مقادیر عناصر معدنی هشت گونة مرتعی در مراتع ییلاقی طالقان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 استادیار دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه ارومیه

3 کارشناس ارشد مرتع‌داری، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران

4 دانشگاه فرهنگیان، حکیم فردوسی کرج

5 دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران

چکیده

برای رسیدن به عملکرد دام در سطح مطلوب تأمین نیاز غذایی دام از نظر عناصر معدنی ضروری است. به همین منظور، عناصر معدنی هشت گونة مهم مرتعی و مورد چرای دام‌ـ شامل Ferula ovina، Prangus uloptera، Medicago sativa، Lotus goeblia، Trifolium montanum، Melilotus officinalis، Sanguisorba minor،و Stachys inflate در مراتع ییلاقی طالقان در مراحل مختلف رشد (رشد رویشی، گل‌دهی، و بذردهی) اندازه‏گیری شد. بدین منظور، در هر مرحلة رشد از هر گونه 3 نمونه و برای هر نمونه حداقل 5 پایة گیاهی از نقاط مختلف تیپ‏های گیاهی برداشت شد. تجزیه و تحلیل داده‏ها با استفاده از تجزیة واریانس یک‌طرفه انجام شد و به ‏منظور مشاهدة منابع تغییرات درون‌گروهی از آزمون دانکن استفاده شد. همچنین، با استفاده از آزمون t مقدار عناصر مذکور با حد بحرانی‌شان برای تأمین نیاز روزانة واحد دامی در حالت نگه‌داری مقایسه شد. نتایج نشان می‏دهد مقادیر عناصر معدنی گونه‏ها در مراحل اولیة رشد بیشتر از مقدار آن‌ها در مراحل پایانی رشد (مرحلة بذردهی) است. ضمن اینکه مقادیر مذکور در هر مرحله از رشد بین گونه‏های مورد بررسی یکسان نیستند. به طور کلی، گونه‏های مورد بررسی از حیث مقادیر کلسیم، آهن، مس، منگنر، و کبالت، به منظور تأمین نیاز روزانة دام، در وضعیت مطلوبی قرار دارند، ولی از نظر عناصر پُرمصرف مانند مقادیر سدیم و منیزیم در مراحل مختلف رشد و به‌ویژه در مراحل پایانی رشد از وضعیت مطلوبی به منظور تأمین نیاز روزانة واحد دامی برخوردارند. این امر بیانگر آن است که مطلوبیت علوفة مرتع در زمان‌های مختلف چرا از حیث عناصر معدنی یکسان نیست. طبیعی است که بسته به شرایط سال ممکن است مقادیر عناصر معدنی گیاهان قدری تغییر یابد، ولی، به دلیل هزینه‌بربودن تعیین عناصر معدنی، می‏توان از نتایج مذکور به منظور برآورد نیاز روزانة دام در سال‏های مختلف استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


[1] AOAC (2000). Official methods of analysis, 17th Ed., Association of Official Analytical Chemists (Animal Feed, chapter 4, p.54): Arlington: AOAC International.
[2] Arzani, H. (2009). Forage quality and daily requirement of grazing animal, University of Tehran press, 350pp.
[3] Arzani, H., Yousefi, SH., Jafari, M. and Farahpour, M. (2005). Model for determination of range suitability for sheep grazing using GIS (Case study: Taleghan region in Tehran province). Journal of Environmental Studies, 31, 59-68.
[4] Arzani, H., Kaboli, H., Nikkhah, A. and Jalili, A. (2004). Introduction of important forage quality index, Journal of Natural Resources, 57 (4): 777-789.
[5] Baghestani meybodi, N., Arzani, H., Shokat fadaii, M., Nikkhah, A. and Baghestani meybodi, M.A. (2004). Study of changes in soluble carbohydrates reserves in important rangeland spieces in Nir region (Yazd Province), Natural Resources Journal, 57 (2): 779-811.
[6] Brekken, A. and Steinnes, E. (2004). Seasonal concentrations of cadmium and zinc in native pasture plants: consequences for grazing animals, Science of the Total Environment, 181-195.
[7] Ebn Abbasi, E. and Saeedi, K. (2009). Quantitative study of some micro elements of three important range species in different phonological stages in Saral, Kurdistan Province, Journal of Rangeland, 3 (1): 78-89.
[8] Eghbali, N. (2007). Determination forage quality of range plants in north of Fars Province, M.Sc. thesis of range management, Faculty of Natural Resources. University of Tehran, 120pp.
[9] Garcia-Ciudad, A., Ruano-Ramos, A., Vhquez de Aldana, B.R. and Garcia-Criado, B. (1996). Interannual variations of nutrient concentrations in botanical fractions from extensively managed grasslands, Institute de Recursos Nahwalesy Agrobiologia, CSIC, Apdo 257, E-37071 Salamanca, Spain.
[10] Holechek, J.L., Pieper, R.D. and Herbel, C.H. (2004). Range management principles and practices, Prentice Hall, Englewood Cliff, 587pp.
[11] Jafari, A. and Navid Shad, B. (2007). Principal of animal nutrient, Hagh Shenas press, 420pp.
[12] Mathis, C.P. and Sawyer, J.E. (2004). New Mexico forage mineral survey, Proceedings, Western Section, American Society of Animal Science, Vol. 55, 35pp.
[13] Motamedi, J. (2011). A model of estimating short-term and long-term grazing capacity for animal and rangeland forage equilibrium, Ph.D., thesis of Range Management, Faculty of Natural Resources. University of Tehran, 352pp.
[14] Neville, F.S. (2010). Mineral Nutrition of Livestock, 4th Edition, 354pp.
[15] Pulina, G. and Bencini, R. (2004). Dairy sheep nutrition, CABI publishing, London, UK., 222pp.
[16] Ram´ırez, R.G., González-Rodr´ıguez, H. and Haenlein, G.F.W. (2005). Mineral content of browse species from Baja California Sur, Mexico, Small Ruminant Research, 57,1-10.
[17] Ram´ırez, R.G., Haenleinb, G.F.W. and NuÂnÄez-GonzaÂlez, M.A. (2001). Seasonal variation of macro and trace mineral contents in 14 browse species that grow in northeastern Mexico, Small Ruminant Research, 39, 152-159.
[18] Ranjbari, A.R., Rasti, M., Yazdi, K.R. and Sadegian, M. (2001). Investigation effect of two kind supplemental mineral on weight and parts of quarry lamb grazing in pasture, 3th conference of feeding animal and brids, pp: 92-100.
[19] Safari, J., Mushic, D.E., Kifaro, G.C., Mtenga, L.A. and Eik, L.O. (2010). Seasonal variation in chemical composition of native forages, grazing behaviour and some blood metabolites of Small East African goats in a semi-arid area of Tanzania, Animal Feed Science and Technology,25,128-135.
[20] Sanjay, K. Uniyal, Anjali Awa Sthi and Gopal S. Rawat, (2005). Biomass availability and forage quality of Eurotia ceratoides Mey in the rangelands of Changthang, eastern Ladakh, Current Science, 89 (1): 201-204.
[21] Shadnoush, G.H. (2006). Mineral determination of some range plants for grazing sheep in semi-arid areas of Chaharmahal and Bakhtiari Province, Journal of Rangeland & Desert Reserchers of Iran, 13 (4): 285-295.
[22] Shemaa, M., Saeedi, H. and Nikpour Tehrani, K. (2003). Principal feeding of animal and brids. University of Tehran press, Vol. 1, 269pp.
[23] Sofi Siyavash, R. (1990). Animal nutrient. Aamidi press, 235pp.
[24] Varmaghani, S., Moosavi, M.A. and Jafari, H. (2005). Determination of minerals in range plants of Ilam Province, Research & Construction, 73, 103-109.
[25] Zafar, I.K., Muhammad, A.K. and Ahmad, F.A. (2010). Seasonal assessment of selenium as a hazardous element in pasture and animal system: A case study of Kajli sheep in Sargodha, Pakistan, Journal of Hazardous Materials, 179: 1111-1114.