بررسی تأثیر سالیسیلیک اسید بر جوانه‌زنی سه گونۀ L. Cynara scolymus (کنگر فرنگی)، Foeniculum vulgare .Mill (رازیانه) و Nigella sativa L. (سیاه دانه) تحت تنش شوری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مرتعداری، دانشگاه اردکان.

2 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان.

3 دانشیار گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکدۀ منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد.

چکیده

جهت بررسی تأثیر پیش تیمار سالیسیلیک اسید بر شاخص­های جوانه‌زنی گیاه کنگر فرنگی (Cynara scolymus)، رازیانه
(­Foeniculum vulgare .Mill­) و سیاه دانه (Nigella sativa L) تحت تنش شوری آزمایشی به صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در شرایط آزمایشگاهی به اجرا درآمد. عوامل آزمایش شامل تیمارهای سالیسیلیک اسید در 4 سطح
(­بدون سالیسیلیک اسید (­شاهد­)، 0.5، 1 و 2 میلی مولار­) و شوری در 4 سطح (­بدون شوری (­شاهد)، 50، 100 و 200 میلی مولار­) می­باشد. نتایج نشان داد اثر شوری و پیش تیمار سالیسیلیک اسید بر تمام شاخص­ها و بر هم کنش دو عامل بر اثر مؤلفه­های جوانه‌زنی بذور معنی­دار می­باشد. افزایش شوری باعث کاهش معنی­دار (­P<0/05­) تمام صفات اندازه­گیری شده گردید. پیش تیمار بذر با سالیسیلیک اسید در هر سه گونه سبب بهبود اکثر شاخص­های جوانه‌زنی در شرایط تنش شوری در مقایسه با بذور شاهد شد و میزان مقاومت به شوری در گونه­ها به ترتیب در کنگر فرنگی، رازیانه و سیاه دانه کاهش می­یابد. حداکثردرصد (بیش از 96%) و سرعت جوانه­زنی (بیش از 4/3 در روز) و سایر مؤلفه­های جوانه‌زنی در کنگر فرنگی در پیش تیمار 5/0 و 1 میلی مولار مشاهده شد. بیشترین بهبود پارامترهای جوانه‌زنی در گونۀ کنگر فرنگی، سیاه دانه در غلظت 5/0 و 1 میلی مولار و رازیانه در غلظت 1 میلی مولار اسید سالیسیلیک تحت شرایط شوری به دست آمد. بنابراین می­توان با استفاده از پیش تیمار سالیسیلیک اسید در غلظت­های مشخص پارامترهای جوانه‌زنی C. scolymus L.،  F. vulgare Mill. وN. sativa L.  تحت تنش شوری را بهبود داد.

کلیدواژه‌ها