بررسی کیفیت آب زیرزمینی جهت مصارف شرب و کشاورزی-پیش نیازی برای برنامه ریزی آمایش سرزمین در مناطق خشک و نیمه خشک ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه امام حسین (ع)، ایران.

2 دانش آموختۀ دکتری هواشناسی کشاورزی، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران، ایران.

3 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد مدیریت منابع آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران.

چکیده

منابع آب زیرزمینی اهمیت به­سزایی در زندگی ساکنین مناطق گرم و خشک دارند. با افزایش بی­رویۀ جمعیت و نیاز فراوان به غذا، کمبود منابع آب سطحی، حفر تعداد زیادی چاه عمیق و نیمه­عمیق در استان­ها و برداشت بی­رویۀ آب از سفره­های آب زیرزمینی کیفیت آب در منطقه را کاملاً تحت تأثیر قرار داده است. هدف مطالعه حاضر، تعیین وضعیت کیفیت آب زیرزمینی در نه استان خشک و نیمه­خشک کشور، به­گونه­ای است که بتوان چشم­انداز و فهم و درک مناسبی از وضعیت کیفی منابع آب در این استان­ها ارائه کرد. در این راستا طبقه­بندی داده­ها، از مهم­ترین بخش­های ارزیابی کیفیت آب هست. شاخص­های  WQI و ویلکاکس ابزاری مناسب برای تعیین وضعیت و شرایط کیفیت آب هستند که در آن­ها داده­های چند پارامتر کیفیت آب با یک فرمول ریاضی؛ مقیاسی برای میزان سلامتی و کارآیی آب از بسیار ضعیف تا عالی ارائه می­دهد. در این پژوهش تعیین سیاست‎ها و شناسایی راهکارهای مناسب، توجه به اهداف توسعه پایدار، استفاده از GIS، پهنه­بندی مناسب با لحاظ نمودن کیفیت آب موجود، از جمله مواردی هستند که در تغییر الگوی استقرار جمعیت و بهبود آن نقش دارند. تهیه­ی نقشه­های تغییرات ویژگی­های شیمیایی آب­های زیرزمینی، نقشی ارزنده را در فرآیند تصمیم­گیری و مدیریت استفاده و بهره­برداری از آب­های زیرزمینی ایفا می­کند. با توجه به نتایج بدست آمده، اکثر آبخوان­ها از نظر کیفیت آب شرب مقادیری بین 200-300 (کیفیت بد) برای WQI و شور برای مصرف کشاورزی را نشان دادند.

کلیدواژه‌ها


[1]        Dahiya, S., Singh, B., Gaur, S., Garg, V. K., & Kushwaha, H. S. (2007). Analysis of groundwater quality using fuzzy synthetic evaluation. Journal of Hazardous Materials147(3), 938-946.
[2]        Dai, H. Y., Ren, L. Y., Meng, W. A. N. G., & Xue, H. B. (2011). Water distribution extracted from mining subsidence area using Kriging interpolation algorithm. Transactions of Nonferrous Metals Society of China21, s723-s726.
[3]        Fataei, E., Seyyedsharifi, A., Seiiedsafaviyan, T., & Nasrollahzadeh, S. (2013). Water quality assessment based on WQI and CWQI Indexes in Balikhlou River, Iran. Journal of Basic Applied Sciences Research, 3(3), 263-269.
[4]        Gebrehiwot, A. B., Tadesse, N., & Jigar, E. (2011). Application of water quality index to assess suitablity of groundwater quality for drinking purposes in Hantebet watershed, Tigray, Northern Ethiopia. ISABB Journal of Food and Agriculture Science1(1), 22-30.
[5]        Gholami, V., Aghagoli, H., & Kalteh, A. M. (2015). Modeling sanitary boundaries of drinking water wells on the Caspian Sea southern coasts, Iran. Environmental Earth Sciences, 74(4), 2981-2990.
[6]        Hosseini-Moghari, S. M., Ebrahimi, K., & Azarnivand, A. (2015). Groundwater quality assessment with respect to fuzzy water quality index (FWQI): an application of expert systems in environmental monitoring.Environmental Earth Sciences74(10), 7229-7238.
[7]        Kundzewicz, Z. W. (1997). Water resources for sustainable development.Hydrological Sciences Journal42(4), 467-480.
[8]        Lermontov, A., Yokoyama, L., Lermontov, M., & Machado, M. A. S. (2009). River quality analysis using fuzzy water quality index: Ribeira do Iguape river watershed, Brazil. Ecological Indicators9(6), 1188-1197.
[9]        Parastar, S., Poureshg, B., Rezaei, M., Dargahi, A., Poureshg, Y., & Vosoughi, M. (2013). Quality Assessment of Hiroo River by NSFWQI and WILCOX Indices in Khalkhal. Journal of Health4(3), 273-283.
[10]     Roberts, E. A., Sheley, R. L., & Lawrence, R. L. (2004). Using sampling and inverse distance weighted modeling for mapping invasive plants. Western North American Naturalist, 312-323.
[11]     Sadat-Noori, S. M., Ebrahimi, K., & Liaghat, A. M. (2014). Groundwater quality assessment using the Water Quality Index and GIS in Saveh-Nobaran aquifer, Iran. Environmental Earth Sciences71(9), 3827-3843.
[12]     Saeedi, M., Abessi, O., Sharifi, F., & Meraji, H. (2010). Development of groundwater quality index. Environmental monitoring and assessment163(1-4), 327-335.
[13]     Sappa, G., Ergul, S., Ferranti, F., Sweya, L. N., & Luciani, G. (2015). Effects of seasonal change and seawater intrusion on water quality for drinking and irrigation purposes, in coastal aquifers of Dar es Salaam, Tanzania. Journal of African Earth Sciences105, 64-84.
[14]    Shah, T., Roy, A. D., Qureshi, A. S. and Wang, J. (2003), Sustaining Asia’s groundwater boom: An overview of issues and evidence. Natural Resources Forum, 27: 130–141. doi: 10.1111/1477-8947.00048 
[15]     Sharifinia, M., Ramezanpour, Z., Imanpour, J., Mahmoudifard, A., & Rahmani, T. (2013). Water quality assessment of the Zarivar Lake using physico-chemical parameters and NSF-WQI indicator, Kurdistan Province-Iran. International Journal of Advanced Biological and Biomedical Research, 1(3), 302-312.
[16]     Wang, J., Xiao, W., Wang, H., Chai, Z., Niu, C., & Li, W. (2013). Integrated simulation and assessment of water quantity and quality for a river under changing environmental conditions. Chinese Science Bulletin, 58(27), 3340-3347.
[17]     Wilcox, L. V. (1948). The quality of water for irrigation use (No. 170282). United States Department of Agriculture, Economic Research Service.
[18]     World Health Organization (WHO). (2004). WHO guidelines for drinking water quality training pack. WHO, Geneva.
[19]     Zhang, B., Song, X., Zhang, Y., Han, D., Tang, C., Yu, Y., & Ma, Y. (2012). Hydrochemical characteristics and water quality assessment of surface water and groundwater in Songnen plain, Northeast China. Water research, 46(8), 2737-2748.