لیلا محمودزاده؛ پژمان طهماسبی؛ عطاالله ابراهیمی؛ سمانه سادات محزونی کچپی
چکیده
با توجه به تغییرات گسترده در تنوع زیستی و اهمیت حیاتی آن در حفظ پایداری و عملکرد اکوسیستمها، ارزیابی دقیق و مستمر شاخصهای تنوع گیاهی امری ضروری است. از آنجا که نمونهبرداریهای میدانی بهدلیل محدودیتهای زمانی، مکانی و اقتصادی در بسیاری از مناطق دشوار و پرهزینه است، استفاده از دادههای سنجش از دور بهعنوان منبعی قابل اتکا، ...
بیشتر
با توجه به تغییرات گسترده در تنوع زیستی و اهمیت حیاتی آن در حفظ پایداری و عملکرد اکوسیستمها، ارزیابی دقیق و مستمر شاخصهای تنوع گیاهی امری ضروری است. از آنجا که نمونهبرداریهای میدانی بهدلیل محدودیتهای زمانی، مکانی و اقتصادی در بسیاری از مناطق دشوار و پرهزینه است، استفاده از دادههای سنجش از دور بهعنوان منبعی قابل اتکا، کارآمد و مقرون بهصرفه برای بررسی و پایش تنوع زیستی مورد توجه فزایندهای قرار گرفته است. هدف این پژوهش، ارزیابی قابلیت دادههای ماهوارهای سنتینل- 2 در برآورد شاخصهای تنوع زیستی گیاهی در مراتع نیمهاستپی است. برای این منظور، ۸ سایت نمونهبرداری با در نظر گرفتن شرایط مدیریتی، پوشش گیاهی و ویژگیهای اکولوژیکی انتخاب شد و در هر سایت سه ماکروپلات به ابعاد 30*30 مترمربعی مستقر گردید. نمونهبرداری از پوشش گیاهی به روش تصادفی- سیستماتیک و با استفاده از پلاتهای 2*2 مترمربعی در امتداد سه ترانسکت انجام گرفت. پس از محاسبه شاخصهای تنوع گیاهی شامل تنوع آلفا، بتا و عملکرد، رابطه میان آنها و شاخصهای پوشش گیاهی حاصل از دادههای سنتینل- 2 مورد بررسی و تحلیل آماری قرار گرفت. تحلیل دادهها با استفاده از روشهای رگرسیون خطی و آزمون همبستگی در محیط نرمافزار R انجام شد. نتایج بهطور مشخص نشان میدهد که شاخصهای پوشش گیاهی مشتق از تصاویر ماهوارهای سنتینل- 2 قادر به پیشبینی مؤلفههای مختلف تنوع زیستی مراتع نیمهاستپی هستند. شاخص EVI بیشترین همبستگی را با تنوع آلفا (R2=0.20, P-value=0.02) و تنوع عملکردی (غنای عملکردی) (R2=0.34, P-value=0.001) نشان داد، درحالیکه شاخص NDVI بیشترین همبستگی را با تنوع بتا (شاخص شباهت و فاصله Bray-curtis) (R2=0.21, P-value=0.01) داشت. شاخصهای دیگر مانند MSAVI2، AVI و SAVI نیز همبستگی مثبت و معنیدار با مؤلفههای مختلف تنوع نشان دادند، هرچند ضریب همبستگی آنها نسبت به شاخصهای اصلی کمتر بود.
سمانه سادات محزونی کچپی؛ پژمان طهماسبی؛ عطاالله ابراهیمی؛ محمد حسن جوری؛ محسن فعال فیض آبادی؛ رضا امیدی پور
چکیده
فرآیندهای اکولوژیکی موجود در مقیاسهای متفاوت منجر به ایجاد ناهمگنی در سیمای سرزمین شده، موجب تکهتکه شدن و از همگسیختگی ساختارهای سیمای سرزمین میشوند، در نتیجه موجب تغییرات در خصوصیات تنوع گونهای و عملکردی میگردند. لذا هدف از این تحقیق، کمی نمودن خصوصیات لکهها و کلاسهای تشکیلدهنده سیمای سرزمین و تاثیر آنها بر شاخصهای ...
بیشتر
فرآیندهای اکولوژیکی موجود در مقیاسهای متفاوت منجر به ایجاد ناهمگنی در سیمای سرزمین شده، موجب تکهتکه شدن و از همگسیختگی ساختارهای سیمای سرزمین میشوند، در نتیجه موجب تغییرات در خصوصیات تنوع گونهای و عملکردی میگردند. لذا هدف از این تحقیق، کمی نمودن خصوصیات لکهها و کلاسهای تشکیلدهنده سیمای سرزمین و تاثیر آنها بر شاخصهای تنوع گونهای و عملکردی است. بدین منظور در یکی از مراتع نیمهاستپی چهارمحال و بختیاری که ساختار طبیعی سیمای سرزمین باعث ایجاد لکههای متنوع در هفت کلاس متفاوت از نظر جامعه گیاهی شده است نمونهبرداری انجام گرفت. در هر کلاس، بهطور تصادفی لکههای مختلف جهت نمونهبرداری انتخاب شدند. سپس در هر لکه 5 الی 10 ماکروپلات 30*30 مترمربعی بهطور تصادفی- سیستماتیک مستقر شد و نمونهبرداری از پوشش تاجی با استفاده از 3 پلات 2*2 مترمربعی انجام شد و ویژگیهای گیاهی مبتنی بر خصوصیات عملکردی سیستم اندازهگیری شد. تجزیه و تحلیل شاخصهای تنوع تاکسونومیک، تنوع عملکرد و تنوع بتای عملکرد با استفاده از بستههای آماری "Vegan"، "FD"و "betapart" در نرمافزار R صورت گرفت. کمیسازی متریکهای سیمای سرزمین با استفاده از نرمافزار Fragstats انجام شد. در نهایت، روابط بین شاخصهای تنوع و متریکهای سیمای سرزمین با استفاده از رگرسیون خطی مورد آنالیز قرار گرفت. نتایج در سطح لکه نشان داد، رابطه منفی و معنیداری بین متریک شکل با شاخصهای تنوع عملکرد نظیر میانگین وزنی نیتروژن برگ و میانگین وزنی سطح ویژه برگ مشاهده شد. نتایج در سطح کلاس بیانگر تاثیرپذیری مثبت شاخص یکنواختی عملکرد از متریک تراکم حاشیه و همچنین تنوع بتای عملکرد از متریک غنای لکه میباشد.
