مدل‏سازی پراکنش گونه‏ های گیاهی بر اساس عوامل خاک و توپوگرافی با استفاده از روش رگرسیون لوجستیک در مراتع شرق سمنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد مرتع‏داری دانشگاه تهران

3 استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

چکیده

هدف از این پژوهش ارائة مدل پیش‏بینی پراکنش گونه‏های گیاهی مراتع شرق سمنان، با استفاده از مدل رگرسیون لوجستیک، است. بدین‏ منظور، اطلاعات پوشش‏ گیاهی و عوامل رویشگاهی، از قبیل توپوگرافی و خاک، جمع‏آوری شد. برای تهیة این اطلاعات، علاوه بر نمونه‏برداری میدانی از آمار و اطلاعات ایستگاه‏های هواشناسی منطقه، از تصاویر ماهواره‏ای و نقشة‏ مدل رقومی ارتفاع استفاده شد. برای جمع‌آوری اطلاعات پوشش‏ گیاهی در هر واحد، نمونه‏برداری در طول 3 ترانسکت 750 متری انجام شد. در طول هر ترانسکت 15 پلات، با ابعادی که به روش حداقل سطح تعیین گردید، به فاصلة 50 متر نصب شد. در هر پلات نوع گونه‏های موجود و درصد تاج پوشش‏ آن‌ها تعیین شد. همچنین، در ابتدا و انتهای هر ترانسکت از عمق 20- 0 و 80- 20 سانتی‏متر نمونة خاک برداشت شد. برای ارائة مدل پیش‏بینی گونه‏های گیاهی از روش رگرسیون لوجستیک استفاده شد. برای ارائة نقشة پیش‏بینی پوشش گیاهی لازم است نقشة کلیة عوامل موجود در مدل‏ها تهیه شود، بنابراین، برای تهیة نقشة خصوصیات خاک از روش‏های زمین‏آمار استفاده شد. با استفاده از نقشة عوامل موجود در مدل‏ها، به کمک سیستم GIS، نقشة پیش‏بینی پراکنش هر گونة گیاهی تهیه شد. برای ارزیابی میزان تطابق مدل پیش‌بینی با نقشة واقعی تیپ‌های گیاهی از شاخص کاپا () استفاده شد. نقشه‏های پیش‌بینی رویشگاه گونه‌‏های گیاهی Astragalus spp. (ضریب کاپای 86/0)، Halocnemum strobilaceum (ضریب کاپای 51/0)، Zygophyllum eurypterum (ضریب کاپای 58/0)، و Seidlitzia rosmarinus  (ضریب کاپای 6/0) بهتر از سایر گونه‌ها با نقشة پوشش‏ گیاهی تطابق دارد. برای گونة Artemisia sieberi (ضریب کاپای 33/0)، به ‌دلیل داشتن دامنة وسیع اکولوژیک، نقشة پیش‏بینی با واقعیت زمینی تطابق مناسبی نداشت.

کلیدواژه‌ها