ارزیابی مورفوسکوپی و دانه‌بندی رسوبات بادی (مطالعۀ موردی آران – کاشان‌)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه احیاء مناطق خشک و بیابانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری بیابانزدایی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

چکیده

شناخت مناطق برداشت رسوبات بادی از اصول اولیۀ کنترل و مبارزه با فرسایش بادی محسوب می‌شود. زیرا با شناسایی‌مناطق برداشت می‌توان به جای معلول، علل را شناسایی کرد و فعالیت‏های اجرایی را در مناطق برداشت متمرکز کرد، و برای این کار شناخت رسوبات حائز اهمیت خاص است. در این مقاله باهدف شناخت هرچه بهتر و تفسیر نمونه‌های رسوبی، به بررسی و تحلیل توزیع رسوبات در رخساره‌های منطقۀ مورد مطالعه پرداخته شده است. بدین منظور پس از نمونه‌برداری از خاک سطحی و آماده‌سازی نمونه‌ها، عملیات دانه‌بندی به روش الک خشک و بر اساس استاندارد A.S.T.M  در8 طبقه شامل کوچک‌تر از 64 میکرون تا بزرگ‌تر از 4000 میکرون انجام شد. با ورود داده‌ها به نرم افزار Gradistat پارامترهای آماری همانند قطر میانه، چولگی و جورشدگی نمونه‏ها بر اساس روش جامع ترسیمی فولک محاسبه گردید. نتایج تحقیق نشان داد جورشدگی ذرات بین 8/0 – 3/0 که به نوعی تأییدکنندۀ فاصلۀ حمل نزدیک تا متوسط ذرات از منطقۀ برداشت خود تا محل تجمع رسوبات می‌باشد. نتایج حاصل  از شاخص کج شدگی ذرات در رخساره‎های رگ متوسط‌دانه، اراضی کشاورزی-رسی، کشاورزی و پهنه‌های ماسه‌ایی با پوشش سنگریزه‏ایی متقارن می‌باشد. در بقیۀ رخساره­ها شاخص کج‌شدگی به سمت ذرات ریزدانه می‎باشد. در رخساره‏های دشت ریگی، اراضی پفی و پوسته‎های شلجمی طبقات ضریب سایش بین200-0 می­باشد، در این­صورت کاملاً زاویه‌دار می­باشد و ذرات از فاصله‌ای نزدیک حمل شده است. در بقیۀ رخساره‏ها طبقات ضریب سایش بین400 - 200 قرار گرفته که در این­صورت ذرات نیمه زاویه­دار بوده و ذرات از فاصله‌ای نسبتاً نزدیک حمل شده است.

کلیدواژه‌ها


[1] Abbasi, M. Feiznia, S. Ahmadi, H. Kazmei, Y. (2010). Source identification by geochemical of Aeolian sediment in Niatak: Arid Biom Scientific and Research Journal. 1(1).
[2] Ahmadi, H, (2006). Applied Geomorphology, Vol. 2, Tehran University Press
[3] Chepil, W. S. (1954). Factors that influence clod structure and erodiblity of soil by wind: III. calcium carbonate and decomposed organic matter. Soil Science, 77, 473-480.
[4] Ekhtesasi, M, (1996). Determination of sand dunes in the Yazd Plain - Ardakan Plain, Iranian
Institute of Forestry and Rangelands. First, Tehran, No. 145
[5] Folk, R.L., (1974). Petrology of sedimentary Rocks: Hemphill Publishing Co., Austin, Texas, 182P
[6] Goudie, A.S., Warren, A., Jones, D.K.C. & Cooke, R.U. (1987). The character and possible origins of the aeolian sediments of the Wahiba Sand Sea, Oman. The Geographical Journal, 153: 231–256
[7] khalifeh, E. Kavianpour, M. R. Pakparvar, M. Vafaei, S. (2007). A combination method of Image Processing and Wind Analysis for identification of sand sources in wind erosion (A case study of Ardestan). Iranian journal of Range and Desert Reseach. 14 (2).
[8] Maghsoudi, M, Yamani, M , Mashhadi, N, Taghizadeh, M, Zahab Nazouri, S, (2011). Identification of sources of Negev wind blast using wind and morphometric analysis of sand particles, Journal of Geography and Environmental Planning, Year 22, Serial No. 43, No. 3, 16-1
[9] Maghsoudi ,M, Khan Babaei, Z, Mohammadi ,A, Mahboobi ,S, Baharand ,M, (2014). Study of the environmental conditions of Iran's Pelvic lakes using sedimentary evidence (Case study: Lut's desert clot), Natural geographic research, Period 48, No. 1, 142-125
[10] Memarian Khalil Abad, H, (2004). Determination of wind erosion facies and its methods of control (case study: Rafsanjan area), Master thesis, Department of Rehabilitation of Areas - Arid and Mountainous Regions, Faculty of Natural Resources, University Tehran
[11] Negaresh, H. Latifi, L. (2010). Origination of Wind Deposits in the East of Zabol by Using of Morphoscopy and Physical & Chemical Analysis of Sediments. Arid Biom Scientific and Research Journal. 1(1).
[12] Sanaye Ardakani, S. (2005). investigation of Lesi sediments of Gapan and Nahkarkhoran valleys of Golestan province in terms of morphoscopic-chemical characteristics and sedimentation analysis. Journal of Agricultural Sciences
[13] Tavakkoli Fard, A, Nazari Samani, A.A, Ghasemiyeh H, Mashhadi, N, (2013). Application of wind tunnel grading characteristics in determining the morphology of homogeneous sand dunes based on two and multivariate statistical analysis (Case study: Kashan), Two Quarterly Journal of Desert Management, No. 2, 26-13