شناسایی عوامل مؤثر در عدم مشارکت مرتع‌داران در اجرای طرح‌های مرتع‌داری شهرستان کهگیلویه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 : استادیار گروه مرتع‌داری‌، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

چکیده

 
در دهه‌های اخیر، مقابله با عوامل تخریب مراتع و تلاش در جهت احیای مراتع، به منزلة گامی اساسی در راستای توسعة پایدار، لازم و ضروری بوده است. اما، با توجه به وسعت زیاد عرصه‌های منابع طبیعی و نیاز به نیروی انسانی بسیار زیاد برای حفاظت و احیای این منابع، به‌نظر می‌رسد مشارکت بهره‌برداران عرصه‌های مذکور بهترین وسیله برای توسعة این منابع باشد. از این رو، هدف کلی این تحقیق شناسایی موانع مشارکت مرتع‌داران در اجرای طرح‌های مرتع‌داری در بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه است. این تحقیق از نوع کاربردی و روش پژوهش همبستگی است. ابزار تحقیق پرسشنامه است. جامعة آماری تحقیق حاضر 197 نفر از مرتع‌داران است که از این تعداد بر اساس فرمول کوکران، 110 نفر به عنوان نمونه به کمک روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS16 صورت گرفت. داده‌های تحقیق حاکی از آن است که میزان عدم مشارکت اکثریت بهره‌برداران (6/77 درصد) در حد متوسط است. از سوی دیگر، بین عوامل فردی و روان‌شناختی، اجتماعی، آموزشی، اقتصادی، سیاسی، و عدم مشارکت مرتع‌داران در اجرای طرح‌های مرتع‌داری رابطة منفی و معنی‌داری در سطح 99/0 وجود دارد. همچنین، بر اساس یافته‌های موجود، عوامل آموزشی و اجتماعی در مجموع 6/53 درصد از تغیرات واریانس عدم مشارکت مرتع‌داران را تبیین کردند. از این رو، به منظور مشارکت بیشتر مرتع‌داران در اجرای طرح‌های مرتع‌داری شهرستان کهگیلویه، توجه خاص به عوامل مذکور می‌تواند زمینه‌ساز مشارکت هر چه بیشتر مرتع‌داران باشد.

کلیدواژه‌ها


ی‌‌شود سازمان جنگل‌ها و مرتع بذر لازم را در اختیار مرتع‌داران قرار دهد تا مرتع‌داران در بذرپاشی و بذرکاری مشارکت کنند؛
2. با توجه به تأثیر عوامل آموزشی، پیشنهاد می‌شود مروجان منابع طبیعی با مرتع‌داران ارتباط کافی داشته باشند، به نیازهای آموزشی دامداران توجه کنند، و دوره‌های آموزشی‌- ترویجی مناسب برای شرکت مرتع‌داران در طرح‌های مرتع‌داری برگزار کنند؛
 

 

[1] Aboueh, Kh. (2001). Investigation effective social factors on animal husbandary participation in rangeland projects of Lar, Quarterly of Forest and Rangeland, 53, 7.
[2] Arkhi, S. (2001). Investigation effective factors on lack of participation rangeland in range reformation and rehabitilization ranges, The proceeding of the second national seminar on rangeland in Iran, 16-18 Bahman 1380, Tehran university, 107p.
[3] FAO. (1989). Community foestry, participatory assessment, monitoring and evaluation, Rome. 3p.
[4] Finsrerbusch, K. and Wicklin, W.A. (1989). Beneficiery participation in development project, Economic development and cultural change, 37(3): 573-594.
[5] Hematzadeh, Y. and Khalighi, N. (2006). Investigation effective factors on lack of participation beneficiary of rangeland and watershed projects, Journal of agriculturl science and natural resources, 13(4) 9-10.
[6] Hosseinpour, A. (1993). Investigation participation necessity and need assessment villagers for protection of soil and watershed, Msc. Dissertation, Tarbiat Modares university. 107p.
[7] Hunstsinger, L. and Fortman, L.P. (1990). California privately owned oak woodsland: owner, use and management, Journal of range management, 43(2): 147-152.
[8] Jalali, M. and Karami, E. (2006). Determining effective factors on rangeland participation in rangeland cooperatives of Kurdestan province, Pajouhesh & Szandegi, 70, 11-12.
[9] Kazemi Roudi, M. (2005). Investigation impact of implementing of rangeland projects on income. Msc. Dissertation, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran, 103p.
[10] MirzaAli, A. (1998). Recognization and essesment of restrictive factors in progress of rangelands rehabitilization, Msc dissertation, Isfahan Industrial University, 43p.
[11] Oakley, P., marsden, D., and malla, Y.B. (1991). Projects with people: the practice of participation in rural development, International labor organization, Geneva, 77p.
[12] Okiira, P.E. (2000). Sustaining Participation: What are the challenges? PlA Notes, 39, IIED, Uk. 14-16.
[13] Parawansa, K.I. (2002). Women in Parliament, Stockholm: international IDEA, http://wwwIdea. Int. 41-52.
[14] Sabounchi, A. (2006). Effective factors on rural rangeland participation in range rehabitilization projects of Kermanshah township, Msc, Dissertation, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran, 54p.
[15] Sadi, M. (1998). Role of extension in rangeland projects and producing forage, Quarterly of Salehin Roosta, 159, 11.
[16] Shaeri, A.M. and Sadi, H. (2003). Practical guidelines of natural resources extension and participation, Tehran: Pouneh publication, 7p.
[17] ShahidZandi, K. (1997). Influencing factors on animal husbandary participation in range rehabitilization, Msc, dissertation, Tehran university, 11p.
[18] Shahidi, K. (2003). Study some effective factors on irrigation projects participation frow viewpoints of farmers of northwest Iran, Msc, Dissertation, Tehran university, 11-12.
[19] Tosi, M.A. (1993). Participation, Publication of education center of governmental management, 12p.