مقایسۀ حساسیت به فرسایش و مقاومت سنگ‌های آهک آسماری، آهک میشان، ماسهسنگ آهکی آغاجاری و انیدریت گچساران با استفاده از روش RMR

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان.

2 استادیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان.

3 استادیار دانشکدۀ علوم، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان.

4 کارشناس سازمان آب منطقه‌ای استان کهگیلویه و بویر احمد.

چکیده

اطلاعات مربوط به مقاومت به فرسایش و تخریب سنگ‌ها و رتبه بندی حساسیت آن­ها برای اهداف مختلفی همچون مهندسی سازه و نرخ فرسایش و تولید رسوب حوزه­های آبخیزاهمیت زیادی دارد. علی­رغم اهمیت زیاد، در ایران مطالعات زیادی در این خصوص صورت نگرفته است و مطالعات انجام شده  بیشتر جنبۀ کیفی دارند.­لذا در این بررسی مقاومت توده سنگ سازندهای گروه فارس شامل آهک مارنی میشان، ماسه‌سنگ آهکی آغاجاری، انیدریت گچساران و توده سنگ آهک آسماری  (در سه منطقۀبهبهان، گچساران، دیلم) با کمک روش رتبه­بندی مقاومت توده سنگ (RMR) مورد مقایسه قرار گرفت. این مطالعه در مناطق بهبهان، گچساران، دیلم و دهدشت انجام شد. مقایسۀ میانگین مقاومت 81 نمونۀ مورد مطالعه در چهار نوع سنگ نشان داد که در سطح معنی‌داری 05/0 و با تحلیل ANOVA و تحلیل پیگیری توکی بین مقاومت سنگ‌های مورد مطالعه تفاوت معنی‌دار وجود دارد و به ترتیب بیشترین میانگین امتیاز RMR مربوط به سنگ‌های آهک آسماری، آهک میشان، ماسه‌سنگ آهکی آغاجاری و انیدریت گچساران است. این مطالعه همچنین نشان داد که بین مقاومت سنگ‌های سازند فارس با روشRMR  تفاوت معنی‌دار وجود ندارد ولی بین سنگ‌های سازند فارس و سنگ آهک آسماری تفاوت معنی‌دار وجود دارد. سنگ آهک آسماری از نظر مقاومتی جزء سنگ‌های خوب تا خیلی خوب با محدودۀ امتیاز روش RMR69 تا 84، سنگ آهک میشان بین متوسط تا خیلی خوب53 تا 83،  ماسه‌سنگ آهکی آغاجاری متوسط تا خوب44  تا 76، و انیدریت گچساران خوب63  تا74 می‌باشد.

کلیدواژه‌ها