پیش‌بینی اثرات تغییر اقلیم بر پراکنش بالقوۀ مکانی (Boraginaceae Juss.) Onosma sabalanica Ponert. و Onosma cornuta H. Riedl. در واحدهای اقلیمی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد سیستماتیک و اکولوژی گیاهی، دانشکدۀ علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد سیستماتیک و اکولوژی گیاهی، دانشکدۀ علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 استادیار سیستماتیک و اکولوژی گیاهی، دانشکدۀ علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 استادیار تنوع زیستی و مدیریت اکوسیستم ها، پژوهشکدۀ علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

چکیده

پدیدۀ تغییر اقلیم بزرگ‌ترین چالش زیست ‌محیطی حال حاضر دنیا می­باشد. پیش­بینی اثر تغییر اقلیم بر پراکنش گونه­های گیاهی حساس و با ارزش، امری مهم در راستای مدیریت و حفاظت آن­ها محسوب می­گردد. جنس Onosma L. (زنگوله­ای) به عنوان یک جنس بسیار غنی از طایفۀ Lithospermeae Dumort. در تیرۀ گاوزبان (Boraginaceae) می­باشد که دارای 52 گونه در ایران است که بیش از نیمی از آن­ها اندمیک ایران می­باشد. گونه­های Onosma cornuta H. Riedl. و Onosma sabalanica Ponert. از گونه­های بومی و بسیار نادر این جنس در ایران می­باشد. هدف این مطالعه، بررسی اثر تغییر اقلیم بر پراکنش مکانی این 2 گونه در آینده است. در این راستا، با استفاده از ابزار مدل­سازی پراکنش گونه (SDM)، هشت الگوریتم مختلف (GLM, GAM, GBM, RF, FDA, MARS, ANN, SRE) در سناریوهای مختلف خوشبینانه (RCP2.6) و بدبینانه (RCP8.5) پراکنش مکانی آیندۀ این گونه را برای سال 2050 با استفاده از مدل انسمبل در محیط نرم افزاریR  پیش­بینی نموده­اند. نتایج نشان داد که عملکرد تمامی مدل­ها بر اساس شاخص TSS، عالی و مدل­سازی پراکنش گونۀ مورد نظر با اطمینان آماری بالایی انجام شده است. نتایج همچنین نشان داد که پراکنش این دو گونه در هر دو سناریوی خوشبینانه و بدبینانۀ سال 2050 با کاهش چشمگیری روبه­رو بوده که نیاز به به­کارگیری استراتژی­های لازم جهت حفاظت از این دو گیاه ارزشمند می­باشد.

کلیدواژه‌ها