بررسی مراحل فنولوژی گونه Bromus tomentellus در سال های مختلف در مراتع کردان استان البرز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، ایران.

2 استادیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران.

3 کارشناس ارشد مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

چکیده

مراتع از گونه­های گیاهی مختلفی تشکیل شده­اند که ظهور مراحل فنولوژیکی در هر یک از آن­ها تحت تأثیر عوامل محیطی و ژنتیکی قرار می­گیرد. به­منظور بهره­برداری به­موقع و دستیابی به عملکرد قابل­قبول در هر گیاه لازم است که ظهور پدیده­های زیستی ثبت و مورد مطالعه قرار گیرند. هدف از تحقیق حاضر بررسی مراحل مختلف فنولوژی گونه‌ Bromus tomentellus به­منظور دستیابی به برنامه­های صحیح مدیریتی در منطقه مورد مطالعه و مناطق مشابه به آن است. به­ همین منظور این تحقیق در مراتع نیمه­استپی کردان در استان البرز به ­مدت 4 سال (1389-1386) اجرا شد. از گونه گیاهی موردنظر 10 پایه انتخاب و در طول 4 سال در فصل رویش در مقاطع زمانی 15 روزه در مرحله رویشی و هفتگی در مرحله زایشی تاریخ وقوع مراحل حیاتی گیاه شامل؛ مرحله رویش و رشد رویشی، مرحله گلدهی، بلوغ بذر و مرحله خشک شدن گیاه  به ­همرا اطلاعات مربوط به ارتفاع کل گیاه برحسب سانتی­متر در فرم‏های ویژه ثبت گردید. همچنین آمار و اطلاعات هواشناسی مربوط به هر یک چهار سال بررسی شامل؛ درجه حرارت متوسط ماهانه و میزان بارندگی ماهانه از نزدیک­ترین ایستگاه هواشناسی به منطقه تهیه و با توجه به آن منحنی آمبروترمیک سال­های 1386 تا 1389 به­طور جداگانه به­منظور تطبیق با مراحل فنولوژیکی گونه مورد مطالعه ترسیم گردید. از درجه حرارت روزانه نیز به­منظور محاسبه مجموع درجه روزهای رشد مراحل فنولوژیکی استفاده شد. نتایج نشان داد که این­گونه­ با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه به­خصوص دمای محیط (درجه-روز)، رشد خود را در سال­های مختلف در تاریخ­های متفاوتی شروع می­کند. همچنین مراحل مختلف فنولوژی نیاز دمایی (GDD) تقریباً ثابتی دارند که پس از کسب دمای لازم، ظهور مراحل مشاهده می­شود.

کلیدواژه‌ها