بررسی الگوی توزیع زمانی بارش روزانه و روابط آن با بارش‌های کوتاه مدت در مناطق ساحلی- جنگلی (مطالعه موردی: ایستگاه نوشهر در شمال ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‏ ارشد، مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه جنگل‏داری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی‏ ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، ایران.

چکیده

الگوی توزیع بارش 24 ساعته و رابطه آن با بارش‏های کوتاه‌مدت، یکی از مباحث مهم در مطالعات مربوط به هیدرولوژی همچون شبیه‏سازی سیلاب و طراحی سازه‏های آبی است. ازاین‌رو در این مطالعه، جهت نیل به این هدف، ابتدا با استفاده از داده‏های ایستگاه باران‌نگار نوشهر در یک منطقه جنگل ساحلی در شمال ایران، به بررسی روابط بارش روزانه با بارش ساعتی و دقیقه‌ای پرداخته شد. سپس الگوی توزیع زمانی بارش روزانه با استفاده از روش‏های Pilgrim و Huff مورد بررسی قرار گرفت و درنهایت الگوی نقطه‌ای به‌دست‌آمده با به‌کارگیری آماره‌های ارزیابی قدر مطلق درصد خطای نسبی، قدر مطلق خطای میانگین، خطای میانگین و ریشه میانگین مربعات خطا مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج بررسی روابط بارش 24 ساعته با بارش‌های 5 و 30 دقیقه‏ای و همچنین 1، 2، 3، 6، 9، 12 و 18 ساعته نشان داد که در تمامی موارد رابطه نمایی نسبت به روابط رگرسیونی خطی و لگاریتمی، بهتر می‏تواند این رابطه را تبیین کند. بررسی الگوی توزیع زمانی بارش نشان داد که در تمامی وقایع 24 ساعته استخراج شده، بیشترین میزان بارندگی در چارک اول رخ می‌دهد و در غالب رخدادهای بارش از ابتدا تا انتهای زمان بارش، شدت بارش به‌طور مداوم کمتر می‌شود، به‌گونه‌ای که در طول زمان بارش هیچ‌گونه نوسانی که شدت بارش دوباره افزایش پیدا کند مشاهده نمی‌شود. همچنین نتایج حاکی از آن بود که در مناطق مشابه، الگوی SCS-type IA می‌تواند برآورد قابل قبولی را در مقایسه با سایر الگوهای مورد بررسی نشان دهد.

کلیدواژه‌ها