بررسی تغییرات برخی خصوصیات خاک در رویشگاه های طبیعی گیاه لگجی Capparis spinosa در استان بوشهر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکدۀ کویرشناسی، دانشگاه سمنان

2 عضو هئیت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر

3 استاد مؤسسۀ تحقیقات جنگل‏ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

4 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات اقتصادی اجتماعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر

چکیده

گیاهان مختلف اثرات متفاوتی را بر روی ویژگی‌های محیط اطراف خود به­ویژه خاک دارند. ویژگی‌های خاک نیز بر اثرات متفاوت این گیاهان بر روی آن­ها مؤثر است. اثر گیاهان بر تغییرات خاک مثبت یا منفی ارزیابی شده است. این تحقیق با هدف ارزیابی میزان و نوع تأثیر گیاه لگجی (Capparis spinosa L.) بر روی خصوصیات خاک سه منطقه با ویژگی‌های متفاوت خاک صورت گرفت. خاک‌های زیر اشکوب گیاه لگجی در سه عمق 30-0 و 60-30 و 90-60 سانتیمتری در مقایسه با خاک‌های بدون پوشش گیاهی در بین محل استقرار این گیاه در سه منطقۀ مختلف جغرافیایی با شش تکرار و مجموعاً 108 نمونه برداشت و در آزمایشگاه برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی نمونه‌ها اندازه گیری شد. برای پردازش آماری نتایج از نرم افزار SPSS.21 و برای مقایسۀ خصوصیات اندازه­گیری شده از آزمون‌های F و T غیر جفتی استفاده شد. نتایج به­دست آمده نشان می­دهد اثرات گیاه لگجی برروی خصوصیات خاک‌های شور به صورت کاهش معنی‏دار و چشمگیر شوری و املاح خاک، کاهش SAR و بهبود برخی خصوصیات حاصلخیزی مانند افزایش پتاسیم قابل استفاده در این مناطق بود. در خاک­های دارای بافت سبک و متوسط غیر شور، افزایش معنی‏دار میزان پتاسیم قابل استفاده و کاهش SAR در خاک زیراشکوب لگجی مشهود بود. بنابراین با توجه به اثرات مثبت اکولوژیکی این گیاه می­توان آن را به عنوان گزینه‏ای مطلوب به منظور استفاده در اراضی بیابانی و بهبود وضعیت پوشش گیاهی مورد استفاده قرار داد.

کلیدواژه‌ها


[1]      Ahmadi Bani, M., Niknahad ghermakher, H., Marmaee, M and Azimi, M A. (2016). Effects of planting Vetiver grass (Chrysopogon zizanioides) on some soil physico-chemical characteristics (A case study: Kechik station, Maraveh tapeh, Northen Iran, Journal of Rangeland, (9)3, 268-280.

[2]      Arany, A.M., Azimzadeh, H., Ekhtesasi,M.R., Imantalab, N and Dolati, A. (2015). Investigation of morphological changes and nebkha formation in Capparis deciduas and C. spinosa in arid lands, Journal of Range & Watershed Management, 67(3), 475-485.

[3]      Bath, E. (1989). Effects of heavy metals in soil on microbial processes and populations (a review). Water air soil pollution, 47, 335-379.

[4]      Del Valle, H.F., Rosell, R.A and Bouza, P.J.(1999). Formation, distribution and physicochemical properties of plant litter in shrub patches of Notheastern Patagonia, Arid Soil Research and Rehabilitation, 13(2), 105-122.

[5]      Lansky, E.P, Paavilainen, H.M, Lansky, S. (2014). Cappar the Genus Capparis. CRC Press.

[6]      Gray, J. M. and Murphy, B.W. (1990). Parent Material and Soils. DLWC Technical Report.

[7]      Jafari, M., Niknahad, H. and Erfanzadeh, R. (2004). Effect of Holoxylone plantation on some soil characteristics and vegetation cover, case study: Hossein Abad-e-Mishmast region of Qom province. Desert, (8), 152-162.

[8]      Mahdavi, S.K., Azaryan, A., Javadi, M and Mahmoodi J. (2016). Effects of flood spreading on some physic-chemical properties and soil fertility (Case study: Band-E Alikhan area, Varamin). Journal of Rangeland, 10(1), 68-81.

[9]      Motamedi J., Alizadeh A and Alemzadeh Gorji, A. (2015). Effect of vegetation patches as microhabitat on changing soil properties (Case study: saline rangelands of Tez Kharab in Urmia), Journal of Range & Watershed Management, 68(1), 149-158.

[10]   Najafi Ghiri, M., Mahmoudi, A., Askari, S and Farokhnejad, E. (2017). Soil-plant interaction in salt marsh of Korsia region, Darab, southeastern of Fars province. Journal of range and Desert, 131: 140-79.

[11]   Ramazani, M., Taghavi, M., Masoudi, m., Riahi, A and Bahbahani, N. (2009).The evaluation of drought and salinity effects on germination and seedling growth Cappar (Capparis spinosa L.) Journal of Rangeland, 2(4), 411-420.

[12]   Rhizopoulou, S and Kapolas, G. (2015). In situ study of deep roots of Capparis Spinosa L. during the dry season: Evidence from a natural “rhizotron in the ancient catacombs of Milos Island (Greece). Journal of Arid Environments, 119, 27-30.

[13]   Rynolds, J.F., Viginia, R.A., Kemp, P.R., De Soyza, A.G and Termal, D.C. (1999). Impact of drought on desert shrubs: effects of seasonality and degree of resource island development. Ecological Monographs, 69, 69-106.

[14]   Saravani Ghayour, B., Mohammadi S., Sanchooli M and Pahlavanravi A. (2013). The evaluation of effect of Capparis Spinosa on soil characteristics for management rangeland as a part of the environment(A Case study Sistan Iran), International Journal of Agriculture and Crop Sciences, 5(7), 785-788.

[15]   Schade, J.D., Collins, S.L., Sponseller, R and Stiles,A. (2003). The influence of mesquite on understory Vegetation: effects of landscape position. Journal of Vegetation Science, 14, 743-750.

[16]   Zhenghu, D., Hanglang, X., Xinrong, L., Zhibao, D and Gang, W. (2004). Evolution of soil properties on stabilized sands in the Tengger Desert, China. Geomorphology, 59: 237-246.