پیش‌بینی تولید خالص اولیۀ بیوم‌های مختلف دشت جیرفت در مواجهه با تغییر اقلیم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، کرمان، ایران.

2 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکدۀه منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، کرمان، ایران.

3 دانشجوی دکتری مهندسی محیط زیست، مؤسسۀ رودخانه‌های استرالیا و دانشکدۀ مهندسی محیط زیست، دانشگاه گریفیت، ناتان، 4111، استرالیا.

4 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه جیرفت، کرمان، ایران.

5 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد آبیاری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران.

چکیده

تغییر اقلیم به­عنوان یکی از چالش‌های اساسی در قرن حاضر به شمار می‌رود که بر بخش‌های مختلف اکوسیستم تأثیر گذاشته است. یکی از اجزای مهم و اساسی اکوسیستم‌ها، تولید خالص اولیه است که شاخص عملکرد اکوسیستم در مقابل تغییرات محیطی محسوب می‌گردد. از این­رو با توجه به اهمیت موضوع در این پژوهش، جهت کمی کردن اثرات تغییر اقلیم روی اکوسیستم‌ها، تولید خالص اولیۀ بیوم­های مختلف در دشت جیرفت در دو دورۀ 2015-2001 و 2030-2016 با استفاده از مدل BIOME-BGC شبیه­سازی شد. جهت بررسی تغییر پارامترهای اقلیمی در دورۀ آتی از مدل ریزمقیاس نمایی6  LARS-WG استفاده شد. پس از اطمینان از قابلیت مدل LARS-WG در تولید داده‌های اقلیمی، اقدام به شبیه‌سازی متغیرهای اقلیمی در دورۀ 2030-2016 تحت سناریوی RCP 4.5 شد. مقادیر [1]NPP در دورۀ گذشته با استفاده از مدل BIOME-BGC شبیه‌سازی و با داده‌های NPP حاصل از تصاویر مودیس MOD17A3 مقایسه و اعتبارسنجی‌گردید که نتایج حاکی از عملکرد بالای مدل در شبیه‌سازی NPP بود. پس از اطمینان از صحت مدل، تولید خالص اولیۀ تحت داده‌های بارش و دما در دورۀ آتی (2030-2016) شبیه­سازی گردید. نتایج مقایسۀ پارامترهای اقلیمی در دورۀ پایه (2015-2001) و دورۀ آتی (2030-2016) حاکی از افزایش بارش و دمای کمینه و بیشینه در دورۀ آتی نسبت به دورۀ پایه می‌باشد. همچنین بر طبق نتایج، میزان NPP در دورۀ آتی در تمامی بیوم‌ها افزایش یافته است که این افزایش در دورۀ آتی درنتیجه افزایش بارندگی می‌باشد. بیشترین مقدار NPP در قسمت‌های شمالی و غربی منطقه به ترتیب مربوط به بیوم 4 با پوشش کشاورزی، بیوم 5 و 2 با پوشش گیاهی مرتع بوده و کمترین مقدار آن مربوط به قسمت‌های جنوبی منطقۀ مورد مطالعه می‌باشد.

کلیدواژه‌ها