بررسی تأثیر عوامل محیطی بر تنوع گونه‌ای در مراتع اشتهارد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

2 استاد گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

3 مربی مؤسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع، تهران، ایران

چکیده

در این تحقیق تأثیر عوامل محیطی بر تنوع گونه‌ای در دشت اشتهارد مورد بررسی قرار گرفت. نمونه‌برداری به روش سطح حداقل انجام شد، در هر تیپ برای اندازه‌گیری ویژگی‌های گیاهی با توجه به وسعت هر تیپ 3 ترانسکت 500 متری با فواصل 50 متر بین ترانسکت­ها (به دلیل تنک­بودن پوشش گیاهی منطقه) مستقر گردید. در هر پلات نوع و تعداد گونه‌های گیاهی موجود و درصد آنها تعیین شد. همچنین در ابتدا و انتهای هر ترانسکت پروفیل حفر و از عمق 20-0 سانتی‌متر نمونه خاک برداشت شد. از خصوصیات خاک رس، سیلت، شن، ماده آلی، آهک، اسیدیته، هدایت الکتریکی، کلسیم، منیزیم، سدیم و پتاسیم اندازه‌گیری شد. بعد از جمع‌آوری اطلاعات، شاخص‌های تنوع گونه‌ای شانون-وینر و سیمپسون تعیین شد. در نهایت، مهم­ترین عوامل مؤثر بر تغییرات تنوع گونه‌ای با روش تجزیه مؤلفه‌های اصلی مشخص شد. نتایج نشان داد که از بین عوامل موردبررسی، ارتفاع، شیب، عمق و آهک خاک بیشترین تأثیر را بر تنوع گونه‌ای داشتند.

کلیدواژه‌ها


 [1] Azarnivand, H.,  Jafari, M.,  Moghadam,  M. R.,  Jalili, A., Zare Chahouki, M. A., (2003). Study of the effect of soil properties and elevation changes on distribution of two species of Artemisia, case study: Rangelands of Vardavard region, Garmsar and Semnan, Iranian Natural Resources Journal. 56 (1 and 2), 93-99.
 [2]  Ardakani, M. R. (1388).  Ecology. 12th Edition. University of Tehran press.
[3] Asadi, E.,  Reisi, F.,  Mohammadi, J., (2001). The relationship between plant diversity and soil factors in Sabz kouh rangelands, Charmahal- o – Bakhtiari province. The Second National Range & Range Management Seminar In Iran. 558- 568.
[4]  Ghahraman,  A.,  Mirdavoudi, H. R., Zahedi pour, H., (2003). Study of species diversity in plant communities of Mighan Kavir in Arak.  The Second National Range & Range Management Seminar in Iran. 523- 532.
[5]  Noghi pour, A, R., Jafari, M., Jazirei, H., (1997). Study of vegetation cover depended on soil in Yazd province. Iranian Natural Resources Journal. 50(1).
[6]  Madahi, Ahmad. (2002). Study of factors effecting the distribution of plant types and their relationships with soil properties in Sirjan playa, Thesis for the degree of Masters in Science, Faculty of Natural Resources, Tehran University.
[7]  Mohajeri Borazjani, S. (1999).  Study of several salty species in Mir Mohammad-e- Ahrom region in Tangestan city. Thesis for the degree of Masters in Science, Faculty of Natural Resources, Tehran University.
[8]  Iravani M.,( 2002). Determination of environmental factors effects on plant species distribution using ordination methods, Msc. Thesis in Range management, 120.
[9] Jafari Haghighi M., 2003. Method of Soil Analysis sampling and Important Physical & Chemical Analysis with emphasis on theoretical & applied principles. Nedaye zohi press. 236 pp.
[10] Jiang Y., M. Kang, Y. Zhu, & G. Xu, 2007. Plant biodiversity patterns on Helan Mountain, China. Acta Oecologica, 32, 125-133.
[11]  Ma M., 2005. Species richness vs. evenness: independent relationship and different responses to edaphic factors. Oikos, 111, 192-198.
[12]  Mahmodi S. & M. Hakymian, (2007). Fundamental of Soil Science. University of Tehran Press, 700.
[13]  Mangurran A. E., (1988). Ecological Diversity And Its Measurement. University of Princeton Press, Princeton, NJ, 179.
[14] Zare Chahoki M.A., M. Jafari & H. Azarnivand, (2007). Relationships between species diversity and environmental factors of  Poshtkouh rangelands in Yazd, Pajouhesh & Sazandegi, 21(1), 192-199.