نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• سمیه میرزایی ¹
• پدرام عطارد ¹
• مهدی پورهاشمی ²
• عباس ارغوانی ³
• سمیرا بیرانوند ¹

¹ گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

² موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

³ اداره هواشناسی کاشان، کاشان، ایران

چکیده

هدف پژوهش، بررسی روندهای بلندمدت بارندگی و روزهای خشک متوالی (Consecutive Dry Days: CDD) و ارتباط آن با زوال جنگل‌های زاگرس بود. داده‌های روزانه ایستگاه‌های هواشناسی همدیدبانی کرمانشاه و خرم‌آباد طی ۴۹ سال (1975-2023) تجزیه و تحلیل شدند. برای تعیین روند تغییرات بارندگی و روزهای خشک متوالی از آزمون من-کندال و برای مقایسه میانگین‌ها، از آزمون تی-استیودنت استفاده شد. در محاسبه تعداد روزهای بارانی و روزهای خشک متوالی، به‌ترتیب روزهای با بارش کمتر از 1/0 میلی‌متر و بیش از یک میلی‌متر درنظر گرفته نشدند. میانگین بارندگی سالانه ± انحراف معیار در کرمانشاه و خرم‌آباد به‌ترتیب 104± 418 و130± 485 میلی‌متر بود و این میانگین، پیش از زوال، در کرمانشاه و خرم‌آباد به‌ترتیب107± 438 و121± 501 میلی‌متر و پس از زوال، به‌ترتیب 95± 390 و 143± 465 میلی‌متر بود. در هیچ‌کدام از ایستگاه‌ها، روندهای بارندگی در مقیاس سالانه و نیز پیش و پس از زوال معنی‌دار نبود. میانگین تعداد روز خشک سال در کرمانشاه (54/4=ZMK) و خرم‌آباد (25/4=ZMK)، روند معنی‌دار افزایشی داشت. میانگین بیشترین تعداد روز خشک متوالی سال در کرمانشاه و خرم‌آباد به‌ترتیب 142 (بیشینه: 202) و 145 (بیشینه: 195) روز ثبت شد. روند بیشینه روزهای خشک متوالی نیز، در مقیاس سالانه و پیش و پس از زوال معنی‌دار نبود. به‌رغم افزایش تعداد روزهای خشک متوالی در کرمانشاه (از 141 به 144 روز) و خرم‌آباد (از 144 به 146 روز تغییر)، در پیش و پس از زوال، روندهای سالانه معنی‌داری مشاهده نشد. زوال جنگل‌های زاگرس تنها متاثر از کاهش بارش نیست و تغییرات همزمان سایر پارامترهای اقلیمی در تسریع فرآیند زوال نقش داشته است.

کلیدواژه‌ها

• ایستگاه همدیدبانی
• اقلیم
• تی-‌استیودنت
• من‌-کندال

عنوان مقاله [English]

Long-term trends in consecutive dry days and the decline of Zagros Forests in Kermanshah and Khorramabad Provinces

نویسندگان [English]

• Somayeh Mirzaei ¹
• Pedram Attarod ¹
• Mehdi Pourhashemi ²
• Abbas Arghavani ³
• Samira Beiranvand ¹

¹ Department of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran

² Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran

³ Kashan Meteorological Bureau, Kashan, Iran

چکیده [English]

The aim of the study was to evaluate long-term trends in precipitation and consecutive dry days (CDD), and their association with the decline in Zagros forests. Daily meteorological data were obtained from Kermanshah and Khorramabad synoptic weather stations and analyzed for a 49-year period (1975-2023). The Mann-Kendall (MK) test was used to assess the trends in precipitation and CDD, and the t-test was applied to compare the mean values. For this purpose, precipitation values less than 0.1 mm for rainy days and less than 1 mm for dry days were excluded, respectively. The mean annual precipitation (±SD) was 418±104 in Kermanshah and 485±130 in Khorramabad, and no significant trend was detected. Before the decline, mean annual precipitation was 438 ± 107 mm and 501 ± 121 mm in Kermanshah and Khorramabad, respectively. In the period after the decline, annual precipitation reduced to 390±95 mm in Kermanshah and 465±143 mm in Khorramabad, with no significant trend detected. The mean annual number of dry days exhibited a significant increasing trend in both Kermanshah (ZMK = 4.54) and Khorramabad (ZMK = 4.25). The mean maximum annual CDD was 142 days (maximum: 202) in Kermanshah and 145 days (maximum: 195) in Khorramabad. Across the before and after decline, no significant trend was identified for mean maximum annual CDD trend. Despite a slight increase in CDD in Kermanshah (141→144) and Khorramabad (144→146), the annual series showed no significant trend over before and after decline. The degradation of the Zagros Forests cannot be attributed solely to declining rainfall, as concurrent changes in other climatic factors have also contributed to accelerating this decline.

کلیدواژه‌ها [English]

• Climate
• Mann-Kendall
• Synoptic station
• t- test