ارزشگذاری اقتصادی کارکرد حفظ حاصلخیزی خاک در اکوسیستم های مرتعی احیاء شده مناطق خشک (مطالعه موردی: پروژه بین المللی ترسیب کربن خراسان جنوبی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بیابان زدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 استاد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 عضو هیئت علمی مؤسسۀ ‌پژوهش‌های ‌برنامه‌ریزی، اقتصاد‌کشاورزی و توسعه روستایی، ایران.

چکیده

حفظ و نگهداری خاک و جلوگیری از رخداد و تشدید فرسایش از مهمترین کارکردهای محیط زیستی مراتع به حساب می­آید. به همین دلیل برآورد هزینه­های فرسایش خاک از موضوعاتی است که در سال­های اخیر مورد توجه اقتصا­د ­دانان محیط­زیست، کشاورزی و برنامه­ریزان توسعة اقتصادی قرار گرفته است .هدف از تحقیق حاضر، استفاده از روش جایگزینی مواد مغذی جهت تعیین میزان افزایش ارزش اقتصادی حفظ حاصلخیزی خاک در مراتع احیاء شده توسط پروژۀ بین­المللی ترسیب کربن در منطقۀ حسین آباد غیناب استان خراسان جنوبی، طی سال­های 1393-1388 می­باشد. برای آشکار شدن بیشتر نقش افزایش پوشش گیاهی بر افزایش ارزش حفظ حاصلخیزی خاک، مراتع تخریب یافته همجوار، به­عنوان شاهد در نظر گرفته شد و مبنای مقایسه قرار گرفت. جهت انجام تحقیق ابتدا اطلاعات مربوط به میزان هدررفت خاک و مقادیر عناصر غذایی خاک شامل نیتروژن، فسفر و پتاسیم (NPK) حفظ شده در اثر فعالیت­های احیایی انجام گرفته، برای سال­های 92-88 از گزارشات پایش و ارزیابی پروژۀ بین­المللی ترسیب کربن استخراج گردید و برای تعیین این مقادیر برای سال 93، برآورد میزان فرسایش بادی با استفاده از مدل اریفر (IRIFR) صورت گرفت. همچنین برای اندازه­گیری مقادیر NPK از پروفیل­های حفر شده در محدوده­های مورد مطالعه و مناطق شاهد، نمونه­های خاک برداشت گردید و پس از الک نمودن و انتقال نمونه­های خاک به آزمایشگاه خاکشناسی، مقدار NPK اندازه­گیری شد. مقدار خاک حفظ شده برای هر سال از تفاضل مقادیر فرسایش خاک در منطقه احیاء شده و منطقه شاهد تعیین گردید و در آن مقدار NPK حفظ شده مشخص شد. در ادامه با برآورد هزینه­های لازم برای جایگزین نمودن عناصر حفظ شده خاک(NPK) ، با استفاده از کود­های شیمیایی، ارزش اقتصادی خاک حفظ شده برآورد گردید. نتایج نشان داد ارزش منافع حاصل از کارکرد حفظ حاصلخیزی خاک در نتیجۀ افزایش پوشش گیاهی با احتساب ارزش آتی برای سال پایه 1393، 94/1 میلیارد ریال می­باشد. بنابراین ارزش اقتصادی هر هکتار مرتع در این منطقه بر اساس این کارکرد در طول سال­های پس از اجرای پروژه، 5/367244 ریال است. بدیهی است اگر هزینۀ نیروی کار برای کودپاشی و هزینۀ بازسازی خسارت­های ناشی از فرسایش خاک نیز در محاسبات منظور شود ارزش مرتع از حیث حفظ حاصلخیزی خاک و کاهش فرسایش، بهتر نشان داده خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


[1] Agheli Kahne, L., and Sadeghi, h., 2005. Estimation of soil economic effects I Iran. Journal of economic research. No. 15.

[2] Amirnejad, H. 2005. Total economic value of Iran Northern Forests emphasizing on ecological and environmental services, case study: Nowshahr Forests, PhD. Thesis, Tarbiat Modarres University, 269p.

[3] Bakhtiari, F., Panahi, M., Karami, M., Ghoddusi, J., Mashayekhi, Z. and Pourzadi. M. 2009. Economic valuation of soil nutrients retention function of Sabzkouh forests. Iranian Journal of Forest, Vol.1, No.1.

[4] Burt, O.R., 1981. Farm level economics of soil conservation in the Palouse area of the Northwest, Amer. Journal of Agricultural Economics, 63: 83-91.

[5] Carbon sequestration project report, 2014. Forest, range and watershed organization.

[6] Costanza R., d'Arge, R., de Groot, R., Farber, S., Grasso, M., Hannon, B., Limburg, K., Naeem, S., O'Neill, R. V., Paruelo, J., Raskin, R. J., Sutton P and Van Den Belt, M., 1997. The Value of The World’s Ecosystem Services and Natural Capital, Nature, 387: 253-260.

[7] Costanza, R., Pe´rez-Maqueo, O., Martinez, L. M., Sutton, P., Anderson, S. J and Mulder, K., 2008. The value of coastal Wetlands for Hurricane Protection.Ambio.37 (4), 241–248.

[8] Economic valuation of forest ecosystem services in surface runoff reduction(case study:Bazoft forests in Iran

[9] Ekhtesasi, M.R and H. Ahmadi, 1995. Quantitative and qualitative evaluation of wind erosion and estimation of sediments. Proceedings of the 2nd National Conference of Desertification and Combating Desertification Methods. Forest, Range and Watershed Management  Organization. Kerman, Iran

[10] De Groot, R., Brander, L., van der Ploeg, S., Costanza, R., Bernard, F., Braat, L., Christie, M., Crossman, N., Ghermandi, A., Hein, L., Hussain, S., Kumar, P., McVittie, A., Portela, R., Rodriguez, L.C., Brink, P. ten and van Beukering, P., 2012. Global estimates of the value of ecosystems and their services in monetary units. Ecosystem Services, 1 (1), 50–61.

[11] Ghorbani, M., Firooz Zare, A., 1998. Introduce of environment. University of Ferdovsi Mashhad press.

[12] Hussain S.A. & R. Badola, 2008. Valuing mangrove ecosystem services: linking nutrient retention function of mangrove forests to enhanced agro ecosystem production, Journal of Soil Water Conservation, 32(8):120-130.

[13] Hosseini, S.S. and Ghorbani, M. (2005). Economics of soil erosion, Pub. Of the University of Ferdowsi, Mashhad, 126p.

[14] Kubiszewski, I. R., Costanza, L. D., Thoennes, P and Tshering, K., 2013. An initial estimate of the value of ecosystem services in Bhutan, Ecosystem Services 3: 11–21.

[15] Kummar H.M. & K. Honda, 1999. Estimating of soil erosion using remote sensing and GIS, Its valuation and economic implications in agricultural production, Conservation organization meeting, Purdue University and the USDA-ARS National soil erosion research Laboratory, Thailand. Montgomery, D.R. 2007. Soil erosion and agricultural sustainability, Department of Earth and Space Sciences, University of Washington, PhD thesis, 350 pp.

[16] Liu, S., Robert, C., Stephen, F and Austin, T., 2010. Valuing ecosystem services. Annals of the New York Academy of Sciences 1185, 54–78.

[17] Millennium Ecosystem Assessment., 2005. Strengthening capacity to manage ecosystem sustainability for human well-being; A Report of the Millennium Ecosystem Assessment. www.millenniumassessment.org.

[18] Molaei, M. (2009). Economic and environmental valuation of Arasbaran Forest Ecosystems, PhD

Thesis, Faculty of Agricultural Economics and Extension, University of Tehran, 193p.

[19] Moosavi, S. A., Arzani, H., Sherzei, gh. A., Azarnivand, H., Farahpoor, M., Estefani, E., Alizadeh, E and Nazari Samani, A. A., 2014.  Economic valuation of rangeland plant cover roles in soil conservation (case study: Medium Taleghani Basin). Journal of rangeland and watershed, No, 2, Pp 331-337.

[20] Mullarkey, D. J., Duff, M. C and Jr Horst, R. L., 1998. Ecosystem Valuation in an Integrated Framework: A Case Study of the Effects of Ozone Concentrations on a Forest Ecosystem, Paper Presented at the World Congress of Environmental and Resource Economists (Venice) Italy, May 1998, 14 p.

[21] Nour, F., Nasri, M., Yeganeh, H., Moghiminejad, F., Ghasemi Aryan, Y., Bani name, J.  2013. Estimation of economic losses of soil erosion of rangelands using Nutrient Replacement Cost Method (NRCM). Iranian Journal of Range and Desert Reseach, Vol. 20 No. (3).

[22] Panahi, M., 2005. Economic valuation of hyrcanian forest. Ph.D thesis. Faculty of Natural resource. Tehran university. P. 294. 

[23] Predo, C., Grist, P & Menz, K.R., 1997. Estimating the on-site cost of soil erosion in the Philippins: The replacement cost approach, Imperata project paper improving smallholder farming systems in Inpeata areas of Southeast Asia, 8: 25-36.

[24] Refahi, H. (2003). Water erosion and control (4th ed), Tehran University Pub., 671p.

[25] Somarante, W.G., 1998. Policy Reforms and the Environment: A general Equilibrium Analysis of Land Degradation in Sri Lanka. Ph.D. Thesis, La Trobe University, Melbourne, Australia.

[26] Sanderson, K & Webster. M., 2009. Economic Analysis of the Value of Pasture to the New Zealand Economy. Report to: Pasture Renewal Charitable Trust, Business and Economic Research Limited (Berl).42p.

[27] Troy, A., Wilson, M.A., 2006. Mapping ecosystem services: Practical challenges and opportunities in linking GIS and value transfer. Ecological Economics 60 (2), 435–449.

[28] Ward, P.J., H. Renssen, J.C.J.H. Aerts, R.T. Van Balen & J. Vandenberghe, 2009. The impact of land use and climate change on late Holocene and future suspended sediment yield of the Meuse catchment, J.  Geomerphology, 103: 389-400.

[29] Wilson, M.A and Hoehn, J.P., 2006. Valuing environmental goods and services using benefit transfer: the state-of-the art and science. Ecological Economics 60, 335–342.

[30] Yeganeh , H., 2013. Economic evaluation and valuation of reclamation project in rangeland ecosystems (case study: basin Taham, Zanjan province), Ph. D theses of rangeland science. University of Tehran.