بررسی اثر کوتاه‏ مدت آتش‏ سوزی بر فرم ‏های رویشی و کلاس‏ های خوش‌خوراکی در مراتع زاغة لرستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم مرتع، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

2 استاد دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 استادیار دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

4 دانشیار دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران

چکیده

آتش‏سوزی می‏تواند به عنوان ابزاری مهم و مدیریتی در سطح وسیعی از مرتع به منظور اصلاح ترکیب و تنوع زیستیِ اکوسیستم‏هایِ مرتعی به‏کار گرفته شود. به منظور بررسی اثر آتش‏سوزی در محدودة ایستگاه تحقیقاتی گیاهان مرتعی زاغه در 35 کیلومتری شمال شرقی خرم‏آباد شرقی با ارتفاع متوسط 1960 متر از سطح دریا این مطالعه انجام شد. مقایسة میانگین و تجزیة آماری نشان داد که فورب‏های علفی مورد تعلیف دام از نظر تراکم و میانگین تاج پوشش در سطح یک درصد اختلاف معنی‏داری بین عرصة شاهد و آتش‏سوزی‌ دارند. همچنین، فرم رویشی گراس در عرصه‏های آتش‏سوزی و شاهد از نظر تولید و تاج پوشش دارای اختلاف میانگین در سطح یک درصد  است. این آمار نشان می‏دهد که گیاهان کلاس I و III از نظر تولید و تاج پوشش با یکدیگر اختلاف میانگین معنی‏دار در عرصه‏های آتش‏سوزی و شاهد دارند (01/0< P). فرم‏های رویشی بیانگر شماتیک ترکیب نباتی یک تیپ‌اند و در این تحقیق مشاهده شد که تیپ غالب گراس‏های چندساله، شاملFestuca ovina، Bromus tomentellus و Agropyron trichophorum،‏ با گراس‏های یکساله، شامل Taeniatherum crinitum،Heteranthelium piliferum و Br. tectorum، در کوتاه‏مدت جایگزین شد. با تغییرات انجام‌شده می‏توان چنین گفت که آتش‏سوزی عاملی مهم و تأثیرگذار است و می‌تواند گراس‏های پایا را کاهش و گراس‏های یکساله را در کوتاه‏مدت افزایش دهد.