مقایسۀ تأثیر سه گونة چوبی Daphne mezerum، Amygdalus scopaia و Ebenus stellata بر تولید، تنوع و غنای علفی‌های زیراشکوب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران.

2 دانشیار گروه مرتعداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران.

3 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد، ایران.

چکیده

مطالعۀ اثر گونه­های بوته­ای بر تولید، تنوع و غنای علفی­های زیراشکوب به­ویژه در مناطق خشک و نیمه­خشک جهت مدیریت مطلوب این اکوسیستم­ها ضروری است. بدین منظور مراتع منطقۀ چنارناز شهرستان خاتم واقع در استان یزد انتخاب و سپس با استقرار پلات­های 5/0 × 5/0 متر، نمونه­برداری پوشش گیاهی در 15 سایت از زیر تاج سه گونة چوبی Daphne mezerum، Amygdalus scoparia و Ebenus stellata که در شرایط یکسان توپوگرافی در کنار یکدیگر رشد کرده بودند، انجام شد. در هر پلات، درصد پوشش گونه­های گیاهی تخمین زده شد و تولید به روش قطع و توزین به­دست آمد. همچنین شاخص­های تنوع و غنای گونه­ای با معرفی درصد پوشش گونه­های زیراشکوب به نرم افزار  Pastاحتساب شد. نتایج نشان داد بیشترین مقدار تنوع شانون­وینر و سیمپسون در زیراشکوب
A. scoparia (به ترتیب معادل 07/2 و 80/0) و کمترین مقدار در زیر اشکوب  E. stellata (به ترتیب برابر10/1 و 55/0) به­دست آمد. همچنین بیشترین مقدار غنا (منهنینگ و مارگالف) در زیراشکوب گونه­های  A .scopariaو D. mezerum با میانگین (90/4 و 43/3) و (25/4 و 12/3) به­دست آمد، در حالی­که بیشترین مقدار تولید در زیراشکوب  E. stellata (76/64 گرم بر متر مربع)  مشاهده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که گونه­های چوبی مختلف اثرات مطلوب اما متفاوت بر گونه­های علفی زیراشکوب دارند به­طوری­که گونه­های
A. scopariaو D. mezerum تأثیر معنی­داری در افزایش شاخص­های تنوع گیاهی و گونة E. stellata نقش مؤثری در افزایش تولید گیاهان زیراشکوب خود داشت؛ بنابراین بر حفظ همۀ گونه­های چوبی در منطقه تأکید می­گردد.

کلیدواژه‌ها