ارزیابی عملکرد روش لادا در بررسی وضعیت تخریب خاک منطقة شرق اصفهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکدة علوم محیط زیست و منابع طبیعی، دانشگاه محیط زیست

2 استاد دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 دانشیار دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 استاد دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران

5 استاد دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده

خاک یکی از منابع طبیعی اصلی تجدیدناپذیر در جهان است. تخریب خاک تهدیدی اصلی در سراسر کرة زمین به‌‌شمار می‌رود، زیرا در درازمدت باعث کاهشِ توان تولیدی خاک و ناپایداری زیست‏محیطی می‌شود. تخریب خاک سه وجه مختلف دارد: تخریب فیزیکی؛ تخریب شیمیایی؛ و تخریب بیولوژیکی. در صورتی که بتوان هر یک از تخریب‌های مختلف خاک را در معادله‌ای برآورد کرد، به‌راحتی می‏توان فاکتور تخریب خاک را تخمین زد و ارزیابی کرد. بدین منظور، تلاش‌های گسترده‏ای در مناطق مختلف جهان صورت پذیرفته و روش‌های گوناگونی برای ارزیابی پدیدة تخریب خاک ارائه شده است. در این پژوهش از جدیدترین دستورالعمل بررسی تخریب خاک‌ـ که پروژة ارزیابی تخریب زمین در مناطق خشک (لادا) ارائه کرده‌ـ در ناحیة بیابانی شرق اصفهان استفاده شد و با آن جنبه‏های مختلف تخریب خاک ارزیابی شد. مطابقِ یافته‏های این تحقیق، بیشتر کاربران در داخل کشور به‌راحتی می‏توانند از روش مذکور، به دلیل سادگیِ کاربرد و ارائة سریع نتایج، استفاده کنند. مقایسة نتایج حاصل از کاربرد این مدل در منطقه و عکس‌های گرفته‌شده از سایت‌های نمونه‏برداری نشان می‏دهد متدولوژی مذکور از دقت بسیار زیادی نیز برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


 
[1] Ahmadi, H. (2003). The final report of compiling a comprehensive service plan and methodology of indicators and indices of desertification potential assessment in Iran, College of Agriculture & Natural Resources, Faculty of Natural Resources, Department of Rehabilitation of Arid and Mountainous Regions, University of Tehran.
[2] Ahmadi, H. (2003). The final report of calibration of desertification potential assessment in Iran, College of Agriculture & Natural Resources, Faculty of Natural Resources, Department of Rehabilitation of Arid and Mountainous Regions, University of Tehran.
[3] Albaladejo, M., Chisci, P., Gabriels, G., Rubio, V. and Stocking, N. (1988). Soil Degradation And Its Imapct On Desertification: A Research Design For Mediterranean Environments, Soil Technology, 1, 169-174.
[4] Cammeraat, L.H. and Imeson, A.C. (1998). Deriving indicators of soil degradation from soil aggregation studies in southeastern Spain and southern France, Geomorphology, 23, 307-321.
[5] De Paz, J.M., Sa´nchez, J. and Visconti, F. (2006). Combined use of GIS and environmental indicators for assessment of chemical, physical and biological soil degradation in a Spanish Mediterranean region, Journal of Environmental Management, 79, 150-162.
[6] Diodato, N. and Ceccarelli, M. (2004). Multivariate indicator Kriging approach using a GIS to classify soil degradation for Mediterranean agricultural lands, Ecological Indicators, 4, 177-187.
[7] Geeson, N.A., Brandt, C.J. and Thornes, J.B. (2002). Mediterranean Desertification: A Mosaic of Processes and Responses, John Wiley & Sons press.
[8] Geist, H. and Lambin, E.F. (2004). Dynamic Causal Patterns of Desertification, BioScience, 54(9): 817- 830.
[9] McDonagh, J., Bunning, S., McGarry, D., Liniger, H. and Rioux, J. (2009). Field Manual for Local Level Land Degradation Assessment in Drylands; LADA-L Part 1: Methodological Approach, Planning and Analysis, LADA, Fao.
[10] McDonagh, J., Bunning, S., McGarry, D., Liniger, H. and Rioux, J. (2009). Field Manual for Local Level Land Degradation Assessment in Drylands; LADA-L Part 2: Local Assessment: Tools and Methods for Fieldwork, LADA, Fao.
[11] McGarry, D. (2005). The Visual Soil-Field Assessment Tool (VS-Fast) methodology, ftp://ftp.fao.org/agl/agll/lada/vsfast_methodology.pdf
[12] Oldeman L.R. (1988). Guidelines for General Assessment of the Status of Human-Induced Soil Degradation, Global Assessment of Soil Degradation (GLASOD), Work. Pap. 88/04, ISRIC, Wageningen.
[13] Oldeman, L.R., Hakkeling, R.T.A. and Sombroek, W.G. (1991). World map of the status of human-induced soil degradation: an explanatory note, Wageningen: International Soil Reference and Information Centre; Nairobi: United Nations Environment Programme.
[14] Omuto, C.T. (2008). Assessment of soil physical degradation in Eastern Kenya by use of a sequential soil testing protocol, Agriculture, Ecosystems and Environment, 128, 199-211.
[15] Puigdefabregas, J. (1995). Desertification: Stress beyond resilience, exploring a unifying process structure, Ambio, 24, 311-313.
[16] Ravi, S., Breshears, D.D., Huxman, T.E. and D'Odorico, P. (2010). Land degradation in drylands: Interactions among hydrologic–aeolian erosion and vegetation dynamics, Geomorphology, 116, 236-245.
[17] Rodrı´guez, A.R, Mora, J.L., Carmen, A. and Bordon, J. (2005). Plant succession and soil degradation in desertified areas (Fuerteventura, Canary Islands, Spain), Catena, 59, 117-131.
[18] Ruiz-Sinoga, J,.D. and Romero Diaz, A. (2010). Soil degradation factors along a Mediterranean pluviometric gradient in Southern Spain, Geomorphology, 118, 359-368.
[19] Sha-Sha, F., Pei-Jun, L., Qian, F., Xiao-Jun, L., Peng, L., Yue-Bing, S. and Yang, C. (2011). Soil Quality Degradation in a Magnesite Mining Area, Pedosphere, 21(1): 98-106.
[20] Shepherd, G. (2000). Visual Soil Assessment, Volume 1, Field guide for cropping and pastoral grazing on flat to rolling country, horizons.mw & Landcare Research, Palmerston North, New Zealand.
21] Snakin, V.V., Krechetov, P.P., Kuzovnikova, T.A., Alyabina, I.O., Gurov, A.F. and Stepichev, A.V. (1996). The system of assessment of soil degradation, Soil Technology, 8 , 331-343.
[22] Stocking, M. and Murnaghan, N. (2001). A Handbook for the Field Assessment of Land Degradation, Earthscan Publications, USA.
[23] UNEP-DC/PAC. (1990). In: Desertification revisited, Ed.R.S. Odingo. pp.3-5. UNEP/DC-PAC, Nairobi, Kenya.
[24] Warren, A. (1996). Desertification, The Physical Geography of Africa, Adams, W.M., Goudie, A.S. and Orme, A.R. (Editors), Oxford University Press.
[25] Yanda, P.Z. (2000). Use of soil horizons for assessing soil degradation and reconstructing chronology of degradation processes: the case of Mwisanga Catchment, Kondoa, Central Tanzania Geomorphology, 34, 209-225.