تهیة مدل برآورد رسوب روزانه در حوزة آبخیز جنگلی کجور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

3 استاد گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

امروزه، مدل‏های دینامیک، به‏ عنوان مهم‏ترین ابزارِ بررسی‏ پدیدة فرسایش و رسوب‏گذاری، به دلیل دخالت عوامل زیاد و پیچیده‌بودن فرایندِ این پدیده مد نظر قرار گرفته‌اند. از این ‏رو، تحقیق حاضر با هدف مدل‏سازی تغییرات روزانة رسوب حوزة آبخیز کجور، با استفاده از آمار بارندگی، دبی، و رسوب روزانه طی سال‏های 1386 تا 1389 انجام شد. فرایند مدل‏سازی برای کلیة داده‏ها به صورت یک‌‌جا و دسته‏بندی ماهانه و فصلی آن‌ها در اَشکال خطی و غیرخطی صورت گرفت. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که مدل‏های روزانه روابط خطی و غیرخطی مناسبی ارائه نکردند و تقسیم‏بندی ماهانه و فصلی وقایع به دست‏یابی به روابط مناسب‏تری با ضریب تبیین معنی‏دار در سطح پنج درصد و خطای نسبی کمتر از 40 درصد در بین معادلات به‌دست‌آمده منجر شد. رسوب روزانة حوزة آبخیز کجور از دبی روز واقعه و چهار روز قبل تأثیر پذیرفت و در 80 درصد معادلاتِ انتخابیِ ماهانه و فصلی دبی روز واقعه مؤثر‏ترین عامل انتقال رسوب در منطقه بود. در ماه‏های تیر، شهریور، آذر، و اسفند و فصل پاییز مدل‏های غیرخطی و در سایر ماه‌‏ها و فصولْ مدل‌‏های خطی برازش بهتری با داده‌‏ها داشتند.

کلیدواژه‌ها