تحلیل چند مقیاسۀ مدل هیدروگراف واحد لحظه‌ای ژئومورفولوژی (GIUH)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش آموختۀ دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

چکیده

با توجه به روند روز افزون استفاده از ابزار سامانۀ اطلاعات جغرافیایی (GIS) در مطالعات منابع طبیعی از یک سو و پیچیدگی ساز و کارهای زیستی، زمین شناختی، ژئومورفولوژیکی، هیدرولوژیکی و بوم شناختی از سوی دیگر، مقیاس به عنوان مبحثی تأثیر گذاردر حال شکوفایی است. از آنجا که در مطالعات منابع طبیعی بر اساس فاز مطالعه، از نقشه­های با مقیاس گوناگون استفاده می­شود، لذا به منظور استفاده از نتایج بدست آمده از مطالعه در سیاستگزاری و مدیریت عرصه­های منابع طبیعی، تعیین دقت (مقیاس) مطالعه و دامنۀ کاربرد نتایج آن از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. از آنجا که متخصصین علم هیدرولوژی برای حوضه­های فاقد آمار استفاده از مدل هیدروگراف واحد لحظه­ای ژئومورفولوژی (GIUH) را پیشنهاد نموده­اند و این مدل بر اساس ارتباط عوامل ژئومورفولوژی و اثر آن بر پاسخ­های هیدرولوژیک شبیه­سازی گردیده است، لذا لازم است در ابتدا مقیاس بهینه به منظور اجرای این مدل شناسایی شده و مورد استفاده قرار گیرد. این مقاله سعی دارد با استفاده از تحلیل چند مقیاسه، از میان نقشه­های 1:25000 و 1:50000 (نقشه­های توپوگرافی موجود در کشور)، مقیاس بهینه (مناسب­ترین مقیاس از نظر دقت نتایج و صرف هزینه و وقت کمتر) را تعیین نماید. رسالت اصلی این مقاله مقایسۀ مدل GIUH  با داده­های مشاهده­ای و چگونگی کارایی آن در این حوضه مشخص نیست، بلکه هدف آن است که با تحلیل چند مقیاسۀ این مدل در دو مقیاس 1:25000 و 1:50000 مقیاس بهینه در اجرای این مدل تعیین گشته و به منظور تحقیقات آتی مد نظر قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها