بررسی پتانسیل استحصال آب باران برای شرب دام با استفاده تحلیل تصمیم‌گیری چند معیاره و ارزیابی دیدگاه بهره‌برداران (مطالعۀ موردی: مراتع قشلاقی شمال دشت آق قلا)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 دانشیار گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 استادیار گروه مرتعداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

چکیده

تحقیق حاضر با هدف مکان‌یابی مناطق مناسب استحصال آب باران در سطح مراتع شمال شهرستان آق‌قلا برای تأمین آب شرب مورد نیاز دام با استفاده از معیارهای تأثیرگذار و سیستم­های تصمیم­گیری چندمعیاره صورت گرفت. با استفاده از روش تلفیق سیستم‌های تصمیم‌گیری چند معیاره و نرمال سازی داده‌های رستری پیوسته در محیط GIS نسبت به تهیۀ نقشۀ پتانسیل استحصال آب باران اقدام گردید. برای مکان‌یابی مناطق دارای پتانسیل استحصال آب باران از روش امتیازدهی وزنی خطی (WLC) در بازۀ صفر الی یک و به روش MCE در محیط GIS و معیارهای فاصله از منابع آب، فاصله از دامداری، تراکم دام در سامان عرفی، شاخص نرمال‌شدۀ تفاوت پوشش گیاهی (NDVI)، فاصله از جاده، درصد شیب، فاصله از مناطق مسکونی و بافت خاک استفاده شده است. نتایج به­دست آمده از این تحقیق نشان می‌دهد که در حدود 2/5 از منطقۀ مورد مطالعه پتانسیل مناسب برای استحصال آب باران به منظور تأمین آب شرب دام را دارد. همچنین نتایج نظرسنجی از بهره­برداران نشان داد که از بین 107 بهره‌بردار مراتع منطقه، حدود 70 درصد، تمایل به احداث و استفاده از سامانه‌های استحصال آب باران دارند اما هزینه‌های بالای احداث آن را مانع اصلی می­دانند.

کلیدواژه‌ها