نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری مرتعداری، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 استاد دانشکده منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی ، دانشگاه تهران، ایران

3 استاد دانشکدة منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی ، دانشگاه تهران، ایران

4 دانشیار دانشکدة منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی ، دانشگاه تهران

10.22059/jrwm.2022.114284.812

چکیده

نگرش مردم نسبت به تأثیر پروژه‌های مدیریت منابع طبیعی بر معیشت آنها می‌تواند در پایداری این پروژه‌ها نقش بسزایی داشته باشد. این مقاله با هدف کلی بررسی نگرش بهره‌برداران نسبت به تأثیر طرح‌های مرتعداری و آبخیزداری بر سرمایه‌های معیشت پایدار خانوارهای عشایری در منطقه ساردوئیه شهرستان جیرفت انجام گرفته است. در این راستا پنج سامان عرفی که طرح‌های مرتعداری و آبخیزداری در آنها انجام شده انتخاب شدند. نمونه‌گیری به روش تصادفی ساده بوده و تعداد نمونه نیز با استفاده از جدول کرجسی و مورگان 48 بهره‌بردار تعیین شد. داده‌ها از طریق گروه‌های متمرکز و مصاحبه‌های ساختار یافته از طریق پرسشنامه‌ای که روایی و پایایی آن در حد قابل قبولی بدست آمده بود جمع‌آوری شدند. فرم‌ها و پرسشنامه‌های تکمیل شده پس از بازبینی اولیه و بررسی دقت و صحت اطلاعات آماده تجزیه و تحلیل شد. برای پردازش و استخراج داده‌های کمی وکیفی از نرم افزار SPSS18و با بکارگیری روش‌های آماری متناسب با سطح سنجش متغیرها استفاده گردید. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد بین عوامل سرمایه طبیعی- اکولوژیکی، انسانی- فنی و اجتماعی با معیشت پایدار بهره‌برداران رابطه معنی‌داری وجود دارد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون چندگانه توأم نیز نشان داد که مجموعاَ 83 درصد از واریانس معیشت پایدار بهره‌برداران توسط سه متغیر سرمایه طبیعی و اکولوژیکی، سرمایه اجتماعی و سرمایه انسانی و فنی تعیین می‌شود. همچنین یافته‌های این مطالعه نشان داد که از میان شاخص‌های سه عامل مؤثر بر معیشت پایدار بهره‌برداران بیشترین ضریب رگرسیونی استاندارد مربوط به شاخص‌ سرمایه طبیعی و اکولوژیکی است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Assessing the Effects of Natural resource plans in livelihood of Sarduieh nomads, Jiroft county

نویسندگان [English]

  • Hamid Reza Saeidi Goraghani 1
  • Hossein Arzani 2
  • Hossein Azarnivand 3
  • Mehdi Ghorbani 4

1 Ph.D Graduated in Range Management, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran

2 Professor, Faculty of Natural Resources, University college of Agriculture and Natural resources, University of Tehran, Karaj, Iran

3 Professor, Faculty of Natural Resources, University college of Agriculture and Natural resources, University of Tehran, Karaj, Iran

4 Associate Professor, Faculty of Natural Resources, University college of Agriculture and Natural resources, University of Tehran, Karaj, Iran.

چکیده [English]

People's attitudes toward influence of natural resource management projects on their livelihood could be playing a role important in the sustainability of these projects. This paper accomplished with general aim to studying the attitude of rancher towards the effects of range and watershed plans in sustainable livelihoods capitals tribal families in Sarduieh of Jiroft county. In this regard, five allotments selected that they were done range management and watershed plans. Sampling was simple Random method and the number of samples was determined by Krejcie and Morgan of 48 ranchers. Data were collected via focus groups and interviews structured questionnaire that its validity and reliability were achieved at an acceptable level. Forms and questionnaires analyzed after the initial review and verify the accuracy of the data. For processing and extraction of quantitative and qualitative data used from software SPSS18 and using statistical techniques appropriate with measurement level of variables. The findings show that there was a significant relationship between natural-ecological capital, human-technical, social and sustainable livelihoods of farmers. The results from multiple regression analysis showed that totally 83% of the variance of sustainable livelihoods is determined by third variable including natural capital, social capital and human capital and technical. Also, the findings of this study showed that the highest standard regression coefficient was related to index of natural capital and ecological indicators.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Livelihood
  • Natural resources plans
  • Nomads of Sarduieh
  • Nomads’ livelihood index
  • Jiroft
[1] Alemayehu, F., Taha, N. and Nyssen, J. (2009). The impacts of watershed management on land use and land cover dynamics in Eastern Tigray (Ethiopia). Journal of Resources, Conservation and Recycling, 53(1): 192-198.
[2] Arzani. H. Eftekhari. A. R. Dehdari. S. Borhani, M. and Kehani. R. (2012). Evaluation of Range management plan effects on range condition and grazing capacity of rangelands of arid and semiarid arears, University of Tehran, Iran. 243P.
[3] Choghakhour, H. and Mahmodi, M.M. (2012). Strategies for the development of tribal communities in Khuzestan province. Journal of Agricultural Economics and Development Research. 43 (2): 637-646.
[4] Consulting Engineers Arian Green Saman. (2013). Range management plan of Khon Morghzar ranch in Sarduieh, Department of Natural Resources and Watershed south of the Kerman province, The Office technical rangeland Forests and Watershed Organization.
[5] Dehdari, S., (2012). Effect of social factors affecting range management plans (Case study: Samirom). MSc thesis, Tehran University, Iran.
[6] Forotani, b. (2014). A comparison of the views of experts and ranchers to local communities in sustainable management of rangelands (case study: Bahar county rangelad of Hamadan province). MSc thesis, University of Agricultural Sciences and Natural Resources Sari, Iran.
[7] Heydari, Gh. (2010). Factors influencing the participation of pastoralists in implementation of range management projects (case study: In Baledeh summer rangeland, Mazandaran province). PhD thesis. University of Agricultural Sciences and Natural Resources Gorgan.
[8] Kalantari, Kh. (2010). Data Processing and analysis in social - economic research with use of SPSS software. Nashr Sharif press, 388p.
[9] Karami Dehkordi, A. and Ansari, A. (2012). The effect of range and watershed management projects on sustainable livelihoods of rural households in Zanjan county. New agricultural technologies Journal, 5(2): 107-136.
[10] Karami Dehkordi, A. and Farokhi, P. (2009). Sustainable management and learning needs of rural catchment areas: A case study in the watershed crest, Proceedings of the First National Conference on sustainable rural development. Razi University of Kermanshah. pp 156-161.
 [11] Krejcie, R.V. and Morgan, D.W. (1970). Determining sample size for research activities, Educational and Psychological Measurement, 30: 607-610.
[12] Mazhari, M. and Khaksarastaneh, H. (2009). The effect on efficiency rangeland management projects (A Case Study of Khorasan Razavi province). Journal of Agricultural Economics and Development (Agricultural Science and Technology), 23 (2): 12-20.
[13] Moshiri, S.R. (2011). Geographic nomadic. Payam Noor University Press, 227 p.
[14] Palanisami, K. and Kumar, D. (2009). Impacts of watershed development programs: experiences and evidences from Tamil Nadu. Journal of Agricultural Economics Research Review, 22(1): 387-396.
[15] Palanisami, K., Vidyavathi, A. and Ranganathan, C. (2008). Wells for welfare or ill fare: Cost of groundwater depletion in Coimbatore, Tamil Nadu and India. Journal of Water Policy, 10(4): 391-407.
[16] Quinn, CH., Huby, M., Kiwasilla, H. and Lovett, J.C. (2007). Design principle and common pool resource management: An institutional approach to evaluating community management in semi-arid Tanzania. Journal of Environmental Management, 84:100-113.
[17] Rezaei, R., Soleimanpour, M.R., Mehrdost, Kh. and Vedadi, E. (2011). Effect of Watershed Plans Implement in Khomarak Basin of Zanjan Province, Journal of watershed management, 2(4): 1-15.
[18] Saeedi Goraghani, H.R. (2011). Assessment of Competition Impacts in Utilization on Range Condition (Case Study: Damavand Summer Rangeland in Amol County). MSc thesis, University of Agricultural Sciences and Natural Resources Sari, Iran.
[19] Tomicevic, J., Shannon, M.A. and Milovanovic, M. (2013). Socio-economic impacts on the attitudes towards conservation of natural resources: Case study from Serbia. Forest policy and Economics Journal, 12(3), 157-162.
[20] Yazdani, M., Jalalian, H. and Perry Zangane, A.A. (2009). Investigation the Effects of socio - economic and environmental resource management plans. Journal of Geography, 7 (20 and 21): 81-96.