بهینه‌سازی شکل و اندازة واحدهای نمونه برای افزایش دقت و صحت برآورد تراکم گون خاردار (Astragalus verus) در مراتع مایان مشهد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مرتع‌داری، دانشکدة منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری،دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست،دانشگاه فردوسی مشهد

3 مربی گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد

4 استاد مدعو، دانشکدة منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

چون اندازه‏گیری تراکم گیاهان، اغلب، به کمک پلات و در اکثر موارد به روش شمارش پایه‏ها صورت می‏گیرد، اندازه و شکل پلات از نخستین مواردی است که باید دربارة آن تصمیم‌گیری شود. در این تحقیق اثر اشکال و سطوح مختلف پلات بر دقت و صحت نمونه‏گیری به ‏منظور برآورد تراکم گیاه گون خاردار‌ـ که یکی از گونه‏های غالب در منطقه و دارای پایه‏های مجزا از هم است‌ـ در منطقة مایان مشهد بررسی شد. اشکال مختلف پلات به ترتیب مربع، مستطیل پهن، مستطیل کشیده و سطوح مختلف پلات 1، 2، 4، و 8 متر مربع درنظر گرفته شد. در مجموع، 3×4 نوع پلات (تیمار) بررسی شد. در این تحقیق مختصات هر یک از پایه‏های گون خاردار و مرز منطقه مطالعه و با دوربین دیجیتال برداشت شد و به کمک نرم‌افزارR  نقشة دیجیتال پراکنش گون‏ در منطقة مورد نظر رسم شد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده در این پژوهش، پلات مستطیل کشیده 5/0×8 متر بیشترین دقت و صحت را دارا بود و پلات بهینه انتخاب شد. در نهایت، می‌توان نتیجه گرفت که به منظور صرفه‌جویی در وقت و هزینه جهت نمونه‌برداری در عرصه، استفاده از روش مکان‌یابی پایه‌های گیاهی و کاربرد نرم‌افزار R می‌تواند روش مناسبی برای برآورد تراکم گیاهان بوته‌ای باشد و می‌توان از پلات‏های بهینه در این پژوهش برای بوته‌زارهای مشابه استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


 

 

[1] Baranian, E., Basiri, M., Bashari, H. and Tarkesh, M. (2011). Investigate the pattern of distribution of plant by using Analysis point methods, quadrate and distance indices (Case Study: Isfahan Fereidan area), Journal of rangeland, 5(3), 258-269.
[2] Bonham, C.D. (1989). Measurement for terrestrial vegetation, 1ed Edition, John Wiley & Sons, USA, 338P.
[3] Brummer, J.E., Nichols, J.T., Engel, R.K. and Eskridge, K.M. (1994). Efficiency of different quadrat size and shape for sampling standing crops, Range Manage, 47, 84-89.
[4] Chambers, J.o. and Brown, R.W. (1983). Methods for vegetation sampling and analysis on revegetated minedlands, Forest and range experiment Station, General Technical Report, USA.
[5] Cochran, W.G and Cox, G.M. (1992). Experimental designs, 2ed Edition, Wiley, New York, 18-45p.
[6] Cook, C.W. and Stubbendieck, J. (1986). Range Research: Basic problem and Techniques, Society for range management, 1ed Edition, Denver, Colorado.
[7] Cox, G.W. (2002). General Ecology: Laboratory Manual, 8ed Edition, McGraw-Hill Pub. USA.
[8] Elzinga, C.L., Salzer, D.w. and Willoughby, J.W. (1998). Measuring and monitoring plant population, 1ed Edition, BLM Technical reference, USA.
[9] Ghanbarian, Gh., Mesdaghi, M.and Barani, H. (2009). comparison and evaluation of comparison and evaluation of sampling strategies efficiency for vegetation assessment and measurement in Southern Zagros rangelands, J. of the education rangeland, 3(1), 1-16.
[10] Grieg-Smith, P. (1983). Quantitative plant ecology, 3ed Edition, Blackwell Scientific Publications, Oxford, England.
[11] Karami, P., Heshmati, Gh. and Mesdaghi, M. (2002). Determination of optimal plot shape and size for estimation of forage production at semi-steppe grasslands of northeastern of Golestan province, Agric. Sci. Natur. Resour, 9(2), 41-47.
[12] Krebs, C.J. (1999). Ecological methodology, 5ed Edition, Addison Wesly Longman, Menlo Park, California, USA.
[13] Logan, M. (2010). Biostatistical design and analysis using R: A practical guide, Wiley-Blackwell.
[14] Maasoumi, A. G. (2000). The Astragaluses of Iran, 1ed Edition, Research Institute of Forest and rangeland.
[15] Mesdaghi, M. (2005). Plant Ecology, 1ed Edition, Jahad daneshgahi Mashhad press.
[16] Mesdaghi, M. (2007). Range management in Iran, 5ed Edition, University of emam Reza press.
[17] Mesdaghi, M. (2012). Statistical and regression methods, 1ed Edition, University of Emam Reza press.
[18] Moghaddam, M.R. (2005). Range and range management, 3ed Edition, University of Tehran press.
[19] Moghaddam, M.R. (2005). Range and range managment, 1ed Edition, University of Tehran press.
[20] Moghaddam, M.R. and Ghorbani Pashakolaee, J. (2001). A comparison of different plot size and shapes efficiency to estimate of standing crop in steppe, high-steppe and semi-steppe region of Iran, Iranian natural rescores, 54(2), 191-204.
[21] Musaei Sanjarei, M. and Basiri, M. (2008). A comparison and evaluation of density measurement methods of Artemisia Sieberi shrablands in Yazd province, Iranian natural rescores, 61(1), 235-251.
[22] National Academy of Sciences and National Research Council Joint Committee (1962). Basic problems and techniques in range research, Pub. 890.
[23] Papnastasis, V.P. (1977). Optimum size and shape of quadrate for sampling herbage in grassland of Northern Greece, Range Management, 30, 445-448.
[24] Saadatfar, A., Barani, H. and Mesdaghi, M. (2007).An investigation on comparison of eight distance methods of density measurement in shrub lands of zygophyllum eurypterum in Bardsir-Sirjan region,J. Agric. Sci. Natur. Resour, 14(1), 183-191.
[25] Scheaffer, R., Mendenhall, W. and Lymam, O. (1996). Elementary survey sampling, Translators: Bozorgniya, A., Arghami, N and Sanjari, N. 1ed Edition, University of Mashhad Ferdowsi press.
[26] Steel, R.G.D., Torrie, J.H. and Dickey, D.A. (1997). Principles and procedures of statistics: A biometrical approach, 3ed Edition, McGraw-Hill. USA.
[27] Van Dyne, G., Wogel, M.G. and Fisser, H.G. (1963). Influence of small plot size and shape on range-herbage production estimates, Ecology, 44, 746-759.
[28] Wiegert, R.G. (1962).The selection of an optimum quadrate size for sampling the standing crop of and forb, Ecology, 43, 125-129.
[29] Zare Chahouki, M.A., Khojasteh, F., Yousefi, M., Farsodan, A. and Shafizadeh Nasrabadi, M. (2013). Evaluation of different plot shape, size, and number for sampling in middle Taleghan rangelands, Watershed Management Research (Pajouhesh & Sazandegi), 99, 127-138.