مقایسۀ کارایی مدل‌های درختی M5 و برنامه‌ریزی ژنتیک در تخمین بار رسوب معلق رودخانه‌ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار سازه‌های آبی، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی خوزستان، ایران

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد سازه‌های آبی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی خوزستان

چکیده

برآورد بار رسوب معلق یکی از مهم­ترین و پیچیده­ترین بحث­های هیدرولیک رسوب و مهندسی رودخانه به­حساب می­آید. بر همین اساس روش­های متعددی جهت برآورد بار معلق رسوب ارائه شده که با توجه به تجربی بودن این روش­ها، دقت پایینی داشته و نتایج روش­های مختلف تفاوت زیادی با یکدیگر دارند. امروزه با پیشرفت علوم رایانه‌ای الگوریتم‌های متنوعی ابداع شده که از آن جمله می‌توان به الگوریتم­های درختی اشاره کرد. در تحقیق حاضر ضمن بررسی روش منحنی سنجۀ رسوب، از الگوریتم درختی M5 و برنامه‌ریزی ژنتیک(GP)به‌عنوان روش‌های نوین جهت برآورد بار معلق رسوب استفاده شده است. اطلاعات مورد استفاده شامل دبی جریان آب و دبی رسوب مربوط به پنج ایستگاه آب­سنجی بهبهان و چم‌نظام بر روی رودخانۀ مارون، جوکنک بر روی رودخانۀ الله و مشراگه و شادگان بر روی رودخانۀ جراحی در استان خوزستان است. در تمامی ایستگاه­ها دقت دو مدل درختی از منحنی سنجۀ رسوب بیشتر بوده و مقدار مجموع مربعات خطا در تمامی ایستگاه­ها جهت مدل M5 به میزان 7 الی 41 درصد نسبت به منحنی سنجۀ رسوب کمتر محاسبه شده است. علاوه بر این، نتایج این تحقیق نشان­دهندۀ نزدیکی کارایی دو روش M5 و GP است که با توجه به ساختار ساده و مفهومی مدل M5 این روش به‌عنوان روش مناسب جهت برآورد بار معلق رسوب انتخاب گردید.

کلیدواژه‌ها