تحلیل موقعیت کنشگران و سرمایه اجتماعی ذینفعان در راستای مدیریت مشارکتی سیستم های اجتماعی- اکولوژیک (منطقه مورد مطالعه: روستای حق الخواجه، شهرستان میامی، استان سمنان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم مرتع، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

2 دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

3 دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران.

چکیده

سرمایه اجتماعی تمام الزاماتی را که برای مدیریت مشارکتی ضرورت دارد در خود جای می‌دهد. به همین جهت ارزیابی سرمایه اجتماعی در فعالیت­های مدیریت مشارکتی اجتماع محور حائز اهمیت است. همچنین شناخت و آگاهی از کنشگران کلیدی در سطح جوامع محلی در راستای مدیریت مشارکتی اکوسیستم­های طبیعی یکی از اقدامات ضروری می­باشد. این افراد می­توانند به منزلۀ رهبران محلی و قدرت­های اجتماعی در سامان­دهی مدیریت مشارکتی اکوسیتم­های طبیعی به عنوان بازوهای اجرایی باشند. در این تحقیق سعی شده است از طریق روش تحلیل شبکه و شاخص­های سطح کلان و خرد شبکه بهره­برداران مرتع سامان عرفی
حق­الخواجه در شهرستان میامی استان سمنان، میزان سرمایه اجتماعی شبکه سنجش و همچنین قدرت­های اجتماعی و رهبران محلی مؤثر در مدیریت مشارکتی مرتع مشخص شوند. نتایج حاکی از آن است که میزان سرمایۀ اجتماعی در بین بهره‌برداران در پیوند اعتماد متوسط و در پیوند مشارکت در حد ضعیف است. پایداری روابط و تعادل شبکه نیز ضعیف و پیوندهای اعتماد و مشارکت در بین افراد در حد مطلوبی نهادینه نشده است. همچنین سرعت پایین گردش پیوند اعتماد و مشارکت و عدم اتحاد در بین بهره‏برداران از دیگر چالش‌های مهم در ساماندهی مدیریت مشارکتی مرتع در این منطقه است. همچنین بر اساس نتایج بدست آمده، کنشگران Gh-Gh و Es-Sa  قدرت کلیدی در بین بهره­برداران مرتع روستای حق­الخواجه شناخته شدند. این افراد به دلیل اقتدار و نفوذ اجتماعی بالا می­توانند نقش مهمی در مدیریت مشارکتی مرتع ایفا کنند و  می­توان از آن­ها به منزلۀ پل­های ارتباطی بین نهادهای دولتی و سایر بهره­برداران در توسعه پایدار روستایی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


[1] Adams, W.M., Aveling, R., Brockington, D., Dickson, B., Elliott, J., Hutton, J., Roe, D., Vira, B.and Wolmer, W. (2004). Biodiversity conservation and the eradication of poverty, Science, (5699): 1146-1149.
[2] Badripur, H, (2011). Necessary centrality of man in the Comprehensive Plan or Comprehensive Plan Natural Resources Watershed, Eighth National Conference on Science and Watershed Engineering. (In Persian).
[3] Ballet, J.,  Sirven, N. and Requiers-Desjardins, M, (2007). Social Capital and Natural Resource Management, TheJournal of Environment & Development,  (4): 355-374.
[4] Bodin, O. and Prell, C, (2011). Social network in natural resources management. Cambridge University Press. 560p.
[5] Bodin, Ö. And Crona, B, (2009). The role of social networks in natural resource governance: What relational patterns make a difference?, Journal of Global Environmental Change, (19): 366-374.
[6] Bodin, Ö., Crona, B. and Ernstson, H, (2006). Social networks in natural resource management – What’s there to learn from a structural perspective?, Ecology & Society, (2): 2.
[7] Brechin, S.R., Wilshusen, P.R., Fortwangler, C.L, and West, P.C, (2002). Beyond the square wheel: toward a more comprehensive understanding of biodiversity conservation as social and political process, Society & Natural Resources, (1): 41-64.
[8] Buckle, P, (2000). “New Approaches to Assessing Vulnerability and Resilience”, Australian Journal of Emergency Management. Victoria:EmergencyManagementAustralia , (2).8-14.
[9] Coleman, J, (1990). “Foundations of social theory”. Cambridge, MA:Harvard University Press. 527p.
[10] Davis, J., Kang, A., Vincent, J, (2001). How important is Improved Water Infrastructureto Microenterprises? Evidence from Uganda, Journal ofWorld Developed, (10): 1753-1767.
[11] Davenport, M. A., Leahy, J. E., Anderson, D. H., Jakes. P. J., 2007. “Building trust in natural resource management within local communities”: a case study of the Midewin National Tallgrass Prairie. Environmental Management.(3):353- 368.
[12] Ebrahimi Azarkharan, F., Ghorbani, M., Salajegheh, A., Mohseni Saravi, M., 2014. Social Network Analysis of Local Stakeholders in Action Plan for Water Resources Co-Management (Case study: Jajrood River in Latian watershed, Darbandsar village). Iran- Watershed management science Engineering. (25): 47-56. (In Persian).
[13] Ghorbani, M., 2012. The role of social networks in operation mechanisms of Rangeland (Case Study: Taleghan area), Ph.D. Dissertation, Department of Natural Resources, Tehran University, 430 P.
[14] Ghorbani, M., 2014. The report of national project: Social network analysis; modeling, policy-making and implementation of natural resources co-management (Vol. 1),  University of Tehran.
[15] Ghorbani, M., 2015. Iranian Pattern of Collaboration and Environment of Local Communities With the approach of Social Network ,Department of Natural Resources, University of Tehran.
[16] Ghorbani, M., Azarnivand, H., Mehrabi, A. A., Bastani, S., .Jafari, M., Nayebi, H., 2013. A new approach in policy-making and planning collaboration  management of natural resources, Journal of Range and Watershed. 65(4): 553-568. (In Persian).
[17] Hanneman, R.A.,  Riddle, M., 2005. Introduction to social network methods, University of California Riverside, California.
[18] Hanneman, R.A., 2001. Introduction to Social Network Methods, California: University of California, Riverside, 149 p.
[19] Hogan, B., 2007. Analyzing Social Networks via Internet, The Sage Publication, London.
[20] Jatel, N., 2013. Using  social network analysis to make invisible human actor water governance networks visible the case of the Okanagan vallay. A thesis submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of master of arts in the college of graduate studies (Interdisciplinary Studies) the University of British Columbia.
[21] Klenk, N.L., Hickey, G.M., MacLellan, J.I., Gonzales, R. and Cardille, J., 2009. Social network analysis: a useful tool for visualizing and evaluating forestry research, International Forestry Review, (1): 134-140.
[22] Leahy, E., Anderson, H., 2008. Trust Factors in Community–water ResourcesManagement AgencyRelationships, Journal of Landscape and UrbanPlanning, (2): 100–107.
[23] Lienert, J., Schnetzer, F., Ingold, K., 2013. Stakeholder analysis combined with social network analysis provides fine-grained insights into water infrastructure planning processes. Journal of Environmental Management, (125): 134- 148.
[24] Mahmoudian, H., 1990. Investigation of rate and causes of villagers cooperation in plans, MS thesis, Tarbiat Modarres University.
[25] Mirzaee, Kh., 2010. Introduction to Social Networks, Jame’e Shenasan publishing, Tehran. (In Persian).
[26] Moosavi, M.T., 2014. Introduction to social participation, publications of Tehran, sociologists. 203P. (In Persian).
[27] Newig, J., Günther, D., Pahl-Wostl., C., 2010. Synapses in the network: learning in governance networks in the context of environmental management, Ecology and Society, 15(4): 24.
[28] Ostrom, E., 1990. Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action: Cambridge University Press.
[29] Plickert, G., Cˆot´e, R.R., Wellman, B., 2007. It’s not who you know, it’s how you know them: Who exchanges what with whom? Social Networks, (3): 405-429.
[30] Prell, C., Hubacek, K., Quinn, C., Reed, M., 2008. Who's in the Network? When Stakeholders influence Data Analysis, Syst Pract Action Res, (21): 443-458.
[31] Putnam, R. D., 2000. Bowling alone: The collapse and revival of American community. rJournal of Simon and Schuste, 544p.
[32] Salari, F., 2014. Modeling and Analysis of watershed network in resin watershed in  Kermanshah (Master's thesis). Department of Natural Resources, University of Tehran.
[33] Shafi'i, M., Abdolhosseinin, M., Yari, A.S., Karegar, A.S., Pouyafar, A.D., 2013. Participatory management of natural resources and rural development planning, Shoara publications,, Mashhad.
[34] Scholl, A., Kai, S., 2014, Where Could We Stand if I had…? How Social Power Impacts Counterfactual Thinking after Failure, Journal of Experimental Social Psychology, (5): 51–61.
[35] Smith J. M., Halgin D.S., Kidwell-Lopez V., Labianca G., Brass D. J., Borgatti S. P., 2014. Power in Politically Charged Networks. Social Networks, )36(: 162-176.
[36] Udry, C., Conley, T., 2004. Social networks in Ghana, The Pew Charitable Trusts, Mortal and Social Dimensions of Microeconomic Behavior in Poor Communities.
[37] Vignola, R., McDaniels, T,L., Scholz, R,W., 2013. Governance structures for ecosystem-based adaptation: Using policy network analysis to identify key organizations for bridging information across scales and policy areas. Enviromental sciens & policy, )31(:71-84.