نتیجه گرفت که مشخصات ژئومتری خندق در منطقۀ مورد مطالعه تابعی از سطح بالادست، ضریب گردی حوضه، انحنای دامنه، شیب محلی سر خندق و درصد تاج پوشش حوزهآبخیز خندق خواهد بود.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70133_06267a17962a92deb24cff13d15e1505.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Effects of Biologically improvement treatments on vegetation performance (Case study: Zalo Ab Abdanan rangelands) تغییر عملکرد پوشش گیاهی مراتع، تحت تأثیر عملیات اصلاح بیولوژیکی (مطالعۀ موردی: مراتع زالوآب آبدانان) 929 938 70134 10.22059/jrwm.2019.244653.1181 FA الهام رضایی دانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء (ص) بهبهان. سمیه دهداری استادیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء (ص) بهبهان. Journal Article 2017 10 29 Current study is investigate the effects of range improvement treatments on vegetation performance in Zaloo-Ab rangeland that is 10 Kilometers far from west south of Abdanan County in Ilam Province. Vegetation sampling was done randomly in every control and corrective operation sites in length of three transects of 100 meters in 30 plots of one square meter. Vegetation specifications including production, density, percentage of cover crown, bare soil, stone and pebbles, litters and different classes of palatability. Obtained data were analyzed by version 16 of SPSS software using t-independent test and variance analysis to compare each corrective and control sites and three corrective sites together. The obtained results showed that provided corrective operations have caused increase in cover crown, production, density of class I and II plants and decrease in class III plants, bare soil and pebbles respected to control site (in one percent level). Results of one-way variance analysis and comparison of averages of measured vegetation specifications in three treatment sites also showed a significant difference in one percent level. مطالعۀ حاضر به بررسی تأثیر عملیات اصلاحی مرتع بر عملکرد پوشش گیاهی در مرتع زالو آب در فاصلۀ ده کیلومتری جنوب غربی شهرستان آبدانان از توابع استان ایلام پرداخته است. در این مطالعه سه تیمار اصلاحی شامل قرق، بذرپاشی و کپهکاری انتخاب و در کنار هر تیمار سایتهایی به عنوان شاهد انتخاب گردید که دو به دو مجاور هم بودند. نمونهبرداری پوشش گیاهی بصورت تصادفی-سیستماتیک در طول سه ترانسکت صد متری در سی پلات یک متر مربعی انجام گرفت. پارامترهای پوشش گیاهی شامل (تولید، تراکم، درصد تاج پوشش، خاک لخت، سنگ و سنگریزه ولاشبرگ) اندازهگیری شدند. دادههای به دست آمده توسط نرم افزار spss با استفاده از آزمون t مستقل و آنالیز واریانس به ترتیب جهت مقایسۀ هر سایت اصلاحی با شاهد و مقایسۀ سه سایت اصلاحی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج به دست آمده نشان داد که عملیات اصلاحی انجام شده موجب افزایش درصد تاج پوشش، تولید، تراکم گیاهان کلاس I و II و کاهش گیاهان کلاس III، خاک لخت و سنگریزه نسبت به سایت شاهد شده است و بین سایتهای اصلاحی و شاهد از نظر خصوصیات ذکر شده تفاوت معنیدار در سطح یک درصد وجود دارد. همچنین نتایج تجزیۀ واریانس یکطرفه و مقایسۀ میانگینهای خصوصیات مورد اندازهگیری پوشش گیاهی در سه سایت تیمار تفاوت معنیداری در سطح 1% نشان میدهد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70134_449bd9c6131afbb7e1d908a094d2611b.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Studying the effectiveness of some non-oil mulches on sand dunes fixation بررسی کارایی برخی از مالچ های غیرنفتی جهت تثبیت ماسه های روان 939 948 70135 10.22059/jrwm.2018.264506.1294 FA سلمان زارع استادیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. محمد جعفری استاد دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. حسن احمدی استاد دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. حسن روحی پور دانشیار مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، تهران، ایران. رضا خلیل ارجمندی کارشناس مرکز بین‌المللی تحقیقات بیابان، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2018 08 31 In this regard, the present study aimed to evaluate the performance of some of the non-oil mulch to stabilize sand dunes in the Kashan's Rig-boland desert. monthly surveys are conducted in the desert areas. To evaluate the effect of mulch on stabilizing the sand dunes, the effect stabilization index was used. The results indicate there is a significant difference between different mulch. The comparison test showed that the highest coefficient effect of stabilization with significant effect done on the biological mulch. After that, however, three other mulches including resins, inorganic and polymer are, respectively had the most significant effectiveness. Although there was not significant difference between these three types of mulches. Biopolymer Mulch with the lowest coefficient of stabilization effect showed significantly different from other mulches. Mulching in the hills with biological mulch, due to tightly crust formation against erosion, removal of sand and dunes almost stopped and hill completely has been stabilized. In this study, used mulches were initially very resistant and feasting the sands dune surface such as resistance crusts which were loss against any tensile and compressive force before mulching practices. . Therefore, different mulches treatments according to their durability and nature of structural have different effectiveness in reducing wind erosion effect. Among the studied mulches, just biological mulch and has usability and is capable for executive pilots. برای بیش از پنجاه سال، استفاده از مالچ نفتی یکی از راهکارهای تثبیت تپههای ماسهای در ایران بوده است. اگرچه مالچ نفتی از موادی است که در تثبیت ماسههای روان موفق عمل کرده است، اما با توجه به مشکلات موجود در اجرای مالچپاشی با مواد نفتی،‌ استفاده از ترکیبات و روشهای کارآمدتر و ارزانتر، ضرورت مییابد. در این راستا، تحقیق حاضر با هدف بررسی کارایی برخی از مالچهای غیرنفتی شامل مالچهای رزینی، پلیمری، ‌بیوپلیمری، معدنی و بیولوژیک جهت تثبیت ماسههای روان در بیابانهای ریگبلند کاشان انجام شده است. در عرصة طبیعی با نصب شاخصهای مدرج بر روی قسمتهای مختلف تپه، مالچها با مقدار مناسب در سه تکرار (سه تپه)، برروی ماسههای بادی روان پاشیده شدند. برای ارزیابی اثر مالچها در تثبیت تپههای ماسهای، از شاخص ضریب اثر تثبیتکنندگی استفاده شد. آزمون مقایسة میانگین نشان داد که بالاترین ضریب اثر تثبیتکنندگی با اختلاف معنیدار مربوط به مالچ بیولوژیک است. پس از آن، بهترتیب سه مالچ رزین، معدنی و پلیمری با ضریب اثر تثبیتکنندگی 45/0، 41/0 و 39/0 قرار دارند. هرچند که این سه نوع مالچ اختلاف معنیداری با یکدیگر نداشتند. مالچ بیوپلیمری با کمترین ضریب اثر تثبیتکنندگی (21/0) اختلاف معنیداری با سایر مالچها از خود نشان داد. در تپة مالچپاشیشده با مالچ بیولوژیک، بهدلیل تشکیل سلة محکم در مقابل فرسایش، برداشت ماسه تقریباً متوقف شده و تپه کاملاً تثبیت شده است. از بین مالچهای مورد بررسی، تنها مالچ بیولوژیک کارایی مناسبتری داشت.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70135_55f754cae1f9201a39bde99207fd12eb.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Evaluation of populations of Elymus hispidus var. hispidus ecotypes in different ecological zones of Kurdistan province ارزیابی عملکرد اکوتیپ‌های گونۀ Elymus hispidus var. hispidus در مناطق رویشی استان کردستان 949 962 70136 10.22059/jrwm.2019.248388.1205 FA صلاح الدین زاهدی استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سنندج، ایران. 0000-0002-3570-7212 Journal Article 2017 12 20 The evaluation of Elymus hispidus var. hispidus ecotypes in different ecological zones of Kurdistan province was carried out at Baharestan Agricultural Research Station in order to nomination of the best ecotypes in terms of adaptability and establishment. The experiment started in 2010 and continued to 2015. For each Ecotype adequate seed of different stocks in whole of the province was reaped. In reproduction phase (2010 autumn) and after soil preparation, all ecotypes were planted on plots with 5*6 m2. In 2011 and 2012autumn, the Ecotype of each Species based on complete randomized block design with 3 replications and 2 meter intervals on 2*4 m2 plots and 4 lines with 4-meter length and 50 cm intervals (In order to elimination of marginal effects) planted. The measured traits for plant selection were 1) growing 2) flowering 3) seeding 4) Yield 5) canopy cover 6) height and 7) regrowing, all data were statistically compound analyzed by SPSS and averages were compared using Duncan method. Results showed that there were significant differences among the measured traits and ecotypes (P≤0.05) in all studied years (2012-2015). In terms of measured parameters for all ecotypes of Elymus hispidus var. hispidus, Dolab Ecotype, showed superiority in the Baharestan research station conditions. it seems that altitude, soil properties and aspect factors have had most efficacy on different ecotypes operation of this specie in this study. کاشت اکوتیپهای گونۀ مرتعی Elymus hispidus var. hispidus در ایستگاه پژوهشی بهارستان سنندج به منظور بررسی قدرت استقرار و سازگاری انجام شد. این بررسی از سال 1389 شروع و تا سال 1394 ادامه یافت. برای هر اکوتیپ به مقدار کافی بذر از پایه های مختلف سراسر استان جمع آوری و در پائیز سال 1389 در فاز تکثیر بذر برای هر اکوتیپ کشت شدند. در پائیز سال‌های 90 و 91 اکوتیپهای هر گونه در قالب طرحهای آماری بلوکهای کامل تصادفی در عرصههای مرتعی بهصورت دیم کشت شدند. ابعاد کرتهای آزمایشی 2*4 مترمربع که بهصورت 4 خط 4 متری با فاصلۀ 50 سانتیمتر اجرا گردید و برای حذف اثرات حاشیهای فاصلۀ بین کرتها 5/0 متر و فاصلۀ بین بلوکها 2 متر در نظر گرفته شد. متغیرهای اندازهگیری شده برای انتخاب و ارزیابی اکوتیپ ها شامل: 1) درصد سبز شدن بذرها در عرصه 2) گلدهی 3) تشکیل بذر 4) ارتفاع گیاه 5) تولید 6) سطح پوشش تاجی و 7) توان رویش مجدد که نتایج نشان داد بین متغیرهای اندازهگیری شده و اکوتیپها در سطح احتمال (P< 0.05) اختلاف معنیدار وجود دارد. آزمون دانکن برای پارامترهای مورد اندازهگیری اکوتیپهای مختلف نشان داد که اکوتیپ دولاب، دارای بهترین عملکرد است. به نظر میرسد که فاکتورهای ارتفاع از سطح دریا، عمق خاک و جهت جغرافیایی بیشترین تأثیر را بر عملکرد اکوتیپهای مختلف داشتهاند.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70136_f00af30a4e06bafbaf56ef0d0c427dc7.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Multi scale Analysis of Geomorphologic Instantaneous Unit Hydrograph (GIUH) تحلیل چند مقیاسۀ مدل هیدروگراف واحد لحظه‌ای ژئومورفولوژی (GIUH) 936 971 70137 10.22059/jrwm.2019.132451.916 FA مهدیه سنجری دانش آموختۀ دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2015 09 21 Given the increasing trend of application of Geographic Information System (GIS) for natural resources study in one hand and complication of biological, geomorphological, hydrological and ecosystem mechanisms on the other hand, scale is an overlooked but very impressive and flourishing concept. As for any natural resources study consistent with its phase, various maps are used and produced so in order to make the achieved results usable for planning as well as management of resources, determination of scale of the study and application domain for the results is very significant. Since using GIUH model in the basins without hydrological data have been widely recommended by hydrologist and this model developed in accordance to the relationship between geomorphological properties of basins and their effects on hydrological responses, so before using that it is essential to determine the optimal scale (in view points of accuracy, time and cost) which in this paper will be selected from 1:50000 and 1:25000 scales ,inclusively used in topographic maps in Iran, using multi-scale analysis. Of course, it should be mentioned that giving a comparison between the results of GIUH and the recorded data as well as the model’s effectiveness in our research basin has not been the purpose. با توجه به روند روز افزون استفاده از ابزار سامانۀ اطلاعات جغرافیایی (GIS) در مطالعات منابع طبیعی از یک سو و پیچیدگی ساز و کارهای زیستی، زمین شناختی، ژئومورفولوژیکی، هیدرولوژیکی و بوم شناختی از سوی دیگر، مقیاس به عنوان مبحثی تأثیر گذاردر حال شکوفایی است. از آنجا که در مطالعات منابع طبیعی بر اساس فاز مطالعه، از نقشههای با مقیاس گوناگون استفاده میشود، لذا به منظور استفاده از نتایج بدست آمده از مطالعه در سیاستگزاری و مدیریت عرصههای منابع طبیعی، تعیین دقت (مقیاس) مطالعه و دامنۀ کاربرد نتایج آن از اهمیت ویژهای برخوردار است. از آنجا که متخصصین علم هیدرولوژی برای حوضههای فاقد آمار استفاده از مدل هیدروگراف واحد لحظهای ژئومورفولوژی (GIUH) را پیشنهاد نمودهاند و این مدل بر اساس ارتباط عوامل ژئومورفولوژی و اثر آن بر پاسخهای هیدرولوژیک شبیهسازی گردیده است، لذا لازم است در ابتدا مقیاس بهینه به منظور اجرای این مدل شناسایی شده و مورد استفاده قرار گیرد. این مقاله سعی دارد با استفاده از تحلیل چند مقیاسه، از میان نقشههای 1:25000 و 1:50000 (نقشههای توپوگرافی موجود در کشور)، مقیاس بهینه (مناسبترین مقیاس از نظر دقت نتایج و صرف هزینه و وقت کمتر) را تعیین نماید. رسالت اصلی این مقاله مقایسۀ مدل GIUH با دادههای مشاهدهای و چگونگی کارایی آن در این حوضه مشخص نیست، بلکه هدف آن است که با تحلیل چند مقیاسۀ این مدل در دو مقیاس 1:25000 و 1:50000 مقیاس بهینه در اجرای این مدل تعیین گشته و به منظور تحقیقات آتی مد نظر قرار گیرد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70137_e7d5aa4eff9f93ef1e74045ab9d6c16e.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Quantitative analysis of vegetation feedback on the occurrence of dust in arid ecosystems (Case study: Isfahan province) تحلیل کمی بازخورد پوشش‌گیاهی بر وقوع گرد و غبار در اکوسیستم‌های مناطق خشک (مطالعۀ موردی: استان اصفهان) 973 985 70138 10.22059/jrwm.2019.273257.1337 FA طیبه السادات سهرابی دانشجوی دکتری بیابان‌زدایی، دانشکدة منابع‌طبیعی و علوم‌ زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. عباسعلی ولی دانشیار گروه مدیریت بیابان، دانشکدة منابع‌طبیعی و علوم‌ زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. ابوالفضل رنجبر فردویی دانشیار گروه مدیریت بیابان، دانشکده منابع‌طبیعی و علوم‌زمین، دانشگاه کاشان،کاشان، ایران. سید حجت موسوی استادیار گروه جغرافیا و اکوتوریسم، دانشکدة منابع‌طبیعی و علوم‌زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. Journal Article 2019 01 06 Dust event is one of the secondary complications of ecosystem in arid and semi-arid areas. This phenomenon results from system feedback against multiple factors of pressure and destruction. One of the most important foundations of ecosystems is vegetation. Because the vegetation factor reflects many factors in the ecosystem, therefore, the interaction of factors can be understood by studying the relationship between its changes and other factors such as dust phenomena. The aim of this study was to investigate the effect of vegetation and relationship with dust events in Esfahan province during 2000-2016 using Geographic information system and Normalized difference vegetation index. The data of dusty days in the region synoptic stations were provided from Meteorological Organization and the frequency of dusty days in different years were determined. Using the method of Normal Kriging in GIS; dusty days were zoned. Vegetation map was prepared based on NDVI in July for each year using MODIS image. The regression analysis of annual dust and vegetation index were also performed to quantitatively analyze the effect of vegetation cover on the occurrence of dust.The results showed. Vegetation cover has been the lowest during the study period in the east and center of the province. The NDVI was also the lowest in 2011-2012 and 2015, with a change from 0.69 to -0.19. The results showed significant correlation between the number of dust event and vegetation distribution پدیدۀ گرد وغبار یکی از عوارض ثانویۀ اکوسیستمهای مناطق خشک و نیمهخشک است. این پدیده ناشی از بازخورد سیستم در مقابل عوامل متعدد فشار و تخریب میباشد. یکی از مهمترین ارکان اکوسیتمها پوششگیاهی آن است. از آنجا که عامل پوششگیاهی منعکسکنندۀ عوامل متعدد در اکوسیستم است، لذا میتوان با مطالعۀ رابطۀ تغییرات آن با سایر عوامل نظیر پدیدۀ گرد و غبار به اثر متقابل عوامل پی برد. در این تحقیق به بررسی تأثیر پوششگیاهی بر وقوع پدیدۀ گرد و غبار در استان اصفهان طی دورۀ مطالعۀ 2016-2000 با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و شاخص پوششگیاهی نرمالشده پرداختهشدهاست. برای انجام تحقیق، دادههای تعداد وقوع گرد و غبار در ایستگاههای سینوپتیک استان برای دورۀ موردمطالعه از سازمان هواشناسی دریافت و فراوانی روزهای گرد وغبار هر ایستگاه در هر سال استخراج گردید. با استفاده از روش کریجینگ، روزهای گرد وغبار استان پهنهبندی گردید. نقشۀ پوششگیاهی استان نیز برای هرسال و بر اساس شاخصNDVI تیرماه هرسال از تصاویر سنجندۀ MODIS تهیهگردید. تحلیل رگرسیونی دادههای گرد وغبار سالانه و شاخص پوششگیاهی نیز بهمنظور تحلیل کمی تأثیر پوششگیاهی بر وقوع گرد و غبار انجام شد. نتایج پهنهبندی نشان داد که تعداد وقوع گرد و غبار در سالهای اخیر نسبت به گذشته افزایش و سالهای 2011 و 2007 به ترتیب با مقادیر 496 و 67 روز، بیشترین و کمترین تعداد گرد وغبار در طول دوره میباشند. همچنین ایستگاه نایین و اصفهان (فرودگاه) به ترتیب با 914 و805 روز بیشترین و گلپایگان و داران با 91 و111 روز کمترین میزان وقوع گرد و غبار را داشتهاند. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد وقوع گرد و غبار مربوط به شرق و مرکز استان و کمترین مربوط به بخشهای دیگر استان است. پوششگیاهی نیز در طی دورۀ موردمطالعه در شرق و مرکز استان کمترین مقدار بوده است. مقدار NDVI نیز در سالهای 2011،2013 و2015 کمترین مقدار بوده و بین 69/0تا 19/0- تغییر داشتهاست. نتایج تحلیل رگرسیونی نیز نشان داد که فراوانی وقوع گرد وغبار با پراکنش پوششگیاهی ارتباط نزدیکی دارد و با کاهش پوششگیاهی، بر تعداد وقوع گرد و غبار افزوده میشود. به طورکلی عامل پوششگیاهی با همبستگی معنیدار در سطح خطای کمتر از ۵ درصد، 78 درصد از تغییرات پدیدۀ گرد و غبار را تبیین میکند. بنابراین مدیریت اکوسیستمها و بالاخص پوششگیاهی در پدیدۀ گرد وغبار مؤثر است.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70138_64e5aa78598f0f3869fd95e7a4a4c854.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Investigation of influence biological the operation on function of rangeland (Case study: Niatak range, Sistan) بررسی تأثیر عملیات بیولوژیک بر روی شاخص‌های عملکردی مراتع (مطالعۀ موردی: مرتع نیاتک سیستان) 987 996 70139 10.22059/jrwm.2019.218146.1061 FA مرتضی صابری استادیار، دانشکدۀ آب و خاک، دانشگاه زابل، ایران. وحید کریمیان باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران. Journal Article 2016 12 09 The studies of functional features of patches of rangelands will help effectively in the detection the healthiness of arid and semi-arid rangelands, the improvement of soil conditions as well as the recognition of the effects of managerial and natural changes of rangelands. In order to investigate the function of landscape, sampling from Niatak region of Sistan was conducted in the same condition that had some native plant species such as Alhagi camelorum and Salsola rigida and two planted species namely Tamarix ramosissima and Haloxylon persicum. Effect of these plant pots was investigated on characteristics of ecosystem function. 4 transect with 150 meters long was established and 11 soil surface indices was determined by using of three characteristics of stability, infiltration and cycling of nutrient from LFA method. The results indicated that two planted plant species had higher function rather than native plant species and differences were significant. Tamarix ramosissima had the highest function among the native and established plant species. In general, high function in planted patches ecological could be suggested to select suitable species in restorations of similar rangeland. مطالعات ویژگیهای عملکردی لکههای گیاهی مرتع در شناسایی معرفهای گیاهی مؤثر در سلامت مراتع مناطق خشک و نیمهخشک با بهبود بخشیدن شرایط سطح خاک و همچنین شناخت تأثیر عملیاتهای اصلاحی مدیریتی و تغییرات شرایط طبیعی در سطح مرتع مؤثر است. بدین منظور در منطقۀ نیاتک سیستان نمونهبرداری در سطح چشمانداز که دارای شرایط یکسان بوده و در آن برخی گونه‌های بومی مانند Alhagi camelorum و Salsola rigida و 2 گونۀ Tamarix ramosissima و Haloxylon persicum از طریق بوتهکاری مستقر شده است، انتخاب گردید و اثر این قطعات گیاهی بر ویژگیهای عملکردی اکوسیستم مورد بررسی قرار گرفت. جهت نمونهبرداری 4 ترانسکت 150 متری مستقر شد و با استفاده از مدل LFA سه ویژگی پایداری، نفوذپذیری و چرخۀ عناصر با استفاده از 11 شاخص سطح خاک تعیین گردید. با توجه به نتایج ملاحظه گردید که 2 گونۀ کشت شده دارای عملکرد بالاتری نسبت به گونههای بومی هستند و کلیۀ قطعات با میان قطعات از نظر آماری تفاوت معنیداری دارند. در بین گونههای بومی و مستقر شده گونۀ Tamarix ramosissima دارای ویژگیهای عملکردی بالاتری نسبت به سایر گونهها است. بهطور کلی با توجه به ویژگیهای عملکردی بالاتر در قطعات اکولوژیک کاشته شده، این قطعات به منظور انجام عملیات اصلاحی مراتع مشابه پیشنهاد می‌شود.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70139_54e050fb44bc1b57ea47e90af2caf6a1.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Evaluation of the effect of forest cover on quantitative and qualitative runoff parameters in Chitgar Forest Park Watershed, Tehran ارزیابی اثر پوشش جنگلی بر پارامترهای کمی و کیفی رواناب در حوزۀ آبخیز پارک جنگلی چیتگر تهران 997 1011 70140 10.22059/jrwm.2018.257628.1266 FA اعظم طبرزدی دانشجوی دکتری مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. مقداد جورغلامی دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. علیرضا مقدم نیا دانشیار گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. باریس مجنونیان قراقز استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. پدرام عطارد دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2018 05 16 Many environmental challenges such as stormwater runoff and flood risk, chemical and particulate pollution of urban air, soil and water, the urban heat island, and summer heat waves are exacerbated in urban environments. Runoff from heavy rainfall in many parts of the world lead to erosion, sedimentation and transportation of elements that forest covers is the most important factor in controlling it. In this research, the qualitative and quantitative characteristics of runoff in Chitgar forest park have been investigated. For this purpose, runoff discharge, physicochemical parameters including total suspended solids, total dissolved solids, pH, and chemical parameters including calcium, magnesium, sodium, potassium, nitrate and phosphate were measured and analyzed during three storm events. The results of the present study indicated that the average values of the measured parameters were 1988.3 l / h, 40.64 mg/l, 2064.8 mg/l, 7.75, 2.95 mg/l, 2.23 mg/l, 584.4 mg/l, 5.71 mg/l, 1.36 mg/l, and 0.71 mg / l. Also, the correlation between parameters showed that there was a strong relationship between measured parameters, with the highest correlations between calcium with discharge (0.66) and total dissolved solids (0.69) and sodium with pH (0.7) and total dissolved solids (0.65). Comparison of the results obtained from this study and with those of other studies on water quality status of different rivers indicates that the qualitative pattern of urban runoff and also the relationships among the qualitative parameters of urban runoff are very different from surface runoff of rivers. در چشم انداز شهری، بسیاری از چالش‌های محیط زیستی نظیر رواناب ناشی از آب رگبار و ریسک سیلاب، آلودگی شیمیایی و ذرات معلق هوا، خاک و آب شهری، جزیره گرمایی شهری و امواج حرارتی تابستانه تشدید می‌شوند. رواناب‌های ناشی از بارش‌های شدید در بسیاری از مناطق جهان منجر به سیل، فرسایش، رسوب و حمل عناصر می‌شوند که پوشش گیاهی جنگلی یکی از مهم‌ترین عوامل تعدیل سیلاب و کنترل فرسایش و رسوب است. دراین پژوهش وضعیت کیفی رواناب در پارک جنگلی چیتگر با هدف تعیین الگوی کیفی رواناب پارک جنگلی و اثر پوشش جنگلی برآن، مورد بررسی قرار گرفت و دبی رواناب، پارامترهای فیزیکی و شیمیایی در طی 3 رویداد رگبار (5 دی و 25 بهمن 95 و 15 اردیبهشت 96) مورد اندازه‌گیری و تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که مقادیر میانگین پارامترهای دبی 3/1988 لیتر بر ساعت، کل مواد جامد محلول (TDS) 64/40 میلی‌گرم در لیتر،کل مواد جامد معلق (TSS) 8/ 2064 میلی‌گرم در لیتر ، pH 75/7، کلسیم 95/2 میلی‌گرم در لیتر ،منیزیم 23/2 میلی‌گرم در لیتر، سدیم 4/584 میلی‌گرم در لیتر ، پتاسیم 71/5 میلی‌گرم در لیتر، نیترات 36/1 میلی‌گرم در لیتر و فسفات 71/ 0 میلی‌گرم در لیتر بود. همچنین ارزیابی همبستگی بین پارامترها حاکی از وجود همبستگی زیاد بین پارامترها بود که قوی‌ترین آنها شامل همبستگی بین کلسیم با دبی رواناب (66/0) و کل مواد جامد محلول (69/0)؛ سدیم با pH (71/0) و کل مواد جامد محلول (65/0) بود. بررسی خصوصیات رواناب سه زیر حوضه A (29% پوشش)، B (31% پوشش)و C (24%پوشش) نشان داد که افزایش درصد پوشش موجب کاهش میزان رواناب در بارش‌های سالانه شد. همچنین در اثر بالاتر بودن پوشش گیاهی در زیرحوضه‌های A و B، میزان املاح معلق، املاح کل، سدیم، پتاسیم و کلسیم رواناب کمتر بود. اما در مورد یون‌های نیترات و فسفات احتمالا به دلیل افزایش فعالیت‌های بیولوژیکی در پوشش‌های جنگلی بالاتر، میزان آن در زیرحوضه‌های دارای پوشش 29 و 31 درصد بیشتر از زیرحوضه دارای پوشش 24 درصد بود.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70140_0a4eee06b07e79be9d150a7958dab258.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Institutional Analysis of Drought Management in the Ghareh Chay Watershed in Saveh County: An Application of Social Network Analysis تحلیل نهادی مدیریت خشکسالی در حوزه آبریز رودخانه قره چای شهرستان ساوه: کاربردی از تحلیل شبکه اجتماعی 1013 1027 70141 10.22059/jrwm.2019.264125.1291 FA امیر علم بیگی استادیار دانشکدۀ اقتصاد و توسعۀ کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. محسن ملک لی دانشجوی دکتری دانشکدۀ اقتصاد و توسعۀ کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2018 08 20 The phenomenon of climate change, especially the drought in Iran during the past decades are increasingly on the rise. In this respect the role of institutions and institutional entrepreneurship in areas that suffer from drought are can be used as the perfect solution for the management of drought. The aim of this study was to analyze the institutional management of drought with approach of social network analysis. The statistical research community is smallholder farmers of Saveh town. The dominant statistical method in this study is to measure and extract the total network indexes through the network analysis technique. Based on information obtained from the institutional rankings were determined that the most current information on educational information network two-sided with ministry of agriculture and veterinary. In the context of the flow of information, banks and credit institutions support the centrality of the ranking. In terms of information flow as well as the largest specialized veterinary related role information to current technical and specialized in order to catch up with climate change. The research results show that the different dimensions of social networks effect on the mobilization of resources and on the other hand, the lack of institutional entrepreneurship can damage caused by climate change will intensify. At the end, suggestions are made to improve the management of droughts. پدیدۀ خشکسالی طی دهۀ گذشته در ایران همواره رو به افزایش بوده است. این در حالی است که مدیریت خشکسالی به عنوان رویکردی کاربردی می‌تواند به تخفیف اثرات این پدیده کمک کند. در امر مدیریت خشکسالی، نهادها و کارآفرینی نهادی می‌توانند نقشی اساسی در مناطق دچار خشکسالی ایفا نموده و به عنوان راه حلی مناسب جهت افزایش تاب آوری نسبت به خشکسالی باشند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نهادی مدیریت خشکسالی و با رویکرد تحلیل شبکۀ اجتماعی انجام گرفته است. جامعۀ آماری این پژوهش را کشاورزان خرده مالک شهرستان ساوه تشکیل می‌دهند. روش آماری غالب در پژوهش حاضر جامعه‌ سنجی و استخراج شاخص‏های کل شبکه از طریق تکنیک تحلیل شبکه می‌باشد. بر اساس اطلاعات به دست آمده از رتبه‌بندی نهادی مشخص شد که بیشترین جریان اطلاعاتی در شبکۀ دو وجهی اطلاعات آموزشی با جهاد کشاورزی و دامپزشکی است. در مورد جریان اطلاعات حمایت مالی بانک‌ها و مؤسسات اعتباری از نظر مرکزیت درجه در صدر قرار دارند. از نظر جریان اطلاعات تخصصی دامپزشکی نیز بیشترین نقش مرتبط با جریان‌دهی به اطلاعات فنی و تخصصی در راستای سازگاری با تغییر اقلیم می‌باشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ابعاد مختلف شبکۀ اجتماعی بر روی بسیج منابع اثر می‌گذارد و از سوی دیگر، کارآفرینی نهادی می‌تواند آسیب ناشی از تغییر اقلیم را کاهش دهد. در پایان پیشنهادهایی بر پایۀ یافته‌های پژوهش ارائه شده است.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70141_9ed44c7bea05f721c085a6e61d3b1587.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Utilizing LANDSAT imagery to monitor land-use change and land grabbing to evaluate Human drivers factors in Babol kenar sub-basin, northern Iran. تحلیل نیروهای انسانی محرک در تغییرات کاربری اراضی و مصادیق زمین‌خواری با استفاده از نقشه‏های پوششی و تصاویر ماهواره‏ای (منطقۀ مورد مطالعه: زیر حوزۀ بابلکرود) 1029 1041 70142 10.22059/jrwm.2019.202002.978 FA محمد عموزاد مهدیرجی دانشجوی دکتری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران. غلامعلی جلالی دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران. عباس علیپور استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، ساری، ایران. محمد حسین پاپلی یزدی استاد دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران. Journal Article 2016 02 29 Iranian northern forests have been damaged due to easy accessible, population increase and ets. with human-made in recent decades. Evaluating land-use changes is one of the main method to monitor and manage natural resources. The present study was conducted in Babolakrood sub-basin, Mazandaran province, northern Iran that has estimated to be 14896 hectares, with population to amount to 1521 families containing small villages.We studied land-use change and land grabbing in four periods 1966, 1994, 2003 . 2013 by cover images and LANDSAT imagery. After preparing sub-basin boundary, the process of digital and aerial images was conducted by Microstation, Erdas, ArcGIS and Autocad. Then, area alteration of arable lands, residential places and roads were compared during the four periods. The results have shown that the most area alterations raised in the first period from 1966 to 1994 as conversion of ranges and forests to arable lands. During 1966 to 2013 period, the area of 413 hectares equal to 3 percents (8.8 hectares per year) of ranges and forests reduced to other uses. جنگل‏های شمال کشور در طی سنوات گذشته بهدلیل دسترسی آسان، افزایش جمعیت و غیره توسط دخالت‏های انسانی مورد تعرض قرار گرفته است. بررسی تغییرات کاربری یکی از روش‏های اساسی در مدیریت و ارزیابی منابع طبیعی می‏باشد. تحقیق حاضر، در زیر حوزۀ بابلکرود به مساحت 14896 هکتار اجرا شد. جمعیت منطقه شامل روستاها، آبادی‏های کوچک و برزگ به‏میزان 1521 خانوار می‏باشند. در این تحقیق نقشه‏های 3 دوره سال‏های 1345 – 1373 و 1383، بدواً توسط نرم افزار Micro station تبدیلات لازم و نیز موزائیک‏سازی نقشه‏های مذکور تهیه و بعد از برش مرز حوزه، پردازش آنها در محیط نرم افزار AutoCAD انجام شد. تصاویر ماهواره‏ای land sat مربوط به 2013 پس از اصلاح انجام مراحل ژئورفرنس کردن در نرم‏افزار Erdas به محیط نرم‏افزار Arc GIS و Auto CAD وارد و لایه‏های مربوطه از آن استخراج گردید. سپس روند تغییرات کاربری اراضی و مصادیق زمین‏خواری اراضی ملی از طریق تغییر مساحت اراضی زراعی، اماکن مسکونی و گاوسراهای جدید، احداث جادۀ دسترسی، در هر دوره مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. نتایج به دست آمدۀ تحقیق نشان می‏دهد در دورۀ اول سال 1345 الی 73 بیشترین تغییر کاربری شامل تبدیل عرصۀ جنگل و مرتع به اراضی زراعی است. با توجه به نتایج حاصل تغییرات کاربری در طول دورۀ 47 ساله 1345 الی 1392 سطحی به‏میزان 413 هکتار، حدوداً معادل 3 درصد، از اراضی جنگلی و مرتعی به دیگر کاربری‏ها تبدیل شدند، در نتیجه نرخ تغییر کاربری طی این دوره 8/8 هکتار در سال بدست آمد. نرخ تغییرات تعداد واحد دامداری و دیگر اماکن در جنگل 9 واحد در سال بود.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70142_69a7244d54f1c4079b7f7652136cc825.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Source fingerprinting of aeolian sediments using Monte-Carlo simulation method منشأیابی رسوبات بادی با استفاده از روش شبیه‌سازی مونت‌کارلو 1043 1054 70143 10.22059/jrwm.2018.247408.1197 FA حمید غلامی گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران. محمدرضا مهردادی گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران. مهدی نجفی گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، فارس، ایران. مهدی بی نیاز گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران. Journal Article 2017 12 06 Quantifying source contribution of aeolian sediments is essential to prioritize sources and mitigate wind erosion. The objective of this research is quantifying uncertainty associated with results of sediment fingerprinting method using Monte-Carlo simulation technique in the Sirjan plain. Six sediment samples were collected from the sand sheets and forty source samples consisting Qt (n=13); Qc (n=17); Qsg (n=5); and Dc (n=5) were collected from geological spatial sources in the surrounding area. Concentration of eight geochemical elements were measured in both sample group. A two-stage statistical method including Kruskal Wallis H test and a stepwise discriminant function analysis applied for discriminating of aeolian sediment sources. Based on two-stage statistical method, four geochemical properties consisting Fe, K, Mg and Cu were selected as optimum fingerprints. The Qc and Dc were recognized as dominant sources for aeolian sediments in the study area and also, full uncertainty or full range (0-100%) calculated for some source contributions. Therefore, management activities for mitigation of wind erosion should establish at the Qc and Dc source regions. This technique has great potential for quantifying source contribution of aeolian sediments at other area with active wind erosion. کمی نمودن سهم منابع رسوبات بادی به منظور اولویتبندی آنها و کاهش یا کنترل فرسایش بادی ضروری میباشد. هدف از این تحقیق، کمی نمودن عدمقطعیت سهم منابع رسوبات بادی با استفاده از تکنیک انگشتنگاری و روش شبیهسازی مونتکارلو در دشت سیرجان میباشد. بدین منظور، 46 نمونۀ سطحی شامل 6 نمونۀ پهنههای ماسهای به عنوان منطقۀ رسوب بادی و 40 نمونه از منابع بالقوۀ رسوبات بادی شامل Qt (13=n)، Qc (17=n)، Qsg (5=n) و Dc (5=n) جمعآوری گردید. پس از آمادهسازی نمونهها، غلظت هشت عنصر ژئوشیمیایی به عنوان ردیاب در آزمایشگاه اندازهگیری شد و سپس منابع رسوبات بادی با استفاده از یک فرآیند آماری دو مرحلهای شامل آزمونهای آماری کروسکال‌والیس و آنالیز تحلیل تشخیص گام‌ به‌گام تفکیک شدند. در نهایت، ردیابهای بهینه به عنوان پارامتر ورودی به مدل ترکیبی در نظر گرفته شد و عدم‌ قطعیت مربوط به سهمهای ارائه شده، توسط روش شبیهسازی مونتکارلو محاسبه گردید. نتایج نشان داد که چهار ردیاب Fe، K، Mg و Cu به عنوان ردیاب بهینه انتخاب شدند و کمیسازی سهم منابع با استفاده از این چهار ردیاب انجام گردید. منابع اصلی تأمین‌کنندۀ رسوب برای رسوبات بادی در منطقۀ مورد مطالعه، Qc و Dc شناخته شدند و همچنین عدم‌قطعیت کامل (100٪-0) در سهم برخی منابع محاسبه گردید. بنابراین فعالیتهای مدیریتی به منظور کنترل و تثبیت فرسایش بادی باید در این دو منبع به منظور جلوگیری از برداشت ذرات متمرکز گردد. با توجه به کارایی بالای این روش، استفاده از آن به منظور کمی نمودن سهم منابع رسوبات بادی در سایر مناطق با فرسایش بادی فعال پیشنهاد میگردد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70143_af2ac7c4a11994f084aa557a049a233b.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Effective topographic and climate factors on aboveground net primary production in Hir and Neur rangelands of Ardabil province بررسی تأثیر عوامل محیطی بر تولید اولیة سطح زمین (مطالعة موردی: مراتع هیر- نئور استان اردبیل) 1055 1071 70144 10.22059/jrwm.2019.243061.1170 FA اردوان قربانی دانشیار دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. فرید دادجو کارشناس ارشد مرتعداری، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. مهدی معمری استادیار دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0000-0003-2917-4736 محمود بیدار لرد استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، رشت، گیلان، ایران. Journal Article 2017 10 04 The purpose of this study is to investigate the relationships between aboveground net primary production (ANPP) and environmental factors (such as elevation above sea level, slope, aspect, compound topographic index, seasonal and annual precipitation, seasonal and annual temperature) which was carried out in the rangelands of Hir and Neur in Ardebil province. Initially, considering the vegetation types and different classes of environmental factors, at the maximum vegetative growth stage, using one square meter plot with clipping and weighing (harvesting) method ANPP was estimated. Using digital elevation model (DEM) map, the maps of slope, aspect, elevation classes and topographic index were extracted. In addition, using gradient equations (calculated from the study areas stations) the seasonal and annual precipitation and temperature maps were extracted. One-way analysis of variance (ANOVA) was used to evaluate the factors between different sites. Then, to determine the most important environmental factors affecting on the ANPP changes, the principal component analysis (PCA) was used. Also, the ANPP map prepared using regression equation in GIS. The results showed that the variables are significantly different in sampling sites (P<0.01). The results of PCA indicated that the components of one (include annual precipitation, annual temperature, elevation) and two (include slope) with 76.10% had the most effect on ANPP. Also, ANPP map prepared using the extracted regression equation and the accuracy of the map was 0.71, which indicates the validity of the model. هدف این تحقیق بررسی ارتباط بین تولید اولیة سطح زمین (تولید اندام‌های هوایی تمام گیاهان مرتعی بدون توجه به خوشخوراکی) و عوامل محیطی (ارتفاع از سطح دریا، شیب دامنه، جهات دامنه، شاخص توپوگرافی، بارندگی فصلی و سالیانه و دمای فصلی و سالیانه) در مراتع هیر- نئور استان اردبیل بود. ابتدا با در نظر گرفتن تیپ‌های گیاهی و عوامل محیطی، تولید اولیة سطح زمین در مرحلة اوج رویش گیاهان با استفاده از پلات‌های یک متر مربعی (330 پلات) به روش تصادفی-سیستماتیک و قطع و توزین برداشت شد. با استفاده از نقشه‌های با مقیاس 1:25000، مدل رقومی ارتفاع، نقشه‌های شیب، جهت، طبقات ارتفاعی و شاخص توپوگرافی استخراج شد. نقشه‌های دما و بارندگی فصلی و سالیانه نیز با استفاده از معادله‌های گرادیان‌ استخراج شده با استفاده از ایستگاه‌های همجوار (اردبیل، سرعین، خلخال و کوثر) منطقه تهیه شد. برای بررسی معنی‌داری تولید اولیة سطح زمین در طبقات مختلف عوامل محیطی از تجزیه واریانس یک‌طرفه استفاده شد. سپس برای تعیین مهمترین عوامل محیطی مؤثر از تجزیه به مؤلفه‌های اصلی استفاده شد. نقشة تولید اولیة سطح زمین نیز با استفاده از معادلة رگرسیون درجه دو استخراج شده، در GIS تهیه شد. نتایج نشان داد که تولید اولیة سطح زمین با عوامل ارتفاع و بارندگی رابطة مستقیم و با دما رابطة عکس دارد. همچنین بیشترین تولید اولیة سطح زمین در جهت غربی ثبت شد. نتایج تجزیه به مؤلفه‌های اصلی نشان داد مؤلفه‌های اول (شامل بارندگی و دمای سالیانه، ارتفاع از سطح دریا) و مؤلفة دوم (شامل شیب) با 10/76 درصد بیشترین تأثیر را بر روی تولید اولیة سطح زمین دارند. همچنین نقشة تولید اولیة سطح زمین تهیه و صحت نقشه برابر با 54/0 به‌دست آمد که نشانگر اعتبار مدل است. از یافته‌های این تحقیق می‌توان در مدیریت مراتع برای ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضای تولید اولیة سطح زمین و توازن کربن استفاده کرد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70144_b8735c4b896c620808ae6a3904e10ab9.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Investigation of factors affecting landslide and their susceptibility zoning in Latyan catchment. بررسی عوامل موثر بر زمین لغزش و پهنه بندی حساسیت آن درحوزه آبخیز لتیان 1073 1083 70145 10.22059/jrwm.2019.235737.1141 FA اصغر کوه پیما دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، کرج، ایران. سادات فیض نیا استاد دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2017 06 15 Landslide causes many social and economic losses in many parts of the world every year. These losses can be greatly reduced by using appropriate management measures such as mapping landslide susceptibility mapping in the basin. The aim of this study is landslide susceptibility mapping using Mahalanobis distance in the Latyan catchment. First, a total of 208 cases of landslides identificated and geo-referenced using geographic information systems based on an interpretation of aerial photographs and extensive field surveys and provided a landslide inventory map. The map of 12 factors, including rainfall, land use, distance to fault, distance from river, distance from road, lithology, altitude, slope, aspect, plan curvature, Peak Ground Acceleration and topographic wetness index as the most important factors in landslides was prepared. Then the correlating each factor and the landslide was examined. Finally landslide susceptibility zoning map was provided based on the Mahalanobis distance in Latyan catchment. To evaluate the results, the ROC and chi-square tests were used. The results show more than 80 % of the catchment located in range of high and very high susceptibility classes and need to suitable management operations. AUC index (area under the curve ROC) for this model is achieved to 0.896 or 89.6% which represent capability and high accuracy. Chi-square test results also reflect the proper separation of landslide susceptibility classes by model. زمین لغزش هر ساله در نقاط مختلف جهان سبب زیانهای اقتصادی و اجتماعی بسیاری میشود. این زیان ها میتواند با استفاده از اقدامات مدیریتی مناسب مانند تهیۀ نقشههای پهنهبندی حساسیت زمین لغزش در حوضه تا حد زیادی کاهش یابد. ﻫﺪﻑ ﺍﺯ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺣﺎﺿﺮ ﭘﻬﻨﻪﺑﻨﺪﻱ حساسیت ﺯﻣﻴﻦ ﻟﻐـﺰﺵ ﺑـﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ روش فاصلۀ ماهالانوبیس در حوزۀ لتیان ﺍﺳﺖ. ابتدا بر اساس تفسیر عکسهای هوایی و بازدیدهای میدانی گسترده تعداد 208 مورد زمین لغزش شناسایی و با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی زمین مرجع شده و نقشۀ پراکنش زمین لغزشهای حوضه بهدست آمد. سپس نقشۀ 12 عامل مؤثر که شامل بارش، کاربری اراضی، فاصله از گسل، فاصله از آبراهه، فاصله از جاده، سنگشناسی، ارتفاع، درصد شیب، جهت شیب، شاخص انحنای عرضی دامنه، حداکثر شتاب افقی زلزله و شاخص رطوبت توپوگرافیکی به عنوان مهمترین عوامل مؤثر در وقوع زمینلغزش تهیه شد و ارتباط هریک از عوامل و نقاط لغزشی مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت نقشۀ پهنهبندی حساسیت زمین لغزش حوزۀ آبخیز لتیان بر اساس مدل فاصلۀ ماهالانوبیس بهدست آمد. برای ارزیابی نتایج نیز از آزمونهای ROC و کای اسکوئر استفاده شد. نتایج نشان داد بیش از 80 درصد حوضه در محدودۀ کلاس خطر زیاد و خیلی زیاد حساسیت قرار گرفته است. شاخص AUC (مساحت زیر منحنی ROC) برای این مدل برابر 896/0 یا 6/89 % بهدست آمده که نشان دهندۀ قابلیت و دقت بالای مدل است. همچنین نتایج آزمون کای اسکوئر بیانگر تفکیک مناسب کلاسهای حساسیت زمین لغزش توسط مدل میباشد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70145_d59a42f803214f95079568958d2aede1.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Investigation the management of shepherds in the distribution of livestock in the rangeland and its compliance with the grazing suitability map بررسی مدیریت چوپان در پراکنش دام در مرتع و میزان تطابق آن با نقشۀ شایستگی چرای دام 1085 1098 70146 10.22059/jrwm.2018.227316.1100 FA جواد معتمدی (ترکان) دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. حسین ارزانی استاد دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. مرتضی مفیدی دانش آموختۀ دکتری علوم مرتع، محقق و مدرس دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، آذریایجان غربی، ایران. اسماعیل شیدای کرکج استادیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، آذربایجان غربی، ایران. سحر بابایی دانش آموختۀ دکتری علوم آبخیزداری، دانشکدۀ منابع و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. Journal Article 2017 02 09 The role of shepherds in maintaining, managing and distributing livestock in rangelands is very important. Flock guidance plays a major role in the distribution of grazing and livestock performance in rangelands. Therefore, it is necessary to evaluate the existing spatial system and it is clear to what extent livestock are given in appropriate places according to ecological criteria and indices. The present study was conducted to evaluate the role of shepherds in herding and distribution of livestock (sheep) and its adaptation to rangeland suitability map. Record of movement of livestock in different months of the grazing season by GPS and its adaptation to rangeland suitability map which is led by shepherds in areas where the limitations of forage production and sometimes, the sensitivity of soil to erosion, have little value for why. Therefore, the hypothesis of the study that shepherd does not play an effective role in the distribution of livestock on the basis of rangeland merit is confirmed and given that shepherds have given the animals in places where they have little merit for why, it is concluded that the spatial system in the rangelands of the region is not efficient. Therefore, the use of new technologies such as GPS and electrical fences along with native knowledge in order to properly control the herd and reduce the burden of livestock grazing in the areas that are not based on ecological criteria and indicators, do not have the necessary merit, is suggested. نقش چوپان در نگهداری، مدیریت و پراکنش دام در مراتع، بسیار با اهمیت است. هدایت گله، نقش اساسی در پراکنش چرا و عملکرد مطلوب دام در مرتع دارد. از اینرو ضرورت دارد سیستم شبانی موجود، مورد ارزیابی قرار گیرد و مشخص گردد که دامها تا چه حد مطابق معیارها و شاخصهای اکولوژیک، در مکانهای شایسته، چرا داده میشوند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی نقش چوپان در هدایت گله و پراکنش دام (گوسفند) و تطابق آن با نقشۀ شایستگی مرتع انجام شد. ثبت حرکت دامها در ماههای مختلف فصل چرا توسط GPS و انطباق آن با نقشۀ شایستگی مرتع، نشان داد که هدایت دام توسط چوپان، در مساحتهایی صورت گرفته که بهواسطۀ محدودیت تولید علوفه و بعضاً حساسیت خاک به فرسایش، از شایستگی کمی برای چرا برخوردار است. از اینرو فرضیۀ پژوهش مبنی بر اینکه چوپان نقش مؤثری در پراکنش دام بر اساس شایستگی مرتع ندارد، تأیید میشود و با توجه به اینکه چوپان، دامها را در مکانهایی چرا داده است که شایستگی کمی برای چرا دارند، نتیجه گرفته میشود که سیستم شبانی موجود در مراتع منطقه، کارآمد نمیباشد. از اینرو استفاده از تکنولوژیهای جدید نظیر GPS و حصارهای الکتریکی در کنار دانش بومی بهمنظور هدایت مناسب گله و کاهش فشار چرای دام در محدودههایی که بر مبنای معیارها و شاخصهای اکولوژیک، شایستگی لازم برای چرا را ندارند، پیشنهاد میشود.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70146_bcfbd013669b1b59157fb685340a99c6.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Forage quality change of camel's feeding plant in the Maranjab desert تغییر کیفیت علوفه گونه های مورد چرای شتر در منطقه مرنجاب 1099 1109 70147 10.22059/jrwm.2018.264225.1292 FA حمید رضا ناصری استادیار مرکز تحقیقات بین‌المللی بیابان، دانشگاه تهران، کرج، ایران ناطق لشکری صنمی دانشجوی دکتری علوم مرتع، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران. سید علی صادقی سنگدهی دانشجوی دکتری علوم مرتع، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران. Journal Article 2018 08 22 In order to provide animal’s nutritional requirements and production of animal protein, it is necessary to adjust the balanced diet and the correct nutrition plan., which is based on proper understanding of food and this is possible through the analysis of nutrients. This research aimed to study and compare of forage quality in seven species that are grazing by camel including: Nitraria schoberi , Smirnovia iranica , Seidlitzia rosmarinous , Stipagrostis plumosa, Astragalus squarrosus, Alhaji persarum and Zygophyllum eichwaldii conducted in two stages of vegetative growth at Maranjab desert rangelands. For this purpose, the indices of dry matter (DM), Crude Protein (CP), Dry Matter Digestibility (DMD), Acid Detergent Fiber (ADF), Metabolic Energy (ME), Nitrogen (N), Phosphorus (P), Potassium (K) and Sodium (Na) were subjected to chemical analysis. The results showed that the forage quality indices between the species and phonological stages were significantly different (P<0.01). In all species, as the growth stages and plant maturity progressed, the amount of crude protein, metabolic energy and phosphorus were decreased and the amount of dry matter and ADF were increased. While N. shoberi had the highest amount of crude protein (26.51) in vegetative growth stage, S. rosmarinous showed the lowest protein (3.91) at seeding stage. In addition to, with regard to both phonological stages, while the highest dry matter digestibility, metabolic energy, potassium and sodium were found in S. rosmarinous species, the highest amount of crude protein, nitrogen and phosphorus was observed in S. iranica species. به منظور تأمین احتیاجات غذایی حیوانات و تولید پروتئین حیوانی، نیاز به تنظیم جیرۀ متعادل و برنامۀ غذایی صحیحی میباشد که این موضوع خود بر پایۀ شناخت درستی از مواد غذایی علوفه استوار بوده و از طریق تجزیه و تعیین مواد مغذی امکانپذیر است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و مقایسۀ کیفیت علوفۀ 7 گونۀ گیاهی مورد چرای شتر شامل Nitraria schoberi، Smirnovia iranica، Seidlitzia rosmarinous، Stipagrostis plumosa، Astragalus squarrosus، Alhaji persarum و Zygophyllum eichwaldii، در مراتع کویر مرنجاب در دو مرحلۀ رشد رویشی و بذردهی انجام شد. به این منظور شاخصهای پروتئین خام، انرژی متابولیسمی، مادۀ خشک، مادۀ خشک قابلهضم، دیوارۀ سلولی عاری از همیسلولز، فسفر، پتاسیم، نیتروژن و سدیم تحت تجزیۀ شیمیایی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اثر شاخصهای کیفیت علوفه در بین هر کدام از 7 گونه و همچنین مراحل فنولوژیکی از نظر آماری اختلاف معنیدار در سطح 1 درصد داشتند. در همۀ گونهها با پیشرفت مراحل رشد و بلوغ گیاه، از میزان پروتئین خام، انرژی متابولیسمی و فسفر کاسته و بر میزان مادۀ خشک و دیوارۀ سلولی عاری از همیسلولز افزوده شد. گونۀ قرهداغ (N. schoberi) بیشترین میزان پروتئین خام (51/26) را در مرحلۀ رشد رویشی و گونۀ اشنان (S. rosmarinous) کمترین پروتئین (91/3) را در مرحلۀ بذردهی داشتند. همچنین در هر دو مرحلۀ فنولوژیکی، بیشترین میزان هضمپذیری مادۀ خشک، انرژی متابولیسمی، پتاسیم و سدیم در گونۀ اشنان وجود داشت و بیشترین میزان پروتئین خام، نیتروژن و فسفر در گونۀ دمگاوی (S. iranica) مشاهده شد.

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70147_331c50f6bbce3818aa72115c238e35c7.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Effect of Geographical aspect's on Functional Potential and soil surface indicators in Summer Rangelands (Case Study: Chhar-Bagh Summer Rangeland, Golestan province) تأثیر جهت شیب بر عملکرد و شاخص‌های سطحی خاک در مراتع ییلاقی (مطالعة موردی: مراتع ییلاقی چهارباغ استان گلستان) 1111 1121 70148 10.22059/jrwm.2019.263357.1287 FA رضا یاری استادیار دانشکدة کشاورزی، دانشگاه بیرجند، خراسان جنوبی، ایران. اسفندیار جهانتاب استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فسا، فارس، ایران. غلامعلی حشمتی استاد گروه مرتعداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گرگان، گرگان، ایران. Journal Article 2018 08 05 Given the importance of having data on vegetation and soil in different geographical aspect, the aim of this study is the assessment the geographical aspect's impact on Functional Potential and soil surface indicators in Chhar-Bagh Summer Rangeland, Golestan province. For the study used the method Landscape Function Analysis (LFA) and main Geographical aspect. For this purpose, in the four main geographical aspect, three transects 100,m were established and along the transects type, length and width patches and interpatches were measured. To calculate the Functional Potential (Soil Stability, Infiltration and Nutrient Cycling and and Vegetation Organization Index). To investigate the functional significance potential of SAS Software and ANOVA, for mean potential functional classification of Duncan Test used. To investigate the soil surface along each transect, 5 plots and 11 indicators way quality and using the scoring tables and to check the normality of the data, the Kolmogorov-Smirnov test was used. To investigate the significance Kruskal-Wallis nonparametric test and classification of soil surface indicators grouped Duncan test was used. The results showed a significant difference between the functional potential in different geographical aspects (P> 0.05), So that the highest percentage of functional potential to the north and lowest in the East was estimated. Vegetation organization index for geographical aspects North, South, East and west were respectively 0.53, 0.43, 0.38 and 0.51. The results showed that except cryptogam cover and Micro-topography indexes, all indicators were significant in different geographical aspects (P> 0.05). با توجه به اهمیت داشتن اطلاعات پوشش گیاهی و خاک در جهات مختلف شیب، هدف از تحقیق حاضر ارزیابی تأثیر جهت شیب بر پتانسیلهای عملکردی و شاخصهای سطحی خاک در مراتع ییلاقی چهارباغ استان گلستان میباشد. جهت این بررسی از روش تحلیل عملکرد چشمانداز (LFA[1]) و در جهات اصلی شیب استفاده شد. بدین منظور در چهار جهت اصلی سه ترانسکت 100 متری با فواصل مشخص مستقر و در طول ترانسکتها نوع، طول و عرض لکهها و فاصلة بینلکهای اندازهگیری شد. جهت محاسبة پتانسیلهای عملکردی (پایداری، نفوذپذیری، چرخة موادغذایی و شاخص نظامیافتگی پوشش گیاهی) در جهات مختلف شیب با استفاده از 11 شاخص سطح خاک از دستورالعمل Excel, LFA استفاده شد. جهت بررسی معناداری پتانسیلهای عملکردی از نرمافزار SAS و آزمون تجزیة واریانس و برای طبقهبندی میانگین پتانسیلهای عملکردی از آزمون گروهبندی دانکن استفاده شد. برای بررسی شاخصهای سطحی خاک در امتداد هر ترانسکت (100متر)، 5 پلات مستقر و 11 شاخص به صورت کیفی و با استفاده از جداول مربوطه امتیازدهی و برای بررسی نرمالبودن دادهها از آزمون کلموگروف-اسمیرنوف استفاده شد. جهت بررسی معناداری خصوصیات سطحی خاک از آزمون غیرپارامتری کروسکال والیس و طبقهبندی شاخصها از آزمون گروهبندی دانکن استفاده شد. نتایج نشان داد پتانسیلهای عملکردی در جهات مختلف دارای اختلاف معنادار است (05/0>P)، بهطوری که بیشترین درصد پتانسیلهای عملکردی در جهت شمال و کمترین مقدار آن در جهت شرق برآورد شد. شاخص نظامیافتگی پوشش گیاهی برای جهات شمال، جنوب، شرق و غرب به ترتیب 53/0، 43/0، 38/0 و 51/0 برآورد شد. همچنین نتایج نشان داد به جز شاخصهای پوشش کریپتوگام و میکروتوپوگرافی، تمامی شاخصهای مورد بررسی در جهات مختلف دارای اختلاف معنادار میباشند (05/0>P). نتایج تحقیق حاضر حاکی از تأثیر جهت بر خصوصیات پوشش گیاهی و خاک جهت اعمال مدیریت صحیح و بهینه میباشد. همچنین جهت دامنهها میتواند تأثیر مهمی بر پتانسیلهای عملکردی اکوسیستم مرتعی داشته باشد. [1] - Landscape Function Analysis

https://jrwm.ut.ac.ir/article_70148_eea419fab90aed4909f8f4ac51c600ac.pdf

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری 5044-2008 71 4 2019 02 20 Abstracts چکیده‌های انگلیسی 79670 10.22059/jrwm.2019.79670 FA Journal Article 2021 02 01 https://jrwm.ut.ac.ir/article_79670_625edf00b551e6d1053b50477e8e080a.pdf