آنالیز روند تغییرات دما و بارش با استفاده ازسری‌های زمانی همگن(مطالعه موردی ناحیه خزر)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقلیم‌شناسی دانشگاه تبریز، عضو هیئت‌علمی مؤسسه آموزش عالی علمی-کاربردی جهاد کشاورزی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

2 استاد گروه اقلیم‌شناسی دانشگاه تبریز، ایران.

3 استاد گروه اقلیم‌شناسی دانشگاه تبریز، ایران

4 استاد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

چکیده

دما و بارش از پارامترهای مهم جوی برای برنامه­ریزی در حوضه­های آبخیز می­باشد. بررسی روند دما و بارش برای برنامه­ریزی­های آتی در حوضه­های آبخیز بسیار حائز اهمیت است. در این مقاله روند پارامترهای جوی دمای ماکزیمم، مینیمم و بارش سالانه و فصلی ایستگاه­های سینوپتیک بندرانزلی، رشت، رامسر، بابلسر و گرگان مورد بررسی قرار گرفتند. برای آشکارسازی روند دما و بارش نیاز به سری­­های زمانی همگن می­باشد. بررسی همگنی سری­های زمانی فصلی و سالانه با استفاده از قضاوت کارشناسی، شناسه تاریخی و آزمون SNHT صورت پذیرفت. تعدادی از سری­های سالانه و فصلی ناهمگن بوده که پس از اطمینان از ناهمگنی آن‌ها تعدیل و به سری­های همگن تبدیل شدند. نتایج نشان می­دهد که روند دمای مینیمم و ماکزیمم فصلی و سالانه مثبت و روند بارش فصلی و سالانه منفی می­باشد. همچنین روند دمای مینیمم بیشتر از روند دمای ماکزیمم بوده است. مقدار متوسط روند دمای مینیمم، ماکزیمم و بارش سالانه به ترتیب c/decade◦39/0،c/decade ◦05/0 و  mm/decade8/31- می­باشد. بیشترین مقدار متوسط روند فصلی دمای ماکزیمم و مینیمم مربوط به فصل تابستان است. درحالی‌که بارش فصل زمستان بیشترین روند متوسط را در بین فصول مختلف دارد. کمترین روند متوسط فصلی دمای مینیمم و ماکزیمم به ترتیب مربوط به فصول زمستان و ­بهار است. متوسط روند بارش فصل­های بهار، تابستان و پاییز تقریباً مشابه یکدیگر می­باشد.

کلیدواژه‌ها