ارزیابی روش‌های درون‌یابی در برآورد آب معادل برف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج،‌ ایران

2 استادیار، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، یزد، ایران

چکیده

برف یکی از مؤلفه‏های اصلی چرخة آب در بسیاری از حوضه‌های کوهستانی دنیاست. با توجه به اینکه جمع‏آوری داده‏های دقیق در این مورد نیازمند صرف وقت و هزینة بسیاری است و گاهی سخت و غیرممکن به نظر می‏رسد، استفاده از روش‏های زمین‌آماری، به منزلة تکنیکی برای تبدیل داده‏های نقطه‏ای به منطقه‏ای، می‏تواند راهگشا باشد. در این تحقیق، با استفاده از داده‏های چهارده ایستگاه برف‏سنجی غرب استان اصفهان، پهنه‏بندی آب معادل برف در دورة آماری 1368 ـ 1389 با استفاده از چهار روش زمین‌آماری و قطعی کریجینگ، کوکریجینگ، تابع شعاع‌محور و عکس فاصلة وزنی در محیط نرم‌افزاری ArcGIS 9.3 انجام شد. بدین منظور، نخست آزمون نرمال‌بودن کولموگراف- اسمیرنوف برای داده‏ها اجرا و سپس واریوگرام داده‏ها به منظور تعیین همگنی، ایستایی و روند داده‏ها ترسیم شد. پس از تشخیص تناسب داده‏ها و آماده‌سازی آن‌ها در محیط 9.3 ArcGIS، برای هر سال با مقایسة چهار روش ذکرشده و بر اساس کمترین میزان RMSE، بهترین روش درون‏یابی برای پهنه‌بندی انتخاب و نقشه‏های پهنه‌بندی ترسیم شد. نتایج نشان می‏دهد که در بیشتر سال‏های این دورة آماری در منطقة مورد نظر روش تابع شعاع‌محور نتایج بهتری ارائه می‏دهد. علاوه بر این، نتایج نشان می‏دهد که میزان آب معادل برف از سمت جنوب و غرب حوزه به سمت شمال و شرق کاهش می‏یابد.

کلیدواژه‌ها


[1] Asaakare, H. (2008). Application of Kriging method in the precipitation interpolation, the Case Study, precipitation of 7/12/2008 in Iran, Geography & Development, 12, 25-42.
[2] Bocchiola, D. and Groppelli, B. (2010). Spatial estimation of snow water equivalent at different dates within the Adamello Park of Italy, Cold Regions Science and Technology, 63(3), 97-109.
[3] Bocchiola, D. and Rosso, R. (2007). The distribution of daily snow water equivalent in the central Italian Alps, Advances in Water Resources, 30, 135-147.
[4] Edwards, D.C. and McKee, T.B. (1997). Characteristics of 20th century drought in the United States at multiple time scales, Climatology Report Number 97-2, Department of Atmospheric Science, Colorado State University, Fort Collins, 174 p.
[5] Elder, K., Dozier, J. and Michaelsen, J. (1991). Snow accumulation and distribution in an Alpine watershed, Water Resources Research, 27(7), 1541-1552.

[6] Erxleben, J., Elder, K. and Davis, R. (2002). Comparison of spatial interpolation methods for estimating snow distribution in the Colorado Rocky Mountains, Hydrological Processes, 16, 3627-3649.

 [7] Ghahroodi Tali, M. (2002). Evaluation of the kriging interpolation, Geographical Research, 43, 95-108.
[8] Haji Hashemi Jazy, M.R., Atashgahi, M. and Hamidian, A.H. (2011). Mapping the spatial distribution of groundwater contamination, Tools to manage water resources,7th National Seminar on Watershed Management Sciences and Engineering, Isfahan, Iran.
 [9] Li, J. and Heap, A.D. (2012). A review of comparative studies of spatial interpolation methods in environmental sciences, Performance and impact factors, Ecological Informatics, 6, 228-241.
[10] Marofi, S., Tabari, H. and Zare Abyaneh, H. (2011). Predicting spatial distribution of snow water equivalent using multivariate non-linear regression and computational intelligence methods, Water Resourc Manage, 25, 1417-1435.
[11] Marofi, S., Tabari, H., Zare Abyaneh, H. and Sharifi, M.R. (2010). Estimating the spatial distribution of snow water equivalent in the upstream of Karoon river using GIS, Soil and Water Science, 20/1(2), 1-16.
[12] Marofi, S., Tabari, H., Zare Abyaneh, H., Sharifi, M.R. and Akhoondali, A. (2009). Zoning of snow water equivalent in an mountain subbasin of Karun using GIS, Case study, Samsami basin, Agricultural Sciences & Natural Resources, 16(3), 1-11.
[13] Molotch, N.P. and Margulis, S.A. (2008). Estimating the distribution of snow water equivalent using remotely sensed snow cover data and a spatially distributed snowmelt model, A multi-resolution, multi-sensor comparison, Advances in Water Resources, 31, 1503-1514.
[14] Pecušová, Z., Parajka, J. and Hrušková, K. (2002). Spatial estimation of snow water equivalent in the mountain basin Bystra, ERB and Northern European FRIEND Project 5 Conference, Demänovská dolina, Slovakia.
[15] Porhemmat, J. (2002). Runoff distribution model obtained from snowmelt using remote sensing data and GIS system. Ph.D. thesis, Islamic Azad University, Oloom va Tahghighat branch, Tehran, 222 p.
[16] Raeisiaan, R., Porhemmat, J., Abdollahi, Kh. and Ghatre, M. (2006). Time variation
accumulation of snow depth and water equivalent in the northern of Karun branches, Case Study, Chery pass, 1st Conference on Optimum Utilization of Water Resources, Sharekord, Iran.
[17] Saghafian, B., Rahimi Bandar Abadi, S., Danesh Kar Araste, P., Mohamadzade, M. and Fattahi, E. (2008). Guideline of spatial distribution of climatological factors using point data, Islamic Republic of Iran, Vice Presidency For Strategic Planning and Supervision, Bureau of Technical Execution System, 148 p.
[18] Saghafian, B., Razmkhah, H. and Ghermez Cheshmeh, B. (2011). Assessing Regional changes of annual precipitation using geostatistical methods, Case Study, Fars Province, Water Resources Engineering, 4, 29-39.
[19] Schneider, K., Schober, J. and Stotter, J. (2012). Comparing the spatial variability of snow depth on glacierized and non-glacierzed surfaces using a geostatistical approach, Geophysical Research Abstracts, 14, EGU2012-5279.
[20] Sharifi, M.R., Akhoondali, A.M., Porhemmat, J. and Mohammadi, J. (2007). Evaluation of two methods of linear equations and ordinary kriging to estimate the spatial distribution of snow depth in the basin Samsami, Journal of Science and Watershed Engineering, 1(1), 24-38.
[21] Tabari, H., Marofi, S., Zare Abyaneh, H., Amiri Chayjan, R. and Sharifi, M.R. (2008). Comparison of combined methods and artificial neural network for estimation snow water equivalent in Samsami basin, 3th Conference on Water Resources Management of Iran,  Tabriz, Iran.
[22] Tapsoba, D., Fortin, V., Anctil, F. and Hache, M. (2008). Use of the kriging technique with external drift for a map of the water equivalent of snow, application to the Gatineau River Basin, Canadian Journal of Civil Engineering, 32(1), 289-297.
[23] Vafakhah, M., Mohseni Saravi, M., Mahdavi, M. and Alavi Panah, S.k. (2008). Application of geostatistics estimation of snow depth and density of Orazan watershed, Iran, Watershed Management Science & Engineering, 2(4), 49-55.