اولویت‌بندی عوامل موثر در زمین‌لغزش و مدل‌سازی فضایی آن با رویکرد داده محور در حوزه آبخیز سمیرم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه تربیت مدرس تهران

2 مرکز تحقیقات اصفهان

3 دانشگاه خوارزمی تهران

4 دانشگاه تهران

چکیده

در این پژوهش از یک مدل ترکیبی نوین با استفاده از رویکرد داده محور به منظور شناسایی عوامل موثر در رخداد زمین لغزش و همچنین تهیه نقشه حساسیت زمین­لغزش در حوزه آبخیز سمیرم، که یک منطقه حساس نسبت به زمین­لغزش می­باشد، استفاده گردیده است. بدین­منظور در ابتدا با استفاده از تفسیر عکس­های هوایی و پیمایش میدانی گسترده موقعیت زمین­لغزش­ها شناسایی گردید. از تعداد کل ۲۰۰ زمین­لغزش شناسایی شده، ۷۰ درصد (۱۴۰ زمین­لغزش) به صورت تصادفی برای اجرای مدل و ۳۰ درصد (۶۰ زمین­لغزش) به منظور اعتبار­سنجی مورد استفاده قرار گرفت. در ابتدا تعداد 25 پارامتر ژئومورفولوژیک، هیدرولوژیک، زمین­شناسی و محیطی در نظر گرفته شد. به منظور غربالگری پارامترها از روش SVM استفاده گردید. پس از تعیین معیارها، از مدل آنتروپی شانون به منظور تعیین وزن معیارها و از مدل تراکم سطح برای تعیین وزن طبقات استفاده گردید و از تلفیق وزن معیارها و طبقات در محیط نرم افزار ArcGIS10.2 نقشه حساسیت زمین­لغزش تهیه و بر اساس شکست­های طبیعی به ۵ کلاس طبقه­بندی گردید. به منظور اعتبارسنجی مدل از منحنی ROC استفاده گردید. نتایج صحت­سنجی نشان داد که مدل ترکیبی داری دقت خیلی خوب ۸۷۷/۰ (۷/۸۷ درصد) در شناسایی مناطق حساس به زمین­لغزش می­باشد. طبق نتایج پارامترهای طول شیب، درجه شیب و شاخص خیسی توپوگرافی بیشترین تاثیر را در وقوع زمین­لغزش داشته­اند. از کل مساحت منطقه ، ۳۹/۲۷ درصد در کلاس حساسیت زیاد و خیلی­زیاد قرار گرفته­اند. نقشه تهیه شده می­تواند برای برنامه­ریزی کاربری اراضی و ساخت تاسیسات زیر­بنایی مانند جاده مفید باشد.

کلیدواژه‌ها