تحلیل میزان رضایت آبخیزنشینان سه حوزۀ آبخیز شهرستان سراوان از برنامۀ پنجم رشد و توسعۀ کشاورزی و درآمدزایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه آبخیزداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد میبد، ایران.

2 دانشیار گروه GIS، RS و آبخیزداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد میبد، ایران.

3 دانشجوی دکتری بیابانزدایی گرگان

چکیده

شناسایی موانع و عوامل اجتماعی و اقتصادی روستائیان برای توسعۀ روستایی امری ضروری است. برای شناسایی این موضوع، بررسی سرمایۀ اجتماعی و متغیرهای اقتصادی، اجتماعی مؤثر بر رضایت آبخیزنشینان تأکید این پژوهش است. هدف بررسی میزان رضایت آبخیزنشینان از برنامۀ پنجم رشد و توسعۀ کشاورزی و درآمدزایی (سال­های 1387 تا 1392) است. روش مطالعه، کاربردی بوده و به‌صورت توصیفی، مقطع زمانی در سال 1396 انجام شد. جامعۀ موردمطالعه، آبخیز نشینان حوضه‏های سراوان، شامل مورتی، کله گان و قادرآباد است. ابزار جمع‌آوری داده‏ها، پرسشنامه محقق ساخته بوده، روایی پرسشنامه با نظر کارشناسان بررسی و تائید شد. پایایی پرسشنامه با آزمون آلفای کرونباخ با 79/0 پایایی در وضعیت خوب ارزیابی گردید. برای جمع‌آوری داده‌ها در حوضه‏های موردمطالعه تعداد 102 پرسشنامه‏ تکمیل و گردآوری شد. تجزیه‌وتحلیل ناپارامتری برای مقایسۀ میانگین رضایتمندی سه حوضه به روش آماری کروسکال والیس انجام شد. در بسیاری از گویه‏ها حوضۀ مورتی به‌طور معنی‌داری رضایت­مندی بیشتری را نشان داد. نتایج نشان داد که میزان رضایت آبخیزنشینان از تولید ناخالص داخلی با میانگین امتیاز 5/3 از 5 و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای با میانگین امتیاز 3/3 از 5 رضایت بالاتر از میانه و مناسبی است. در مجموع میزان رضایت آبخیزنشینان از برنامۀ پنجم رشد و توسعه نسبتاً خوب ارزیابی شد اما از لحاظ منابع مالی تزریق شده رضایت کمتری وجود دارد. میزان رضایت آبخیزنشینان، مورتی به دلیل آب فراوان و تولید بیشتر نسبت به کله گان و قادرآباد سطح بالاتری داشته است. پیشنهاد می‌شود هر 5 برنامۀ توسعۀ کشاورزی در حوضه‏های استان‏های مختلف کشور بررسی و مقایسه شود.

کلیدواژه‌ها