بررسی ارزش رجحانی گونه ها ی مرتعی برای گوسفند و بز (مطالعه موردی:سایت صالح آباد در استان ایلام)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام، ایلام، ایران.

2 استاد یار پژوهشی موسسه تحقیقات جنگل و مرتع، پیکان شهر، تهران، ایران.

3 استادیار پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام، ایلام، ایران.

چکیده

در تعیین ظرفیت چرایی، مشخص نمودن علوفه تولید شده، ارزش رجحانی، حدبهره برداری مجاز، ارزش غذایی و وضعیت مرتع مورد نیاز است]16[. به این منظور ارزش رجحانی هفده گونه و گیاهان یکساله با روش درصد مصرف در مراتع صالح آباد در استان ایلام در چهار سال 86 تا 89 بررسی گردید. نتایج نشان داد اثر سال، ماه و گونه بر ارزش رجحانی معنی دار است. میانگین ارزش رجحانی در سال 1387 بدلیل خشکسالی، بیش از ارزش رجحانی سه سال 86، 88 و89 می باشد. همچنین ارزش رجحانی گونه های در فروردین ماه بیش از اسفند و تفاوت معنی دار است. دیگر نتایج نشان داد، گونه های Ankyropetalu gypsophiloides، Annual grass &forbs، Salvia compress،و Sanguiosorba minor جزء گونه های با خوشخوراکی متوسط(III) هستند. سایر گونه های غیر خوشخوراک (کلاسIVوV) هستند. در منطقه مورد بررسی دو ماه آخر فصل چرا (اسفند و فروردین) منطبق بر دو ماه اول رویش گیاهی است. گونه های یک ساله و Sanguiosorba minor به طور مساوی در دو ماه مذکور توسط دام مصرف گردید و در پایان فصل چرا (فروردین ماه) گونه های چند ساله مصرف می شوند. بطور نمونه، مصرف نسبی گونهSalvia compressa وAnkyropetalum gypsophiloides به ترتیب 72 و 92 درصد است. بنابراین با حضور دام در مرتع در ماههای اردیبهشت تا خرداد، علوفه تازه گیاهان چند ساله بیشتر توسط دام چرای می گردد. اما از نظردامدار علوفه تولیدی گیاهان چندساله کافی نبوده و دام را از مرتع خارج می نماید.

کلیدواژه‌ها


[1] Aamery, H., Mesdaghi, M., (2002). Suervey selection diet of native plants in semi steppe rangeland's North of Semnan, Iranian Journal of Range and Desert Research, 8,849-859 (In Persian).
[2] Arzani. H., (1994). Some aspect of estimating short term and long term rangeland carrying capacity in the western division of new thouth- wales Ph.D. thesis, University of New South Wales, Australia.
[3] Baghestani Meybodi, N., (2003). Investigation of short time effects of different goat grazing intensities on some vegetation characteristics and animal performance in steppe rangelands of Yazd, Ph.D. Thesis of range management, University of Tehran (In Persian).
[4] Baghestani Meybodi, N., and Arzani, H., (2006). An Investigation of Range Plants, Palatability and Goat Behaviour in Posht-Kooh Rangelands, Yazd Province. Iranian Journal of Natural Resources, 58(4), 909-119(In Persian).
[5] Baghstani N, M., Zare, M.T and Feyaz, M. (2013).Study of palpability of range plants in steppe rangelands of Yazd province (Case study: The Nodoshan site in Sadogh City), Iranian Journal of Range and Desert Research, 20(4), 809-818 (In Persian).
[6] Fayaz M. Yeganeh, H., Safari, H., Shirmardi, H.A., Mirakhourli, R., Habibian, S.H. and Ashouri Sanjabi, P. (2013). Investigation on the preference value of 4 species of semi- steppe rangelands of Iran, Iranian Journal of Range and Desert Reseach, 20 (4), 686-694 (In Persian).
[7] Ghelichnia, H. (2015). Determination of Preference value of Rangeland Species of Polour by Shal race sheep using timing method, Watershed Management Research (Pajouhesh & Sazandegi), 107, 36-47. (In Persian).
[8] Hasani, J., and. Fayaz, M. (2014). Investigation on preference value of range species and grazing behavior in Qorveh Rangelands of Kurdistan. Iranian Journal of Range and Desert Research, 21(2), 357-367(In Persian).
[9] Hosseini (Reza), S.A. and Fayaz, M. (2014). An investigation of preference value of important range plants in Saraliabad Gorgan Rangelands in different phonological stages, Iranian Journal of Range and Desert Research, 21(2), 424-434 (In Persian).
[10] Roath, L.R. and W. C. Krueger. (1982). Cattle grazing and behavior on a forested range, J. Range Management. 48(4), 314-321.
[11] Robert, k. and Machen. R. V. (2002). Intepreting grazing behavior.Texas agriculture extention service. Texas A and M university system, USA.
[12] Saghafi Khadem, F., Fayyaz, M. and Naseri, S. (2013). Determination of preference value and its variation during the grass season for different species in Binalood rangeland, Khorasan. Journal of Range and Desert Research, 20(2), 369-378 (In Persian).
[13] Sanadgol, A. and Moghadam, M., (2004). The effects of grazing systems and grazing intensities on standing crop and forage intake in Bromus tomentellus pasture, Pajouhesh & Sazandegi, 64, 30-35. (In Persian).
[14] Squires.V.R. (1981). Livesdtock management in arid zone. In kata press, Clayton Nth Victoria, Australia.
[15] Zadbar, M. Naseri, S and F, M. (2016). Studying the preference value of range species and its relationship with rainfall, J. Range Management. 23(4), 744-759. (In Persian).
[16] Zare, M., Fayyaz, M., Goudarzi, Gh. and Farmahini farahani, A. (2012). Preference value comparison in range species Anjedan-Arak. Iranian journal of Range and Desert Reseach, 19 (1), 178-179 (In Persian).