ارزیابی‏های بر پایة ریسک نیاز آبی محصولات تحت شرایط تغییر اقلیم با استفاده از مدل‏های AOGCM

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مهندسی منابع آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، عضو هیات علمی دانشکده

چکیده

امنیت غذایی در جهان، به‌ویژه در مناطق خشک، که با کمبود آب مواجه‏اند، اهمیت زیادی دارد. آثار تغییر اقلیم بر نیاز آبی کشاورزی این اهمیت را دوچندان ساخته است. در این تحقیق به ارزیابی ریسک نیاز آبی دامنة وسیعی از محصولات در شرایط تغییر اقلیم پرداخته شد. به‏ منظور شبیه‏سازی متغیرهای اقلیمی از مدل‏های AOGCM استفاده ‏شد. بدین منظور، سناریوهای تغییر اقلیم متغیرهای اقلیمی با روش میانگین داده‏های مشاهداتی دما و بارندگی وزن‏دهی و توابع توزیع احتمالاتی آن‏ها‏‏ تولید ‏شد. با استفاده از روش مونت‏کارلو 200 نمونه (مقادیر گسسته) از تابع توزیع احتمالاتی ماهانة متغیرهای اقلیمی کوچک مقیاس‏شده منطقه با نرم‏افزار SIMLAB برای هر ماه استخراج و، در نهایت، سری زمانی متغیرهای اقلیمی در دورة آتی تولید ‏شد. محاسبة تبخیر و تعرق پتانسیل در دورة آتی از طریق رابطة دما و تبخیر و تعرق پتانسیل در دورة پایه انجام شد. با معرفی 200 سری زمانی ماهانة متغیرهای اقلیمی دورة آتی به مدل، نیاز آبی و تغییرات حجم تقاضای آبی محصولات بررسی شد. بررسی‏ها نشان داد حجم تقاضای آبی بر اساس سطح زیر کشت فعلی برای محصولات بین 05/0 تا 96/0 میلیون متر مکعب در سال با ریسک 25 درصد، بین 04/0 تا 87/6 با ریسک 50 درصد و بین 16/1 تا 68/12 با ریسک 75 درصد افزایش می‌یابد. نتایج نشان از افزایش ریسک تغییرات نیاز آبی دارد. همچنین، حجم تقاضای آب تا حدود 5/2، 16 و 31 میلیون متر مکعب در سال به‏ترتیب با ریسک 25، 50 و 75 درصد خواهد رسید.