مقایسه روش‌های تحلیل منطقه‌ای برآورد دبی پیک سیل (مطالعه موردی: حوضه‌های اصفهان- سیرجان و دشت یزد- اردکان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه یزد، ایران.

2 دانشیار دانشکدۀ منابع‌طبیعی دانشگاه یزد، ایران.

3 دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.

چکیده

کمبود ایستگاه‌های آب‌سنجی، کوتاهی دوره آماری و عدم دقت در برآوردهای ایستگاهی، مهمترین مشکلات در برآورد تناوب سیل در منطقه مورد مطالعه است که استفاده از روش‌های منطقه‌ای را ناگزیر می‌سازد. روش تحلیل منطقه‌ای یک روش کارآمد برای برآورد دبی سیل در مناطق فاقد داده یا دارای آمار کوتاه مدت می‌باشد. این روش متکی به ویژگی‌های فیزیکی و اقلیمی حوزه‌های آبخیز بوده و از روابط آماری در بررسی داده‌های مشاهداتی جریان استفاده می‌کند. تحلیل منطقه‌ای سیلاب دارای روش‌های متعددی است که انتخاب هر کدام از این روش‌ها در هر منطقه، بستگی به شرایط اقلیمی منطقه، تعداد و نوع داده و همچنین دوره بازگشت مورد انتظار دارد. هدف از پژوهش حاضر، مقایسه کارایی چهار روش تحلیل منطقه‌ای هیبرید، گشتاور خطی، رگرسیون چندمتغیره و روش CCA در برآورد دبی پیک حوضه اصفهان-سیرجان و دشت یزد-اردکان است. به این منظور تعداد 16 ایستگاه آب‌سنجی منطقه انتخاب و دبی حداکثر لحظه‌ای آن‌ها استخراج شد. از نتایج روش هیبرید و رگرسیون چند متغیره که قبلا در منطقه مطالعاتی و با همین منظور انجام شده بود نیز استفاده گردید و مقایسه چهار روش با یکدیگر از طریق دو آماره RRMSE و میانگین خطای مطلق (MAE) انجام یافت. نتایج نشان داد که روش CCA به نسبت سایر روش‌ها از مقادیر خطای کمتری برخوردار بوده و مناسب‌تر است. برتری روش CCA در تمام دوره برگشت‌ها قابل توجه می‌باشد و روش رگرسیون چند متغیره در گزینه‌ی بعدی تحلیل منطقه‌ای قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


[1] Abasizadeh, M. (2005). Regional flood frequency to estimate flood flows in a part of south –west of Iran. M.Sc. thesis, Tarbiat Modares University. (In Persion)
[2] Adamowski, K.(2000). Regional analysis of annual maximum and partial flood data by nonparametric and L-moments methods. Journal of Hydrology, 229, 219-231.
[3] Badreldin, G.H. and Feng, P. (2012). Regional Rainfall Frequency Analysis for the Luanhe Basin by using L-moments and Cluster Techniqes, APCBEE Procedia, 1, 126-135.
[4] Cavadias. G.S., Ouarda, T.B.M.J., Bobee, B. and Girard, C. (2001). A canonical correlation approach to the determination of homogeneous regions for regional flood estimation of ungauged basins, Hydrologiques Hydrological sciences-de sciences, 46, 499-512.
[5] Eng, K., Tasker, G.D. and Milly, P.C.D. (2005). An analysis of region of influence methods for flood regionalization in the Gulf-Atlantic rolling plains, Journal of the American Water Resource, Assos, JAWRA, 41, 135-143.
[6] GREHYS (1996). Presentation and review of some methods for regional flood frequency analysis. Journal of hydrology, 186, 63-84.
[7] Gutman. N. B., Hosking, J.R.M. and Wallis, J.R. (1993). Regional precipitation quantile values for the continental United States computed from L-moments, Journal of Climate, 6, 2326-2340.
[8] Hialmerson, H.W. and Thomas, B.E. (1992). New look at regional flood frequency relations for arid land. Journal of Hydraulic Engineering, 118, 868-886.
[9] Jingyi, Z. and Hall, M.J. (2004). Regional Flood Frequency Analysis for the Gan-Ming River Basin in China. Journal of Hydrology, 296, 98-117.
[10] Khalil. B., Ouarda, T.B.M.J. and St-Hilaire, A. (2011). Estimation of water quality characteristics at ungauged sites using artificial neural networks and canonical correlation analysis. Journal of Hydrology, 405, 277-287.
[11] Kjeldsen, T.R., Smithers, J.C. and Schulze, R.E. (2002). Regional Flood Frequency Analysis in the Kwzulu – Natal province ; south Africa. Journal of Hydrology, 255, 194-211.
[12] Madsen, H. and Rosbjerg, D. (1997). Generalized least squares of annual maximum series and partial duration series methods for modeling extreme hydrologyic event. Water Resources, 33,759-770.
[13] Malekinezhad, H., Nachtnebel, H.p. and Klik, A. (2011). Comparing the index flood and multiple regression methods using L-moment. Journal of Physics and Chemistry of the Earth, 36, 54-60.
[14] Malekinezhad, H. and Pourmohammadi, S. (2011). Investigating the Peak Flood Estimation Methods in a Regional Analysis Approach for Low-Data Catchments, Journal of Soil and Water Science, 1, 115-125.
[15] Mirzahosseini, M., Mohsenisaravi, M. and Zehtabian, GH. (2010). Regional Analysis of Low Flow by Hybrid Method in Mazandaran Province, Journal of Irrigation and Water Engineering, 1, 1-9.
[16] Mohammadi, M. 2008. Regional Flood Frequency Analysis using L-moments approach in some watersheds of Isfahan – Sirjan and Yazd - Ardakan basins. M.Sc. thesis, Yazd University.  (In Persion)
[17] Nazemosadat, S.M.J. and Shirvani, A. (2004). The Application of CCA for the Assessment and Capability of SOI and Nion’s SST the Prediction of Winter Precipitation over the Caspian Sea Coasts. Journal sci. & Technol. Agric. & Natur. Resou, 8, 11-25.
[18] Nejati, A., Telvari A. R. and Khogini A.V. (2006). Comparison between the two Index Flood and Hybrid Method in Regional Flood Analysis (Case Study in Karkheh River Watershed), Journal of Agricultural Science, 1, 83-98.
[19] Noori Gheidari, M.H. (2012). Identifying the Regional of Ungauged Station for Regional Flood Frequency Analysis Using Canonical Correlation Method, Journal of Water and Soil, 26, 943-952.
[20] Ourada, T.B.M.J., Girard, C., Cavadias, G.S. and Bobee, B. (2001). Regional flood frequency estimation with canonical correlation analysis, Journal of hydrology, 254, 157-173.
[21] Rao, R.A. and Srinivas V.V. (2006). Regionalization of watersheds by hybridcluster Analysis, Journal of Hydrology, 318, 37-56.
[22] Rostami, R. (2013). Regional Flood frequency Analysis based on l-moment Approach (Case Study West Azarbayjan Basins). Journal of Civil Engineering and Urbanism, 3, 107-113.
[23] Rostamikamrood, M., Shamohammadiheydari, Z., Haghighatjoo, P. and Moghaddamnia, A. (2011). Regional Flood Frequency Analysis Using the L-Moments Techniques for the watersheds in the Province of Gilan, Journal of Islamic Azad University Marvdast Branch, 9, 39-50.
[24] Sakarasubramaniam, A. and Srinivasan, K. (1999). Investigation and composition of sampling properties of L-Moment and conventional Moments. Journal of hydrology, 218, 13-34.
[25] Seif, A. 2001. An Investigation on Hybrid Method to Estimate Flood Flows in a part of South –West of Iran. M.Sc. thesis, Tarbiat Modares University(In Persion)
[26] Singh, C.V. (1999). Principal components of monsoon rainfall in normal, flood and drought years over India. Int. J. Climatol, 19, 639-652.
[27] Stedinger, J.R and Lu, L.H. (1995). Apprasial of regional and index flood quantile estimators. stochastic Hydrology and Hydraulics, 9, 49-75.