بررسی و مقایسه ذخیرۀ کربن در مراتع طبیعی و دست‌کاشت (مطالعۀ موردی: اخترآباد ملارد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه تهران

2 استاد دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه تهران

3 استاد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

چکیده

با توجه به هزینه­­بر و پرخطر بودن روش­های صنعتی ذخیرۀ کربن، بایستی به ذخیرۀ کربن به روش زمینی توجه بیشتری شود. در اینجاست که ذخیرۀ کربن در مراتع اهمیت پیدا می­کند. لذا این تحقیق با هدف مقایسۀ ذخیرۀ کربن در مراتع طبیعی و دست­کاشت انجام شد. بدین منظور سه رویشگاه با سه گونۀ Stipa barbata،  Salsola rigidaو Atriplex canescens انتخاب شدند. نمونه­برداری از هر یک از گونه­ها در ده تکرار (30 نمونه) و  همچنین خاک گونه­ها در شش تکرار در هر یک از عمق­های 30-0 و 60-30 سانتیمتر (36 نمونه) به روش تصادفی- سیستماتیک اﻧﺠﺎم ﺷﺪ. ﻛﺮﺑﻦ گیاه و خاک و همچنین برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک اندازه­گیری شدند. نتایج نشان داد که بین سه رویشگاه، در عمق اول خاک از نظر مقدار سیلت، ماسه، کربن آلی، pH  وEC  و در عمق دوم خاک از نظر مقدار سیلت، کربن آلی، ازت، pH وEC  اختلاف معنی­داری وجود دارد (05/0 .(P< همچنین نتایج نشان داد که بیشترین و کمترین ذخیرۀ کربن کل بیومس هوایی به ترتیب به A.canescens(4/3 تن در هکتار) و S. barbata (33/0 تن در هکتار) مربوط بود. اما بیشترین و کمترین ذخیرۀ کربن کل رویشگاه به ترتیب به مرتع دست­کاشت  A.canescens (84/39 تن در هکتار) و مرتع طبیعی S.barbata (94/31 تن در هکتار) مربوط بود به طوری که هر سه گونه با یکدیگر اختلاف معنی‌داری داشتند (05/0 .(P<در نهایت پیشنهاد می­شود یکی از اولویت­های مهم در مدیریت اکوسیستم­های مرتعی، مدیریت کربن خاک و توجه به پتانسیل گیاهان در امر ذخیرۀ کربن باشد.

کلیدواژه‌ها