نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

2 استادیار، گروه جغرافیا، دانشگاه مازندران، بابلسر

3 استادیار، گروه منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور

4 کارشناس ارشد آزمایشگاه خاک، دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس

چکیده

فرسایش گالی یکی از مخرب‌ترین انواع فرسایش آبی است و به‌عنوان فرایندی مهم در تخریب خاک است که در برخی موارد موجب گسترش و عمیق شدن کانال‌ها می‌شود. محدوده مورد مطالعه در البرزشمالی، استان مازندران و شهرستان نوشهر (زیرحوضه فیروزکلا، حوضه کجور) قرار گرفته است. این مقاله مورفومتری گالی را در ارتباط با ویژگی‏های فیزیکی و شیمیایی خاک بررسی می‌کند. مورفومتری گالی‌ها مانند عرض، عمق و شیب بر روی زمین تعیین شد. ویژگی‏های فیزیکی و شیمیایی خاک مانند تبادل کاتیون، کربن آلی و غیرآلی، اسیدیته و بافت خاک در آزمایشگاه مشخص گردید. آنالیز داده‌ها بوسیله تحلیل رگرسیون چندگانه آنالیز تطبیق قوس‌گیری شده (DCA) انجام شد. آنالیز DCA نشان می‌دهد که عرض و شیب گالی با کربن آلی و مقدار رس رابطه منفی و با مقدار pH رابطه مثبت دارد. از این‌رو انتظار می‌رود که با کاهش مقدار کربن آلی و رس و افزایش pH عرض گالی‌ها افزایش یابد. همچنین با افزایش تبادل کاتیونی و کاهش آهک، عمق و نسبت عرض به عمق گالی‌ها بیشتر شود. 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analysis of Gully Morphometery in Relation with Physical and Chemical Characteristics of Soil in Kojur, Noushar, Mazandaran Province

نویسندگان [English]

  • Mohammad Mahdi Hoseinzadeh 1
  • Reza Esmaili 2
  • Mohammad Hasan Jouri 3
  • Samaneh Pourkalhor 4

1 Associate pro. Faculty of Earth Science, Shahid Beheshti University, Tehran, I.R.IAN

2 Assistant Prof. Department of Geography, University of Mazandaran, Babolsar, I.R.IAN

3 Assistant Prof. Department of Natural Resource, Islamic Azad University, Nour branch, I.R.IAN

4 Expert of Soil Laboratory, Islamic Azad University, Chalos Branch, I.R.IAN

چکیده [English]

Gully erosion is one of the most destructive types of hydraulic erosion and an important process in
soil destruction that in some cases creates long, vast, deep canals. Study area was located in the
northeastern Alborz, Mazandaran province and Nowshar County (Firozkola subbasin a portion of
Kojur watershed). This paper examines gully morphometery in relation with physical and chemical
characteristics of soil. The morphometery of gullies such as width, depth and slope were determined
in field. Physical and chemical properties of soil such as exchange cation (EC), organic and
inorganic carbon, soil acidity and soil texture were determined in the laboratory. Data analyses were
performed by Detrended correspondence analysis (DCA). The DCA analysis indicated that the
width and slope are correlated with OC and clay negatively but they have positive correlation with
pH. Hence, it's expected that following reduction of OC and clay and an increase in PH, gully width
boosts. Besides, if EC increases and CaCO3 decreases, depth and w/d ratio of gully will increase.

کلیدواژه‌ها [English]

  • DCA analysis
  • Gully erosion
  • Morphometery
  • Kojur