بررسی آثار خشک‌سالی و ترسالی بر تغییرات پوشش گیاهی در دو منطقة پخش سیلاب و مراتع شاهد هرات استان یزد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مرتعداری و محقق پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی یزد

2 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

3 دانشجوی دکتری آبخیزداری دانشگاه هرمزگان

چکیده

شناخت بهترِ وضعیت پوشش گیاهی مراتع کشور و تغییرات آن در سال‌‌های مختلف، بر اساس نوسانات بارندگی و خشک‌سالی، اهمیت ویژه‌ای دارد. این شناختْ اهمیت اولویت‌بندیِ اقتصادی مراتع را بر میزان بهره‌وری مشخص می‌سازد. تاکنون پایشِ جامع و مستمری برای پوشش گیاهی مراتع کشور در سال‌‌های مختلف، از نظرِ آثار خشک‌سالی و ترسالی، صورت نگرفته است. در این تحقیق آثار ترسالی و خشک‌سالی بر روی درصد تاج پوشش گیاهی و میزان تولید گیاهی در یازده عرصة پخش سیلاب و سه عرصة شاهد بررسی شد. در عرصة پخش سیلاب و عرصة شاهد، در هر یک، جداگانه، 3 ترانسکت 100 متری به فاصلة 25 متری از همدیگر، به صورت عمود بر شیب، روی خطوط تراز و در هر ترانسکت 10 پلات 2×1 مترمربعی به فاصلة 10 متری از همدیگر تعبیه شد. برای اندازه‌گیری تولید از روش قطع و توزین استفاده شد و برای اندازه‌گیری پوشش از پلات‌های 2×1 مترمربعی. نتایج با استفاده از آزمون دانکن در قالب طرح کاملاً تصادفی به صورت فاکتوریل به روش GLM در سطح اطمینان 95 و 99 درصد نشان داد که میزان تولید و تاج پوشش در تیمار‌های خشک‌سالی و ترسالی در سطح 1 درصد معنی‌دار است (010p<). میزان تولید شبکه در ترسالی‌ها 336 درصد و میزان تاج پوشش 34 درصد نسبت به خشک‌سالی افزایش داشته است. این امر بیانگر آن است که در ترسالی‌ها، که میزان بارندگی از میانگین سی‌ساله بیشتر است، میزانِ درصد تاج پوشش و تولیدْ مثبت بوده است. بر اساس نتایج این تحقیق، پخش سیلاب باعث افزایش پوشش گیاهی و تولید علوفه در شبکه‌ها شد.

کلیدواژه‌ها