ارزیابی کارایی روش تحلیل سلسله مراتبی در پیش‌بینی پتانسیل آب زیرزمینی (مطالعۀ موردی: دشت قروه-دهگلان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه لرستان

2 استادیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 استاد دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران

چکیده

تعیین پتانسیل منابع آب زیرزمینی با توجه به نیاز روز­افزون کشور ایران به آب، امری ضروری و اجتناب­ناپذیر تلقی می­گردد. در این پژوهش، به منظور ارزیابی کارایی روش تحلیل سلسله مراتبی در شناسایی مناطق دارای پتانسیل آب زیرزمینی، از پارامتر­های
سنگ­شناسی، بارندگی، تراکم زهکشی، تراکم خطواره و شیب زمین در قالب مطالعه­ای موردی در دشت قروۀ دهگلان استفاده شد. نظر ده کارشناس برای مقایسات جفتی این پارامتر­ها در قالب پرسش­نامه تهیه گردید. وزن نرمال­شدۀ این پارامتر­ها بر اساس مقیاس ساعتی و اهمیت نسبی آن­ها در پتانسیل آب زیرزمینی با روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و فن بردار ویژه تعیین گردید. برای تهیۀ نقشۀ توزیع خطواره­ها از تصاویر ETM+ ماهوارۀ لندست و نرم افزار PCI Geomatica استفاده شد. درنهایت، نقشۀ پیش­بینی پتانسیل آب زیرزمینی به وسیلۀ ترکیب خطی وزنی و با استفاده از نرم افزار ArcGIS­9.3 تهیه شد. اعتبار­سنجی نقشۀ پیش­بینی پتانسیل آب زیرزمینی بر پایۀ مدل نسبت فراوانی و با استفاده از نتایج آزمایش پمپاژ 20 چاه­ در منطقۀ مورد مطالعه انجام گرفت. نتایج حاصل از مقایسۀ پتانسیل پیش­بینی­شدۀ آب زیرزمینی و توصیف ظرفیت ویژۀ چاه­ها نشان داد که دقت نقشۀ پیش­بینی پتانسیل آب زیرزمینی 85 درصد است. بنابراین به­کارگیری روش تحلیل سلسله مراتبی به منظور پیش­بینی پتانسیل آب زیرزمینی مخصوصاً در آبخوان­های فاقد اطلاعات بسیار مفید و قابل اعتماد است.

کلیدواژه‌ها